Publication: Yangın sırasında oluşan yanma ürünleri ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri
Abstract
İnsanların yaşadığı mekanlardaki yangınların bir çoğu dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu çıkmaktadır. Yangınlarda meydana gelen ölüm ve yaralanmaların, büyük çoğunluğunun dumandan kaynaklandığı uzun zamandır bilinen bir gerçektir. Kapalı mekan yangınlarında duman oluşturan en büyük etken de yanmaya katılan yapı elemanı ve mazlemeleridir. Duman insanlar üzerindeki etkisini; zehirlilik gücü ve diğer ölümcül etkileri ile göstermektedir. Bu çalışmada yangın kavramı açıklanarak, dumanın zehirlilik ve diğer ölümcül etkileri incelenmiş ve yangınlarda insanları ölüme götüren belirsizliklerinin tanımlanması amaçlanmıştır. Dumanın insan sağlığı üzerindeki öldürücü ve olumsuz etkilerini açıklamadan önce, yangında dumanı üreten malzemeleri tanımak amacıyla, 2. Bölümde, yapı eleman ve malzemeleriyle yangın ilişkisi ele alınmış ve malzemelerin yangın dayanımı kavramı açıklanarak, sınıflandırmalar ve test metodları hakkında kapsamlı bilgi verilmiştir. Duman zehirliliğinin belirlenmesi, yangın araştırmalarının uzun zamandır üzerinde durduğu bir konudur. Ana hatları aynı olmakla birlikte bu amaçla geliştirilen çeşitli test yöntemleri vardır. Çalışmalar genel olarak kimyasal analiz ve biyolojik değerlendirme olmak üzere iki ana alanda yürütülür. Bu çalışmada, her iki yöntem üzerinde inceleme yapılmış ve sonuçları kıyaslanmıştır. Yapılan araştırmalar, her iki yöntemin de, yangın dumanlarının zehirliliği ve diğer ölümcül etkileri hakkında kesin veriler ortaya koymakta yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu durum, gerçek yangınların gelişiminin, birebir deneysel modellemesinin yapılmasındaki zorluktan ve insan davranışının deneylerde gözlenememesinden kaynaklanmaktadır. Öte yandan son yıllarda, yangın dumanlarının zehirlilik dışındaki ölümcül etkilerinin insanları daha erken ölüme götürdüğü saptanmış ve çalışmalar bu konu üzerinde yoğunlaştırılmıştır. Bunlar, görüş güçlüğü, halsiz kalma (güçsüz düşme), sert cisim travmaları gibi olaylardır. Bu çalışmada da, hacimdeki duman yoğunluğunun insanların yarısı üzerinde öldürücü (LC50) ve güçsüz bırakıcı (IC50) olduğu seviyeleri tespit etmeye yönelik araştırmalar ele alınmış ve birçok malzeme için, ortalama LC50 ve IC50 değerlerini veren ayrıntılı bir ek koyulmuştur. Sonuçlar, konu üzerinde daha çok araştırma ihtiyacı duyulduğunu göstermektedir. Yangın 2.Duman 3.Zehirli Gazlar 4.LC50 5.IC50
Many of the fires in residents result from carelessness and imprudence. It has been known for a long time that deaths and injuries which occur in fires arise from smoke . Two of the most important factors that generate smoke in closed areas are building elements and materials, due to their contrubution to fire. The impact of smoke on people is determined by toxic potency and other lethal effects. In this study, concept of fire is explained; fire toxicity and the other lethal effects of fires are examined, besides, it is aimed to define some ambiguity which causes deaths of people in fires. Before explaining the lethal and sublethal effects of fires on people, this study aims to introduce the materials that produce smoke in fires. In order to achive this; firstly, relationship between building materials and fire is discussed, secondly,the concept of resistance of materials against fires is explained, and finally, comprehensive information about classifications and test methods are offered. Determination of smoke toxicity is a subject that has been studied for a long time by fire researchers. There are many kinds of test methods, although their main themes are the same. The studies have been operated by both chemical analysis and biological test methods which are the two main methods. In this study, both two methods are examined comparing their results. The researchs show that both of the methods are inadequate in terms of giving definite information about toxic potency and other lethal effects of fires. Difficulty of modelling the development of real world fires and lack of the observation of human behaviour cause this situation. On the other hand, it has been recently realized that the sublethal effects of fire smoke may cause death before its lethal effects, therefore, studies on this subject is focused on sublethal effects. Starting from decreased visibility due to fire smoke, these effects cause incapacition, trauma from rigid materials and some other impacts on people. LC 50 value related to lethality and IC 50 value related to incapaciation are presented in this study .These values show the smoke concentration levels per unit volume that cause death half of the exposed population. A comprehensible appendix, including approximate LC 50 and IC 50 values for various materials is attached to the end of this study. The results show that the studies on this subject must be developed. Key Words 1.Fire 2.Smoke 3.Toxic gases 4.LC 50 5.IC 50
Many of the fires in residents result from carelessness and imprudence. It has been known for a long time that deaths and injuries which occur in fires arise from smoke . Two of the most important factors that generate smoke in closed areas are building elements and materials, due to their contrubution to fire. The impact of smoke on people is determined by toxic potency and other lethal effects. In this study, concept of fire is explained; fire toxicity and the other lethal effects of fires are examined, besides, it is aimed to define some ambiguity which causes deaths of people in fires. Before explaining the lethal and sublethal effects of fires on people, this study aims to introduce the materials that produce smoke in fires. In order to achive this; firstly, relationship between building materials and fire is discussed, secondly,the concept of resistance of materials against fires is explained, and finally, comprehensive information about classifications and test methods are offered. Determination of smoke toxicity is a subject that has been studied for a long time by fire researchers. There are many kinds of test methods, although their main themes are the same. The studies have been operated by both chemical analysis and biological test methods which are the two main methods. In this study, both two methods are examined comparing their results. The researchs show that both of the methods are inadequate in terms of giving definite information about toxic potency and other lethal effects of fires. Difficulty of modelling the development of real world fires and lack of the observation of human behaviour cause this situation. On the other hand, it has been recently realized that the sublethal effects of fire smoke may cause death before its lethal effects, therefore, studies on this subject is focused on sublethal effects. Starting from decreased visibility due to fire smoke, these effects cause incapacition, trauma from rigid materials and some other impacts on people. LC 50 value related to lethality and IC 50 value related to incapaciation are presented in this study .These values show the smoke concentration levels per unit volume that cause death half of the exposed population. A comprehensible appendix, including approximate LC 50 and IC 50 values for various materials is attached to the end of this study. The results show that the studies on this subject must be developed. Key Words 1.Fire 2.Smoke 3.Toxic gases 4.LC 50 5.IC 50