Yüksek-düşük bağlam iletişimin örgütsel muhalefet davranışı üzerindeki etkisi

Abstract

Örgütsel muhalefet kavramı temel olarak, çalışanların bulundukları organizasyon içerisindeki alınan herhangi bir karara karşı veya yürürlükte olan bir uygulamaya karşı sahip oldukları farklı fikirleri ifade etmeleri anlamına gelmektedir. Muhalefet kavramı her ne kadar olumsuz bir anlam çağrışımında bulunsa da bireylerin organizasyon içerisinde karşıt görüşlerini ifade edebilmeleri; karar kalitesini arttırıcı bilgilerin sağlanması, örgütlerin demokratikleşmesi ve doğru idaresiyle birlikte rakiplere karşı rekabet avantajının elde edilmesi, tükenmişliğin ve iş gücü kaybının azalmasıyla birlikte iş tatmininin artması gibi örgüt açısından da olumlu sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Bireylerin örgüt içerisindeki bir karara ve uygulamaya ilişkin muhalefet davranışını nasıl sergileyeceğine kadar olan süreç örgütsel muhalefet kavramının pek çok farklı değişken ile etkileşimiyle sonuçlanan karmaşık bir süreçtir. Muhalefetin şekillenmesinde etkili olan faktörlerin; bireysel, ilişkisel ve örgütsel değişkenler başlıkları altında toplandığını görmekteyiz. Bu çalışma kapsamında da örgütsel muhalefet üzerinde önemli oranda etkiye sahip olan ilişkisel değişkenler arasında konumlandırılabilecek yüksek-düşük bağlam iletişimin örgütsel muhalefet davranışı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren firmalarda çalışmakta olan 259 katılımcı üzerinde uygulanan anket çalışmasıyla elde edilen veriler üzerinde yapılan istatistiksel analiz sonuçlarına göre yüksek bağlam iletişime sahip olan bireylerin yer değiştirmiş (dışsal) ve yatay muhalefet davranışı sergilediği gözlenirken, düşük bağlam iletişime sahip bireylerin sorgulayıcı açık muhalefet ve yatay muhalefet davranışı sergiledikleri sonucuna varılmıştır.The concept of organizational dissent basically means that employees express their different opinions against any decision or practice in their workplace. Although the concept of opposition has a negative connotation, individuals' ability to express their opposing views also creates positive results for the organization, such as providing information to increase decision quality, gaining competitive advantage against competitors with the democratization and correct management of organizations, and increasing job satisfaction with the reduction of burnout and loss of workforce. The process of how individuals exhibit dissent behavior towards a decision or a practice within the organization is a complex process that results in the interaction of the concept of organizational dissent with many different variables. We see the factors that are effective in shaping the dissent behavior are grouped under the headings of individual, relational and organizational variables. Within the scope of this study, the effect of high-low context communication, which can be positioned under the relational variables, on organizational dissent behavior was examined. According to the results of the statistical analysis on the data obtained by the survey study conducted on 259 participants working in companies operating in various sectors, it was observed that individuals with high context communication exhibit displaced and latent dissent behavior, while individuals with low context communication showed questioning articulated dissent and latent dissent behavior.