Yeni Türk Sineması'nda bunalım ve intihar

Abstract

Yeni Türk Sineması dönemi, Türk Sineması dönemleştirmelerinde Yeşilçam Dönemi’nden sonra geldiği kabul edilen, Yeşilçam’ın içinden doğan ve bu anlamıyla hem Yeşilçam anlatısının izlerini taşıyan hem de Yeşilçam anlatısına zıt bir anlatıyla temellenen bir sinema anlayışına sahiptir. İki anlatı arasındaki farklılıklar, içinde bulunulan dönemlerin toplumsal etkileriyle şekillenmiştir. Bu toplumsal etkiler, Yeni Türk Sineması’nı belirgin bir bunalım atmosferi ile karakterize kılmıştır. Çalışmada, bunalım atmosferinin oluşum süreci iki dönem arasındaki anlatı farklılaşması üzerinden tarihsel-sosyolojik yöntemle incelenmiş, bunalım atmosferinin bir sonucu olarak dönemin filmlerinde sıklıkla üretilen intihar söylemi Emile Durkheim’ın intihar kuramından yararlanılarak toplumsal bir bakışla irdelenmiştir. Yeni Türk Sineması dönemi örneklerinden Anayurt Oteli (Ömer Kavur, 1987), Eşkıya (Yavuz Turgul, 1996), Pus (Tayfun Pirselimoğlu, 2009), İşe Yarar Bir Şey (Pelin Esmer, 2017), Ahlat Ağacı (Nuri Bilge Ceylan, 2018) filmleri, bunalım atmosferi ve intihar söylemi üzerinden betimsel analiz yöntemiyle incelenmiş; son dönem Türk Sineması’nda özgeci tipte intiharların bencil ve kuralsız intihar tipleriyle karma bir şekilde görüldüğü ve toplumsal çıkmazlarla şekillenen toplum-birey ilişkilerinin ortaya çıkardığı bunalım halinin intiharların altında yatan ana neden olduğu tespit edilmiştir.

The period of New Turkish Cinema has an understanding of cinema, which is accepted to come after the Yeşilçam Period in Turkish Cinema periodizations, born out of Yeşilçam, and in this sense, it carries the traces of Yeşilçam narrative and is based on a narrative that is opposite to Yeşilçam narrative. The differences between the two narratives have been shaped by the social effects of the periods. These social influences have characterized New Turkish Cinema with a distinct atmosphere of depression. In the thesis, the formation process of the depression atmosphere was examined with the historical-sociological method through the narrative differentiation between the two periods, and the suicide discourse, which was frequently produced in the films of the period as a result of the depression atmosphere, was examined from a social perspective by making use of Emile Durkheim's suicide theory. The films, Motherland Hotel (Ömer Kavur, 1987), The Bandit (Yavuz Turgul, 1996), The Mist (Tayfun Pirselimoğlu, 2009), Something Useful (Pelin Esmer, 2017), The Wild Peer Tree (Nuri Bilge Ceylan, 2018), selected from the examples of the New Turkish Cinema period were analyzed through the descriptive analysis method through the atmosphere of depression and the discourse of suicide; it has been determined that in recent Turkish Cinema, altruistic suicides are seen in a mixed way with selfish and unruly suicide types, and the depression caused by society-individual relations shaped by social dead-ends is the main reason underlying suicides.