1945’ten günümüze haber başlıkları ve haber dilinin değişimi

Abstract

Dil, zamanla değişebilen bir özelliğe sahiptir. 1945 yılından günümüze kadargeçen 75 yıllık süre boyunca Türk dilinde de birtakım değişiklikler meydana gelmiştir. Budeğişim haber başlıkları ve haber diline yansımakla birlikte siyasi, ekonomik, teknolojik,kültürel, toplumsal olmak üzere birçok alanda meydana gelen olaylar, son şeklinivermiştir. Bu çalışmada, 1945’ten günümüze haber başlıkları ve haber dilinde değişimyaşanıp yaşanmadığını ortaya koymak ve bu değişimin içeriği ile birlikte nedenlerinitespit etmek amaçlanmıştır. Bu sebeple 1945 yılından günümüze Türkiye’deki ulusalgazeteler arasından tirajlarıyla ve farklı türde olmalarıyla öne çıkan Cumhuriyet,Hürriyet, Milliyet ve Son Havadis olmak üzere toplam 4 gazetenin birinci sayfalarındakihaber başlıkları ve haber dili incelenmiştir. Çalışmada van Dijk’in Eleştirel SöylemAnalizi yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca çalışma kapsamında içerik analizi ve mülakatyönteminden de faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda 1945 yılından günümüzeTürkiye’de haber başlıkları ve haber dilinde değişim yaşandığı gözlenmiştir. Bu değişim, ii1970’li yıllarda başlasa da asıl etkisini 1980’li yıllarda göstermeye başlamıştır.Günümüzde gazetelerde yer alan haber başlıkları; kısa, eleştirel ve yargılayıcı, reklamdilinin unsurlarını barındıran özellikler göstermiştir. Dolayısıyla artık haber vermeyerine haberi sattırmak amaç haline gelmiştir.

A language has a feature that can change over time. Also, Turkishlanguage changed in different aspects between 1945 and 1975. This change stems fromthe events in politics, economy, technology and cultural fields and their effects on dailylife. Therefore, news headlines and news language serve as a tool to observe this change.In this study, it is aimed to reveal whether there has been a change in newsheadlines and news language in Turkey since 1945 and to determine the content of thischange, if any, and why. Thus, in this study, four national newspapers, ''Cumhuriyet'',''Hürriyet'', ''Milliyet'' and ''Son Havadis'', were chosen to examine in terms of newsheadlines and language features. Their high newspaper circulation and different politicalview are the features that make it noticeable among the similar. In the study, the CriticalDiscourse Analysis method of van Dijk was used. In addition, content analysis andinterview methods were also used within the scope of the study. As a result of the study,it was observed that the news headlines and news language of Turkish newspapers have ivchanged from year to year, and they took their present-day form. In today's newspapernews headlines, it is seen that there are short, critical, judgmental features, that can beconsidered as advertising elements. Therefore, it has become a goal to sell the news instead of informing it.