Sektörel derneklerin yönetişim ve ağ ilişkileri : mevzuat düzenlemelerine etki - Palacıoğlu, Sibel (My University, 2020)
Son iki yüzyılını “gerileme-savaş-gerilemeye karşı mücadele-modernleşme çabaları- modernleşmeye karşı çıkanlar–demokratik açılım–baskı–yeniden açılım” sarmalında geçiren 621 yıllık büyük bir İmparatorluğun bakiyesi olan Türkiye’de örgütlü sivil toplum, Cumhuriyet döneminde özellikle çok partili sisteme geçişle birlikte, siyasette etkin olma çabası içerisinde olmuştur. 1960’lardan en son 15 Temmuz 2016’ya kadar yaklaşık her 10 yılda bir darbe, muhtıra, darbe girişimi altında kalınması Sivil Toplum Örgütlerinin gelişimini yavaşlatsa da, durduramamıştır. İş dünyasının örgütlenmesi ile ilgili Cumhuriyet dönemi gelişmeleri de benzer bir seyir izlemiştir. Odalar, borsalar, birlikler, vakıflar vb. örgütlenmelerin üzerine 1950’lerde ilaç ve müteahhitlik sektörlerinde kurulan Dernekler ile başlayan sektörel örgütleşme çabaları, Türkiye’de ve Dünya’da yaşanan ekonomik gelişmelere bağlı gelişmiştir. Kuruluştaki adıyla, Avrupa Ekonomik Topluluğu ile ilişkiler ve petrole bağımlılık, yeni kentleşme, tarım ve gıdaya bağlı ekonomiden, sanayi ve hizmet sektörlerine geçiş, sektörel derneklerin kuruluşunu da beraberinde getirmiştir. Birlikte hareket ederek gücünü ve etkinliğini artırmak, siyasal ve ekonomik hayatta üyeleri adına kazanımlar elde etmek sektörel derneklerin en temel kuruluş amacıdır. Bunu sağlamanın yolu da kuşkusuz, baskı grubu olarak, mevzuatı ihtiyaçları doğrultusunda düzenletebilmekten geçmektedir. Tezimin amacı, genelde iş örgütlerinin, özelde sektörel derneklerin bu yöndeki etkilerini ortaya çıkarmaktır. Derneklerin yapısından talep ettikleri düzenlemelere, taleplerin iletiliş şeklinden yöntemine, taleplerinin gerçekleşme düzeyine, siyasal güç ile ilişkilerine pek çok konu mercek altına alınacaktır.Türkiye ekonomisinin kalbi olarak milli hasılanın ¼’ten fazlasını, dış ticaretin yarısına sahip İstanbul merkezli gerçekleştirilen ve iş dünyasının etkin pek çok iş dünyası örgütü yöneticisi ile yapılan görüşmeler ve bir dernek yöneticisi olarak bizzat yaşadığım deneyimler de literatürün üzerine tezin şekillenmesini sağlayacaktır.

Organised Civil Society has always been in a struggle for achieving a place in policy making, especially after the establishment of multi party system of the Republic of Turkey, which is the follower of a great empire of 621 years, of which last 2 centuries face the vicious circle of, “decline in all areas-battles-modernisation efforts to stop decline- resistance to modernisation – democratic initiatives – pressure of the monarchs“ and so on. The interruptions of democracy starting in 1960 till 15 July 2016, with almost every decade repeating coup detats or coup attempts could not stop, but slow down the progress of organised sivil society movement. Same path has been followed by the business society organizations during the republican period. In addition to the newly established chambers, unions, foundations, etc,, sectoral differentiation efforts in organizations which started in 1950’s with the associations founded in pharmaceuticals and construction sectors moved in parallel with the developments in Turkey’s and World economy. Relations with the then called European Economic Community, dependency on petroleum, emerging urbanization, shifting economy to industry and services from agriculture and foodstuffs etc. has all brought new associations. Increasing power and efficiency by collective activity and achieving political and economic gains on behalf of their members, is the basic underlying target of existence. The best way to reach this aim, is definitely be possible by having the legislation designed according to their will. The purpose of my thesis is to reveal out the efficieny of the business civil societies in general and associations in particular. This study focuses on many subjects varying from the structure of associations, to the matters demanded, from the form of submission, to the method of submission, as well as the realization of demanded matters and the relations with the ruling authority.Istanbul, the heart of Turkey’s economy, is chosen as the field of this study because of representing more than a quarter of national production and half of foreign trade. Interviews with various outsstanding associations, in addition to Chambers of Trade and Commodity Exchange, as well as my personal expreience as an association Secretary General has shaped this thesis.
Keywords: Associations; Business Organizations; Civil Society; Dernekler; Governance; İş Örgütleri; Kamu yönetimi; Legislation Regulations; Lobbying; Lobicilik; Mevzuat Düzenlemeleri; Non-governmental organizations; Political science; Public administration; Sectoral Associations; Sektörel Dernekler; Sivil Toplum; Sivil toplum örgütleri; Siyasal bilim; Yönetişim