Finansal krizlerde erken uyarı modelleri ve Türkiye uygulaması

Abstract

Finansal krizler iktisat literatüründe hem teorik hem de amprik alanda geniş yer tutmaktadır. Fakat bu alaqnda halan çözüme kavuşturulmamış konular bulunmaktadır ve her yeni kriz ortaya yeni sorular çıkarmaktadır. Bu çalışmanın amacı dünyada yaşanmış olan finansal krizlerin ışığında Türkiye’de yaşanan Kasım 2000 krizinin erken uyarı modelleri ile önceden tahmin edilebilirliğinin analiz edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda oluşturulan kuramsal çerçeve öncelikle finansal krizlere dair bir kavramsal açıklama niteliğinde olup; finansal kriz kavramı ve türleri, finansal krizlerin temel göstergeleri ve nedenlerinin açıklanmasının ardından dünyada yaşanmış tüm krizler karşılaştırılmalı olarak ele alınmış ve çalışmanın uygulama kısmında Türkiye’de yaşanan Kasım 2000 krizi tahmin modelleriyle analiz edilmiştir. Bu bağlamda oluşturulan erken uyarı modelleri Kasım 2000 krizini tahmin etmekte başarı göstermiş ve bir ay gibi kısa bir süre önceden piyasada nakit sıkışıklığının başlamasıyla birlikte parasal kriz ihtimalinin başgöstereceği söylenebilmektedir.Financial crisis possess a critical role both in the theory and empirical studies in the economic literature. Within this field, many issues are still under discussion and every new crisis brings out new subjects to be discussed. The aim of this study is to examine the explanatory capacity of emerged financial crisis within the light of the facts that are analyze Turkey’s November 2000 crisis beforehand with using early warning models. Therefore, in the study the concept of financial crisis, types, roots, financial indicators and then all emerged economic crisis examined as comparatively and application contains analyze of Turkey’s November 2000 crisis. Accordingly, constituted early warning models succeeded to estimate Turkey’s November 2000 crisis. These models emphasize that financial crisis can be estimated before one month if there is liqudity shortage