Kitle iletişim araçları karşısında özel hayatın korunması

Abstract

KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARI KARŞISINDA ÖZEL HAYATIN KORUNMASI Bu çalışmada kitle iletişim araçları aracılığıyla kişinin özel yaşamının gizliliğine yapılan hukuka aykırı müdahalelerde özel ve kamu hukuku açısından bireyin korunma yolları incelenmiştir. Özel yaşamın gizliliği bir kişilik hakkı değeridir. Bu nedenle Medeni Kanun‘un 23, 24 ve 25 maddeleri, BK’nun 49. maddesi, 3984 Sayılı Kanun ve 5187 Sayılı Kanunla koruma altındadır. Özel yaşamın gizliliği ihlale uğrayan mağdur, RTÜK‘na ve Basın Konseyine şikayet hakkını kullanabileceği gibi, “saldırının önlenmesi”, “saldırının durdurulması”, “saldırının hukuka aykırılığının tespiti”, “maddi-manevi tazminat”, “vekaletsiz iş görme” ve “sebepsiz zenginleşme” davalarını da açabilir. Açılacak bu davarda en önemli sorun hukuka aykırılığın tespitidir. Kural olarak özel yaşamın gizliliğine yapılan her saldırı hukuka aykırıdır. Ancak hukuka uygunluk sebeplerinin bulunması halinde yapılan saldırı hukuka aykırı değildir. Kitle iletişim araçları aracılığıyla özel yaşamın gizliliğinin ihlalinde genel hukuka uygunluk sebeplerini; meşru müdafaa, ıztırar hali, görevin ifası, vekaletsiz iş görme, Medine Kanun’un 24/ 2. fıkraya göre, kanunun verdiği yetkinin kullanılması, saldırıya uğrayanın rızası ve daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar olarak sıralayabiliriz. Özel hukuka uygunluk sebeplerini ise “gerçeklik”, “toplumsal ilgi ve kamu yararı”, “güncellik” ve “konu ile ifade arasında düşünsel bağlılık” olarak genel sıralayabiliriz. Ülkemizde bu konuda atılan en önemli adım 5237 Sayılı TCK’nun yürürlüğe girmesidir. TCK’nun 132. maddesiyle haberleşmenin gizliliğinin ihlali, 133. maddesiyle kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması, 134. maddesiyle özel hayatın gizliliğinin ihlali, 135. maddesiyle kişisel verilerin kaydedilmesi, 136. maddesiyle verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, 138. maddesiyle verileri yok etmeme eylemleri suç olarak düzenlenmiştir. 5237 Sayılı TCK’daki bu düzenlemeler günümüzde özel hayatın gizliliğinin en etkin koruyucularından olacaktır.

PROTECTION OF PRIVATE LIFE AGAINST MASS COMMUNICATION MEANS In this study protection ways of individuals in case of unlawful violation to secrecy of their private lives have been studied. Secrecy of private life is a personal right value. So, it is under protection of The Civil Code articles of 23, 24 and 25, Code of Obligations article 49, Law No 3984 and Law No 5187. The person whose secrecy of private life violated may use his complaint right to RTÜK and Press Council. Besides he may bring suits of “prevention of attack”, “cease of attack”, “determination of unlawfulness of attack”, “damages for pecuniary loss and damages for mental anguish”, “negotiorum gestio” and “unjust enrichment”. The most important problem of these suits is determination of unlawfulness. As a rule, every attack to secrecy of private life is unlawful. But in case of lawfulness reasons, the attack is not accepted unlawful. General lawfulness reasons are self defense, irresistible compulsion, fulfillment of duty, negotiorum gestio, use of authority given by law, consent of victim and superior private or public benefit. Special lawfulness reasons are “reality”, “social interest and public benefit”, “actuality”, “intellectual affection between subject and expression”. The biggest development in this field is coming into force of Law No 5237 Turkish Criminal Code. In Turkish Criminal Code by article 132, violation of secrecy of communication, article 133, listening and recording of talks between people, article 134, violation of secrecy of private life, article 135, recording personal datum, article 136, giving and catching datum unlawfully, article 138, not destroying datum, has been regulated as an offence. These regulations will be one of the most effective protective of secrecy of private life.