Açık Erişim Sistemine Hoş geldiniz

Marmara Üniversitesi Açık Erişim Sistemi, öğretim üyelerimiz ve öğrencilerimiz tarafından uluslararası standartlara ve fikri mülkiyet haklarına uygun olarak üretilmiş kitap, makale, makale, tez, ansiklopedi ve sanat eseri gibi bilimsel ve sanatsal ürünlere hizmet vermektedir. Son zamanlarda sisteme yeni malzeme ve ürünler eklenmiştir.

İletişim için @Marmara Üniversitesi KDDB

Discover

Communities in DSpace

Select a community to browse its collections.

Recent Submissions

  • Thumbnail Image
    Item type:Publication,
    Hicri V-VI. yy. Hanbelî fıkıh usulü eserlerinde Ebû'l-Hüseyin el-Basrî'nin etkisi (kıyas konusu özelinde)
    (2025) Büyükçoban Bozbey, Betül; YETKİN, Hacer; Marmara Üniversitesi; Sosyal Bilimler Enstitüsü; İslam Hukuku Bilim Dalı; Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı
    Ahmed b. Hanbel, hayatı boyunca fıkha dair görüş ve fetvalarının yazıya geçirilmemesine özen göstermiştir. Ancak sağlığında kendisine sorulan sorulara verdiği cevapların kendi içerisinde tutarlı bir yapı arz etmesi, onun usûle dair belirli görüşlere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Hanbelî alimler Ahmed b. Hanbel’in vefatının ardından ilk olarak onun görüş ve fetvalarını derleme çabası içerisine girmişlerdir. Bununla birlikte, sistematik bir fıkıh usûlü eseri ancak hicrî V. yüzyılda Ebû Yâ´lâ el-Ferrâ tarafından kaleme alınmıştır. Ferrâ’nın yazdığı el-Udde fî Usûli’l-fıkh adlı eserinin kaynakları incelendiğinde, müellifin bu eseri te´lîf etmeden önce Cessâs’ın el-Fusûl fî’l-usûl’ünü, Ebû’l-Hüseyin el-Basrî’nin el-Mu´temed fî Usûli’l-fıkh’ını ve Bâkıllânî’nin et-Takrîb ve’l-İrşâd fî Usûli’l-Fıkh adlı eserini mütalaa ettiği anlaşılmaktadır. Ferrâ’nın el-Udde’de Ebû’l-Hüseyin el-Basrî’ye yalnızca bir yerde doğrudan atıfta bulunmakla birlikte birçok meselede ondan istifade ettiği açıkça görülmektedir. Ayrıca söz konusu eserin sistematik yapısı bakımından da Basrî’nin el-Mu´temed’ine büyük ölçüde benzediği gözlemlenmektedir. Hanbelî usûl literatürü açısından bir diğer önemli isim olan Ebû’l-Hattâb el-Kelvezânî’nin et-Temhîd fî Usûli’l-fıkh’ında da hocası Ebû Yâ´lâ el-Ferrâ’nın el-Udde adlı eserinin yanı sıra, Basrî’nin el-Mu´temed’inden sistematik ve muhteva açısından doğrudan ve dolaylı birçok biçimde yararlandığı görülmektedir. Ferrâ’nın bir diğer öğrencisi olan Ebû’l-Vefâ İbn Akîl de Mu´tezile’ye yakınlığı ile tanınmaktadır. Bu çalışmada Hanbelî fıkıh usûlünü sistematik bir yapıya kavuşturan Ebû Yâ´lâ el-Ferrâ ile öğrencileri Ebû’l-Hattâb el-Kelvezânî ve Ebû’l-Vefâ İbn Akîl ile Mû´tezilî alim Ebû’l-Hüseyin el-Basrî’nin hayatları ve eserleri hakkında bilgi verilmiş; müelliflerin el-Udde fî Usûli’l-fıkh, et-Temhîd fî Usûli’l-fıkh ve el-Vâzıh fî Usûli’l-fıkh ile el-Mu´temed fî Usûli’l-Fıkh isimli eserlerinde benimsedikleri sistematik yapı incelenip kıyas bağlamında usûl görüşleri ortaya konularak Basrî’nin Ferrâ, Kelvezânî ve İbn Akîl üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur.
  • Thumbnail Image
    Item type:Publication,
    Çocuk ve ergenlerde suisidal olay ile ilişkilendirilen ilaçların incelenmesi : advers olay bildirim sistemine dayalı farmakovijilans çalışması
    (2025) Usluoğulları, Fatih Hitami; AKICI, Ahmet; Marmara Üniversitesi; Sağlık Bilimleri Enstitüsü; Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı
    Amaç: Çocuklarda intihar davranışı oldukça hayati bir sorun olup bunun aracı veya sebebi olması bakımından ilaçla ilişkisi önemlidir. Bu çalışmada çocuk ve ergenlerde advers olay (AO) çerçevesinde intihar davranışıyla ilişkilendirilen ilaçların özelliklerinin belirlenmesi ve bunların çocukların sosyodemografik özelliklerine ve olayın sonuçlarına göre karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel bu çalışmada, Amerikan “Food and Drug Administration-Adverse Event Reporting System” (FAERS) veri tabanında 1997-2024 tarihleri arasında 5-19 yaş arası çocuklarda ilaçla ilişkilendirilmiş intiharları içeren AO bildirimleri retrospektif olarak analiz edilerek ilaçların sorunla ilgili özellikleri belirlendi ve bunlar çocukların yaşına, cinsiyetine ve AO’nun sonuçlarına göre karşılaştırıldı. Bulgular: İlaçla ilişkilendirilmiş toplam 19448 olgunun %56,3’ü kız, yaş ortalaması 15,3 yıldı. AO’ların %23,8’i ölümle sonuçlanmıştı ve bunun erkeklerdeki oranı daha fazlaydı. Olguların %15,2’si 5-12 yaş, %60,5’i 13-17 yaş ve %24,3’ü 18-19 yaş gruplarında yer almaktaydı. Kayıtlarda en sık ilaç kullanım nedeni depresyondu. En sık ilişkilendirilen ilaç ana grupları “sinir sistemi”, “solunum sistemi” ve “kas-iskelet sistemi”; alt grupları “antidepresanlar”, “antipsikotikler” ve “diğer analjezik ve antipiretikler”; ilaçlar ise parasetamol, isotretinoin ve sertralin idi. Küçük yaş grubundan daha büyük yaş gruplarına geçildikçe ölümle sonuçlanan olgu sayısının her bir grup arasında anlamlı derece arttığı tespit edildi (p<0,001). Sonuç: İlaçla ilişkilendirilmiş intihar olgularının büyük çoğunluğunun ergenlerde ve kız çocuklarında görüldüğü, erkeklerde daha belirgin olmak üzere azımsanmayacak oranda ölümle sonuçlanmış olguyla karşılaşıldığı ortaya kondu. İlişkilendirilen ilaçların daha çok antidepresanlar gibi sinir sistemi ilaçları ve ağrı kesiciler gibi nispeten kolay erişilebilen ilaçlar olduğu tespitleri çocuklarda söz konusu AO’ların önlenmesi için gerekli risk minimizasyon stratejilerinde göz önünde bulundurulması gereken noktalara işaret etmektedir.
  • Thumbnail Image
    Item type:Publication,
    Kültürel eksende ebeveynlerin ve öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumları ile okula aidiyet duyguları arasındaki ilişkinin incelenmesi
    (2025) Yapıcı, Emre Caner; KÜÇÜK, Veysel; Marmara Üniversitesi; Sağlık Bilimleri Enstitüsü; Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı; Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı
    Kültürel eksende ebeveynlerin ve öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumları ile okula aidiyet duyguları arasındaki ilişkinin incelenmesi Amaç: Bu çalışmada kültürel açıdan farklı iki ülkede bulunan Türkiye/ Artvin iline bağlı ilçelerdeki ortaokul ve lise düzeyindeki okullar ile yurt dışında bulunan Türk okullarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrencilerin, beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumları, okula aidiyet duyguları ve ebeveynlerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç Yöntem: Yapılan araştırmada nicel araştırma tekniği ve betimsel yöntemlerden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmaya katılan katılımcılar kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiş ve 1101 ortaokul-lise öğrencisi ile 1861 ebeveyne ölçek uygulamaları yapılmıştır. Ölçeklerin güvenirlikleri cronbach alfa ve test-tekrar-test analizleri ile test edilmiş ve ölçeklerin güvenilir olduğu belirlenmiştir(α>0,70;r>0,70).Verilerin analizinde yüzde (%), frekans (f), tanımlayıcı istatistikler, homojenlik, t testi, tek yönlü varyans analizleri, regresyon, korelasyon, post-hoc, güvenirlik testleri uygulanmış ve anlamlılık düzeyi p<.05 ve güven aralığı %95 kabul edilmiştir. Bulgular: Kültürel eksende; yaşanılan yerler ile öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumları aynı zamanda okula aidiyet duygu durumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<.05). Kültürel eksende; yaşanılan yerler ile öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumları ile okula aidiyet duygu durumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<.05; r= 0,42). Kültürel eksende; ebeveynlerin yaşadıkları yerler ile beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<.05). Öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumları, okula aidiyet duygu durumlarını yordadığı tespit edilmiştir (p<.05 ; R2= ,181). Sonuç: öğrencilerin ve ebeveynlerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik genellikle yüksek düzeyde olumlu bir tutum içerisinde olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının okula yönelik aidiyet duygularını etkilediği ve tüm okul dinamikleri beraber değerlendirildiğinde beden eğitimi ve spor dersinin öğrencilerin okula aidiyetinde önemli bir rol üstlendiği ortaya konulmuştur.
  • Thumbnail Image
    Item type:Publication,
    9. Sınıf kimya dersi çeşitlilik temasındaki etkinliklerin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişimine ve kavramsal anlamalarına katkısının belirlenmesi
    (2025) Aslan, Ezgi; KABAPINAR, Filiz; Marmara Üniversitesi; Eğitim Bilimleri Enstitüsü; Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı; Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Anabilim Dalı
    9. Sınıf kimya dersi çeşitlilik temasındaki etkinliklerin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişimine ve kavramsal anlamalarına katkısının belirlenmesi Bu araştırmanın problem durumu 2024 Kimya hazırlanan 9. Sınıf kimya dersi çeşitlilik temasındaki etkinliklerin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişimine ve kavramsal anlamalarına katkısının belirlenmesidir. Ayrıca bu öğretim programına uygun olarak hazırlanan ders kitabındaki etkinliklerin hangi düşünme becerilerini geliştirmeyi hedeflediğini, sahip olduğu amaçları, öğrenciyi yönlendirdiği öğrenme deneyimlerini, çalışma biçimlerini, etkinlik süresince ihtiyaç duyulan kaynakları, doğa ve diğer canlılarla ilişkileri açısından nasıl bir dağılım gösterdiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda, nitel araştırma modellerinden durum çalışması yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın veri toplama araçları kavramsal anlama anketi ile bilimsel süreç becerileri testidir. İncelenecek olan tema kapsamında kavramsal sorulardan oluşan bir anket hazırlanmıştır. Ayrıca temanın geliştirmeye çalıştığı becerilerin ölçümünü sağlayacak beceri ölçen sorular ile bilimsel süreç becerileri testi ikincil veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu araştırmanın odak noktası, 2024 Kimya evesinde geliştirilen 9. Sınıf kimya dersi çeşitlilik temasındaki etkinliklerin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişimine ve kavramsal anlamalarına katkısını belirlemektir. Ayrıca, ders kitabındaki etkinliklerin hangi düşünme becerilerini hedeflediğini, sahip olduğu amaçları, öğrencilere kazandırmayı hedeflediği öğrenme deneyimlerini, çalışma biçimlerini ve etkinlik sürecinde gerekli kaynakları nasıl yapılandırdığını ayrıntılı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Bununla birlikte, bu etkinliklerin doğayla ve diğer canlılarla olan ilişkileri nasıl ele aldığı da araştırmanın inceleme konuları arasındadır. Araştırma sürecinde, nitel araştırma yaklaşımlarından “durum çalışması” yöntemi tercih edilmiştir. Verilerin toplanmasında ise iki temel araç kullanılmıştır: kavramsal anlama anketi ve bilimsel süreç becerileri testi. İncelenen tema doğrultusunda, öğrencilerin kavramsal anlamalarını ortaya çıkarmayı amaçlayan sorulardan oluşan bir anket hazırlanmıştır. Ayrıca, temanın kazandırmayı hedeflediği bilimsel süreç becerilerini ölçmeye yönelik sorular içeren bir test, ek veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Böylece, ders kitabı etkinliklerinin öğrencilerin düşünsel ve kavramsal gelişimlerine sağladığı katkılar çok yönlü ve kapsamlı bir biçimde ortaya konmaya çalışılmıştır.
  • Thumbnail Image
    Item type:Publication,
    Fransa'da başörtü giyen kadınların mesleki yönelimleri (Paris bölgesi örneği)
    (2025) Akca, Hatice; ODABAŞI, Fatma; Marmara Üniversitesi; Sosyal Bilimler Enstitüsü; Din Sosyolojisi Bilim Dalı; Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı
    Bu çalışma, Fransa’da yaşayan, başörtüsü giyen Müslüman kadınların mesleki yönelimlerin-de etkili olan faktörlere odaklanmaktadır. Paris Bölgesi (Île-de-France) ile sınırlanan araştırmanın temel amacı, bu kadınların ilköğretim ve ortaöğretim programlarından mezun olduktan sonraki mes-leki yönelimlerini şekillendiren başlıca etkenleri tespit ederek, örneklem grubunun kamusal alandaki görünürlüğünü anlamlandırmaktır. Bu amaçla nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve 25 katılımcı ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, beş temel kategori altında sınıf-landırılmış; her bir kategorinin mesleki yönelimler üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Belirlenen kate-goriler şunlardır: dindarlık, eğitim durumu, Fransız okulları ve dini semboller, İslamofobi ve Fran-sa’da eğitim ile iş hayatı. Dindarlık başlığı altında, aile ve sosyal çevrenin dini hassasiyetleri ele alınmış; mesleki yönelimlerin sosyal çevre baskısının bir yansıması olup olmadığı incelenmiştir. Ka-tegorilerin her biri bu çerçevede değerlendirilmiştir. Bulgular, özellikle İslamofobiye ilişkin bilgi ve deneyimlerin, ayrıca Fransa’daki iş yaşamına dair tecrübelerin mesleki yönelim üzerinde belirleyici olduğunu göstermektedir. Araştırmada, katılımcıların büyük çoğunluğunun topluma entegre oldukla-rını düşündükleri gözlemlense de, kamusal alanda karşılaşılan ayrımcılık ve laiklik ilkesi gereği ba-şörtüsünün kamu hizmetlerinde kabul edilmemesi nedeniyle, başörtüsü takan Müslüman kadınların meslek seçimlerinde özel sektöre yöneldikleri tespit edilmiştir. Bu bağlamda, başörtüsünü kabul eden şirketlere başvuru yapmayı veya Müslümanlar tarafından sunulan iş imkânlarını değerlendirmeyi ya da kendi işyerini kurmayı tercih ettikleri anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, Fransa’da başörtüsü giyen kadınların entegrasyon süreçleri, duygu ve düşünceleri ile mesleki yönelimlerini etkileyen faktörler nitel bir perspektifle incelenmiş ve değerlendirilmiştir.