Sovyet kuşağından sovyet sonrası kuşağına Azerbaycan’da din

Abstract

Sovyet Kuşağından Sovyet Sonrası Kuşağına Azerbaycan’da Din Bu çalışma Azerbaycan’daki Müslüman kimliğinin temel özelliklerini ve Sovyet ve Sovyet sonrası döneminin bu özelliklerin şekillenmesinde ne kadar ve nasıl etkili olduğunu araştırmaktadır. Ayrıca Sovyet döneminden Sovyet sonrası döneme doğru Azerbaycan’daki Müslüman kimliğinin süreklilik ve değişkenlik arzeden öğeleri de incelenmektedir. 1. Bölümde Azerbaycan’da Müslüman kimliğinin tarihi kökenleri ve XIX. yüzyılın başında Rusya’nın bölgeyi işgalinden Sovyet dönemine kadar olan dönemde ortaya çıkan değişimler ele alınmakta, söz konusu değişimlerin gerçekleşmesinde en etkili faktörler olan etnik ilişkiler, ekonomik gelişme, modernleşme ve milletleşme süreci incelenmektedir. Aynı zamanda bütün bu değişimlerin dinî kimlik üzerindeki etkileri ve dinî kimliğin bu değişimleri ne kadar yönlendirebildiği araştırılmaktadır. 2. Bölümde önce Sovyet yönetiminin uyguladığı politikalar ve bu politikaların din üzerindeki etkileri ele alınmakta, daha sonra Sovyet rejiminin şartları altında gelişen milletleşme süreci ve bu süreçle birlikte biçimlenen kimlikte dinî öğelerin işgal ettiği yer incelenmekte, aynı zamanda toplum hayatında dinin yerinin ne kadar ve nasıl muhafaza edilebildiği araştırılmaktadır. 3. Bölümde ise bağımsızlık döneminde din alanında ortaya çıkan değişimler ve bu değişimlerin bazı toplumsal yansımaları incelenmektedir.

Religion in Azerbaijan from Soviet to Post-Soviet Generations In present thesis I have investigated the question of Muslim identity and its basic characteristics in the Soviet and post-Soviet era. I have also pointed out how these periods have influenced in shaping of Muslim identity. I have brought out the changing and unchanging elements of Muslim identity. In chapter one, I have examined the historical root of Muslim identity especially the period from the beginning of nineteenth century to the Soviet occupation; the impact of economic developments, ethnic relations and the process of modernization and nationalization upon the Muslim identity have been brought into light. In chapter two, I have pointed out the influence of Soviet politics on religion. Then I have examined the process of nationalization under the Soviet regime. I have put special emphasis on the process that indicated the place of religious elements in this identity. The question of how the society have maintained its religious identity and practices was answered In chapter three, I have put forward the changing and unchanging factors of religious identiy and their reflections on society in the independence period.