Ali bin Ömer Arabi'nin Baytarname (75b-120a) adlı eserinin dil ve edebiyat eğitimi yönünden çalışılması

Abstract

Bu çalışma, Süleymaniye Kütüphanesinin Esad Efendi bölümü 2468 numarada kayıtlı bulunan Baytarname adlı eserin üzerinde yapılan bir dil çalışmasıdır. Baytarnameler İslam uygarlığında evcil hayvanların özellikle de atların hastalıkları ve tedavilerinin anlatıldığı tıp kitaplarıdır. Baytarnamelerin çoğu atçılık ve binicilik eğitimi ve atlarla ilgili hastalıklara ayrılmıştır. Üzerinde çalıştığımız eser Ali bin Ömer Arabi tarafından Eski TürkiyeTürkçesi ile yazılmıştır. Bu çalışma; inceleme, metin ve dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde, eser ile ilgili verilip metin imla, ses ve şekil özellikleri bakımından incelenmiştir. Metin bölümünde, Arap harfleri transkripsiyon alfabesi ile Latin harflerine aktarılmıştır. Metinde noktalama işaretleri kullanılmış, bazı kısımlar koyu font ile yazılmıştır. Her şey bir kompozisyon şeklinde verilmiştir. Eserde yanlış yazılan yerler düzeltilmeye çalışılmıştır. Bizim incelediğimiz kısım 44 varaktan oluşmakta ve her sayfada genellikle 13 satır bulunmaktadır. Ayrıca varakların kenarlarına alınan notlar, o not hangi satıra aitse oraya dâhil edilmiştir. Dizin bölümünde, tüm kelime ve kelime grupları yazılıp anlamları verilmiştir. Kelimelerin anlamları metindeki bağlamlarına göre belirtilmiştir. Ayrıca kelimelerin hangi dile ait olduğu gösterilmiştir.

This thesis is a language study about the written work named Baytarname, which is registered in the Esad Efendi section of the Süleymaniye Library, no 2468. Baytarnames are medical books about diseases and treatments of domestic animals, especially horses, in Islamic civilization. Most of the Baytarnames concern horse breeding and equestrian training and diseases related to horses. The work we studied on was written by Ali bin Ömer Arabi in Old Turkey Turkish. The study consists of three parts: review, text and index. In the analysis part, there is general information about the work and examination of the text in terms of spelling, sound and shape. In the text part, the Arabic letters were transferred to the Latin letters with the transcription alphabet. Punctuation marks were used in the text and some parts were written in the dark font. Everything was written in the form of a composition. Misspelled words were tried to be corrected. The part we examined consists of 44 pages and generally, there are 13 lines on each page. Besides, the notes on the edge of the pages were added on the lines which they belong to. In the index part, all words and phrases were written with their meanings. The meaning of each word was indicated according to their context in the text. In addition, the languages that the words belong to were demonstrated in this part.