İşletme yönetiminde yeni kavram ve yaklaşımları benimseme ve vazgeçme nedenleri- ISO 9000 kalite yönetim sisteminin yayılımı üzerine bir araştırma

Abstract

Adı ve Soyadı: Malik Volkan Türker letme Uluslararası Kalite Yönetimi Prof. Dr. Göksel Ataman Tez Türü Ve Tarihi: Yüksek Lisans, Eylül 2006 netim, Kurumsallaşma, ISO 9000, Yayılım, Benimseme, Vazgeçme

İŞLETME YÖNETİMİNDE YENİ KAVRAM VE YAKLAŞIMLARI BENİMSEME VE VAZGEÇME NEDENLERİ – ISO 9000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİNİN YAYILIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Bu çalışmanın amacı, İşletme Yönetimi alanında “yeni” olarak ele alınan ve aslında o gün için popüler olan bir takım kavram, yaklaşım, teknik ve uygulamaların işletmeler tarafından hangi etkenler altında, hangi nedenlerle benimsendiği ve olası olarak hangi etkenler altında (bir başka ifade ile hangi etkenlerin ortadan kalkması durumunda), hangi nedenlerle vazgeçildiği sorusunu yanıtlamaktır. Teorik çerçevede, İşletme Yönetiminde Yayılım kavramı, heves, moda ve uyum süreçleri ile Yeni-Kurumsallaşma teorisi altında yer alan, eş-şekillik ve kurumsal eş-şekilliliği oluşturan mekanizmalar ele alınmıştır. Toplam Kalite Yönetimi’nin en önemli uygulama araçlarından bir tanesi olarak ifade edilebilecek ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi, gerek ülkemizde önemli ölçüde uygulama alanı bulmuş olması, gerekse birçok başarı ve başarısızlık örneğini içerisinde barındırması ve ayrıca (kamu ihalelerine katılım şartı olması gibi) benimsenmeyi hızlandıran/ zorunlu kılan etkenleri de içerdiğinden bu araştırmanın amacına uygun bir konu olarak görülmüş ve ele alınmıştır. Alan araştırmasında, İstanbul Sanayi Odası ve İstanbul Ticaret Odası’na kayıtlı belirli meslek gruplarına üye işletmelerden oluşan bir örneklem üzerinde, araştırma hipotezlerinin sınanmasına yönelik bir anket çalışması yapılmıştır. BRIEF DATA Name and Surname: Malik Volkan Türker Field: Business Management Program: International Quality Management Supervisor: Prof. Dr. Göksel Ataman Degree Awarded and Date: MSc, September 2006 Management, Institutionalism, ISO 9000, Diffusion, Adoption, Abandonment ABSTRACT ADOPTION AND ABANDONMENT REASONS OF NEW CONCEPTS AND APPROACHES IN BUSINESS MANAGEMENT - A RESEARCH ON DIFFUSION OF ISO 9000 QUALITY MANAGEMENT SYSTEM The aim of this study is to answer the question; which factors effect to, and which reasons are important for business companies in the adoption and abandonment processes of new management concepts, approaches, techniques and practises. In theoretical framework, diffusion concept in management; fad, fashion and fit processes; and the mechanisms of institutional isomorphic transformation in new-institutionalism theory were discussed. ISO 9000 Quality Management System as one of the best known and most applied tool of Total Quality Management selected as the case of this research. ISO 9000 is selected because; this system has an enormous field of application in Turkey as the rest of the world, it has a lot of success and failure cases in business world and in addition existence of some factors (for example, obligation of the ISO 9000 Certificate in public procurements) in our country that step up / force adoption process of this practice makes this case suitable for this research. In the research; a survey used to test the hypothesis of the study on a sample of business companies from various professional groups, which are all members of Istanbul Chamber of Industry (ICOI) and Istanbul Chamber of Commerce (ICOC).