The impact of corporate governance mechanisms and ownership structure on agency costs: evidence from Turkey

Abstract

Vekalet Maliyetleri, Kurumsal Yönetim Mekanizmaları, Sahiplik Yapısı, Panel Veri Analizi, Gelişmekte Olan Piyasalar ÖZET KURUMSAL YÖNETİM MEKANİZMALARININ VE SAHİPLİK YAPISININ VEKALET MALİYETLERİ ÜZERİNE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Vekalet teorisi, asil-vekil ilişkisinden kaynaklanan çıkar çatışmasına dayanan ve Adam Smith (1776)’den bu yana üzerinde tartışılan bir konudur. Özellikle, ABD Subprime Mortgage probleminden doğan küresel finansal kriz sonrasında da oldukça dikkati çeken vekalet teorisi konusunda önemli çalışmalar yapılsa da, vekalet maliyetlerinin ölçümünü konu alan az sayıda çalışma mevcuttur. Bu tezin temel amacı, vekalet maliyetlerini ölçümlemek, kurumsal yönetim mekanizmalarının ve sahiplik yapısının yanı sıra kurumsal yatırımcılar, temettü politikası ve borçlanma yapısı gibi vekalet maliyetini azaltıcı değişkenlerin, vekalet sorunundan ortaya çıkan vekalet maliyetleri üzerine etkisini ortaya koymaktır. Bu çalışma, vekalet maliyetini azaltan etkenleri ortaya çıkarmanın yanında, Türkiye’de uygulanan kurumsal yönetim mekanizmaları uygulamalarının ne derecede etkin olduğunu göstermeyi de amaçlamaktadır. Bu çalışmada, 2005-2011 yılları arasında 7 yıllık zaman diliminde Borsa İstanbul’da (BIST) işlem gören 1.491 firma-yıl gözlemi kapsayan panel veri analizi kullanılmıştır. Her bir vekalet maliyeti değişkeni için, araştırma hipotezlerini test eden üç farklı model oluşturulmuştur. İlk model, kurumsal yönetim mekanizmalarının; ikinci model sahiplik yapısı ile birlikte diğer vekalet maliyetini azaltıcı değişkenlerin bu maliyetler üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Sonuncu model ise, kurumsal yönetim mekanizmalarının ve vekalet maliyetini azaltıcı değişkenlerin tümünün, maliyetler üzerindeki etkisini detaylı bir şekilde araştırmaktadır. Tüm modeller, sabit etkiler panel veri analizi yöntemi ile oluşturulmuştur. Son olarak, değişkenlerin sektör bazındaki etkilerini görebilmek için BIST Ulusal Sınai ve BIST Ulusal Hizmetler endeksinde yer alan firmaları kapsayan ek analizler yapılmıştır. Kurumsal yönetim mekanizmalarından biri olan üst yönetime sağlanan fayda ve hakların vekalet maliyetlerine etkisi de ayrıca analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucu, gelişmekte olan bir piyasada, kurumsal yönetim ve vekalet maliyetini azaltıcı değişkenlerin, yöneticiler ve hissedarlar arasındaki çıkar çatışmalarından kaynaklanan ve analize konu olan her bir vekalet maliyeti değişkenini farklı açılardan etkilediğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, sahiplik yapısının yoğun olduğu Türkiye’deki işletmelerin vekalet sorunlarına daha çok maruz kaldığını ve bu durumun işletmelerde olması gerekenden fazla yapılan giderlerin kontrol edilememesine ve varlıkların iyi yönetilememesine yol açtığını göstermektedir. Agency Costs, Corporate Governance Mechanisms, Ownership Structure, Panel Data Analysis, Emerging Markets

THE IMPACT OF CORPORATE GOVERNANCE MECHANISMS AND OWNERSHIP STRUCTURE ON AGENCY COSTS: EVIDENCE FROM TURKEY Agency theory, dealing with the conflict of interest between principles and agents has always been a concern since Adam Smith (1776). It gained much attention in recent years especially after the latest Subprime Mortgage Crisis which evidenced the devastating costs of that conflict. Despite much valuable insights provided by the agency theory, however, only very few studies directly tackle the measurement issue of agency costs. The main purpose of this thesis is to investigate the empirical determinants of agency costs and focus on the impact of corporate governance mechanisms and agency control mechanisms in terms of ownership structure together with institutional investors, dividend policy and debt financing in mitigating the costs arises from agency problem. This study not only contributes in revealing such factors that help to reduce the agency cost but also have implications to validate corporate governance mechanisms in Turkey. This study employs panel data analyses on a sample of 1.491 firm-year observations for nonfinancial firms listed in Borsa Istanbul (BIST) covering the time span of 7 years over the 2005-2011 periods. This study also includes three models to test the research hypotheses for each agency cost proxy. First model depicts the impact of governance mechanisms on agency cost proxies. The second model examines the impact of control mechanisms in terms of ownership structure together with institutional investors, dividend policy and debt financing on agency cost proxies. And, the last model further examines how the governance variables and all control mechanisms relate to agency cost proxies. All of these models are estimated by panel data regressions with fixed effects. Finally, further analysis is also conducted on the BIST National Industrials and BIST National Services indices in order to see more clear effects of these variables on the all agency cost proxies. Furthermore, the effectiveness of managerial incentives on agency cost levels of the firms is also clearly stated. This study provides evidences from an emerging market about the fact that governance variables and agency mitigating variables differently reduce the extent of conflicts of interest between managers and shareholders. The findings also indicate that the highly concentrated firms in Turkey are more engaging with the agency problems and they do not effectively control excessive perquisite consumption and facilitate asset utilization.