Pentilentetrazol ile oluşturulan deneysel epilepsi modelinde farklı egzersiz tiplerinin kognitif fonksiyona etkileri - KOYUNCUOĞLU, TÜRKAN; ÖZKAN YENAL, NAZİYE; KASIMAY ÇAKIR, ÖZGÜR; GÜLHAN, REZZAN (My University, 2022)
Giriş: Epilepsi, nöbetlerle seyreden bozukluktur. Egzersizin beyin sağlığına olumlu etkileribilinmekteyken, farklı egzersiz tiplerinin nöroprotektif etkileri merak konusudur.Amaç: Çalışmada pentilentetrazol (PTZ) ile oluşturulan kindling epilepsi modelinde; farklıegzersiz türlerinin kognitif fonksiyon üzerine etkileri ve altta yatan mekanizmalarınaraştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Erkek Wistar-Albino sıçanlar (n=48) kontrol ve epilepsi olarak iki ana gruba veardından sedanter, istemli egzersiz (İE: günlük ritim ölçer tekerleği), rezistans egzersiz (RE:ağırlıklı merdiven çıkma) ve kombine egzersiz (KE: tekerlek+ağırlıklı merdiven çıkma)olmak üzere alt gruplara ayrıldı. Egzersiz gruplarına 6 hafta boyunca haftada 3 gün egzersizyaptırılırken, sedanter gruplar kafeslerinde tutuldular. PTZ’nin (30 mg/kg; intraperitoneal)kronik enjeksiyonu ile deneysel kindling epilepsi modeli oluşturuldu. Epileptik nöbetlerindeğerlendirilmesinde Racine’nin skorlaması kullanıldı. Kognisyonu değerlendirmek için objetanıma testi, anksiyete düzeylerini değerlendirmek için delikli levha ve artı labirent testlerikullanıldı. Beyin dokularında biyokimyasal ve histolojik değerlendirmeler yapıldı.Bulgular: Epileptik nöbetlerde İE’e kıyasla RE ile grade 3’e ulaşmak için gereken toplamenjeksiyon sayısı azalmıştır (p<0.05). Epilepsi ile artan lusigenin ve luminol düzeylerini (p<0.001), egzersiz uygulamaları baskılamıştır (p<0.05-p< 0.001). Epilepsi oluşturulmasıylahipokampusta nöron hücrelerinde büzülmeler ve piknotik nükleuslar ile karakterize belirgindejenerasyonlar görülmüş, İE ise CA3 bölgesinde bu nöron dejenerasyonu baskılamıştır.Epilepsi oluşturulmasıyla artan MPO aktivitesini İE ve RE baskılamıştır (p<0.01-0.001).MDA düzeyleri epileptik hayvanlarda kontrole göre artmış (p<0.05-0.001), RE ile azalmıştır(p<0.05). Kognitif fonksiyon epilepsi ile azalmış, RE ve KE gruplarında artmıştır (p<0.05-0.01). Kontrole kıyasla epileptik hayvanlarda artan anksiyete düzeyini İE ve KE uygulamaları nöbetleriyle artan inflamatuvar süreç İE ve RE ile baskılanmıştır. Tüm egzersiz uygulamalarıoksidan hasar radikallerini azaltmış ve antioksidan kapasiteyi arttırmıştır. Sonuçlarımız farklıegzersiz tiplerinin epilepsi oluşturulmuş sıçanlarda bozulan kognitif fonksiyonu inflamatuvarve oksidan süreci baskılayarak, anksiyete düzeylerini hafifleterek iyileştirdiğinidüşündürmektedir.Anahtar Sözcükler: Epilepsi, İstemli, Rezistans, Egzersiz, Kognisyon
Keywords: Tıp; Sağlık Bilimleri; Temel Tıp Bilimleri; Fizyoloji; Spor Fizyolojisi; Medicine; Health Sciences; Fundamental Medical Sciences; Human Physiology; Sport Physiology; Klinik Tıp (MED); Yaşam Bilimleri (LIFE); Klinik Tıp; Biyoloji ve Biyokimya; TIP, GENEL & DAHİLİ; FİZYOLOJİ; Clinical Medicine (MED); Life Sciences (LIFE); CLINICAL MEDICINE; BIOLOGY & BIOCHEMISTRY; MEDICINE, GENERAL & INTERNAL; PHYSIOLOGY; Fizyoloji (tıbbi); Aile Sağlığı; Temel Bilgi ve Beceriler; Genel Sağlık Meslekleri; Patofizyoloji; Dahiliye; Değerlendirme ve Teşhis; Tıp (çeşitli); Genel Tıp; Yaşam Bilimleri; Physiology; Physiology (medical); Family Practice; Fundamentals and Skills; General Health Professions; Pathophysiology; Internal Medicine; Assessment and Diagnosis; Medicine (miscellaneous); General Medicine; Life Sciences; Epilepsi; İstemli; Rezistans; Egzersiz; Kognisyon