Öğretim Elemanı ve Öğretmen Adaylarının Birbirlerine Yönelik Algıları: Transaksiyonel Analiz Açısından Bir Değerlendirme

Abstract

Bu araştırmada Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesinin çeşitli bölümlerinde öğrenim görmekte olan öğretmen adayları ve ders vermekte olan öğretim elemanlarının ideal öğretim elemanı, ideal öğrenci, var olan öğrenci ve var olan öğretim elemanına yönelik algıları karşılaştırmalı olarak saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma grubunu öğretmen adayı 312 [132'si (% 42.3) erkek, 179'u (% 57.4) kız] ve 33 öğretim elemanı [14'ü ( % 42.4) erkek, 19'u (% 57.6) kadın olup yaşları 28-41 arasında (x=42,74)] oluşturmuştur. Çalışmada insan davranışlarını ve iletişimi temelde çocuk, yelişkin ve ebeveyn olmak üzere üç farklı ego durumu ile açıklamaya çalışan transaksiyonel analiz (etkileşimsel analiz) yaklaşımı temel alınmıştır. Öğretim elemanları ve öğrencilerin söz konusu algıları Ego Durumları Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular öğretim elemanı ve öğretmen adaylarının, ideal öğretim elemanı ve ideal öğrenci algılarının birbiri ile benzerlik gösterdiğine dikkat çekerken öğretim elemanlarının var olan öğrenciyi daha çok çocuk ego durumunda, öğretmen adaylarının ise var olan öğretim elemanını daha çok ebeveyn ego durumunda değerlendirdiklerine işaret etmektedir. Bulgular, mevcut literatür ve transaksiyonel analiz kuramı çerçevesinde tartışılmıştır.

The quality of communication between a teacher and a student is one of the major factors that affects the efficiency of teaching-learning activities. In this research, the perceptions of student-teachers and their instructors at Marmara University, Atatürk Faculty of Education,have been comparatively investigated in terms of ideal/actual faculty- teacher and student. The sample consisted of 312 student-teachers and 33 faculty-teachers. The research was theoretically based on Transactional Analysis, a theory that explains human behavior and communication with three ego states as Child, Adult and Parent. The data from the faculty-teachers and student- teachers were collected by The Ego State Inventory developed by Ari (1989) and included perceptions toward each other, ideal /actual faculty-teacher and student. The major findings were as follows: The perceptions of student / faculty- teachers showed similarities regarding ideal faculty-teacher and student. Faculty teacher perceived actual students higher in Child ego state whereas student-teachers perceived actual faculty- teacher higher in Parent ego state. Findings were discussed in relation to Transactional Analysis and their educational consequences.