Bitki büyüme regülatörlerinin Lens esculenta (Mercimek)’da tohum çimlenmesi, kök uzaması ve mitoz bölünmeye etkileri

Abstract

Bu çalışmada, bitki büyüme regülatörlerinden gibberellik asit (GA3), benzil- adenin (BA) ve indol-3-asetik asitin (IAA), mercimek (Lens esculenta Moench cv. Erzurum-89) tohumlarının çimlenmesi, kök uzaması, mitotik indeks ve mitotik kromozom davranışlarına olan etkisi incelendi. Araştırmamızda kontrol gurubu için distile su, deney grupları için; GA3, BA ve IAA 'nın 50 ppm ve 100 ppm'lik konsantrasyonları kullanıldı. BA ve IAA uygulamalarında 50 ppm ve 100 ppm konsantrasyonları kontrole göre çimlenmede indirgenmeye sebep olurken, 50 ppm GA3 kontrol ile aynı değeri gösterdi. 100 ppm GA3 ise tohum çimlenmesini inhibe etti. Tohum çimlenmesinde en fazla inhibisyon IAA, en az inhibisyon GA3 tarafından oluşturuldu. Kök uzaması üzerinde GA3 ve IAA tüm konsantrasyonlarda inhibisyona neden oldu. Yalnızca 12. saatte 50 ppm BA konrole göre kök uzamasını teşvik etti. Ancak diğer tüm saatlerde BA'nın her iki konsantrasyonu da kök uzamasını inhibe etti. Araştırmamız sonucunda GA3, BA ve IAA'nın kök uçlarında mitoz bölünme geçiren hücrelerin sayısını da etkilediği görüldü. GA3, BA ve IAA her iki konsantrasyonda da mitoz bölünmede inhibisyona neden oldular. Hepsi kontrole göre mitotik indeksi düşürdü. Esas olarak, GA3, BA ve IAA'nın neden olduğu kök uzamasındaki inhibisyon, bu maddelerin uygulanan konsantrasyonlarda mitotik indeksi düşürmelerinden dolayıdır. Her üç hormonun uygulanmasında da mitotik anormallikler gözlendi. Bu anormallikler; metafazda düzgün olmayan ekvator tablası, anafazda kromozom köprüleri, geç kalan kromozomlar, dev nukleuslu hücreler, 2 nukleuslu hücreler, nukleus birleşmesi ve mikronukleus oluşumu olarak sıralanabilir. The effects of gibberellic acid (GA3) , benzyladenine (BA) and indole-3-asetic acid (IAA), on seed germination, root elongation, mitotic index and chromosomal behavior were studied in Lens esculenta Moench cv. Erzurum-89 (lentil). Distiled water as a control group, GA3, BA and IAA in the concentrations of 50 ppm and 100 ppm were used. In all concentrations of BA and IAA decreased seed germination while 50 ppm GA3 had no similar effect on it. 100 ppm GA3 decreased seed germination. The most effective inhibition were done by IAA. at 50 ppm concentration. The two concentrations of GA3 and IAA caused an inhibition on the root elongation. While BA stimulated root elongation in the concentration of 50 ppm at 12 hours, it inhibited it in other hours. The two concentrations of GA3 , BA and IAA affected the mitotic division frequency and mitotic index was decreased by them. Reduction of the root growth in GA3 , BA and IAA treated samples was due do the reduction of mitotic activity. The mitotik irregularities were observed in the root tips treated with GA3 , BA and IAA. These irregularites were summarized as unoriented metaphase, anaphase bridges, Laggards, giant nuclei, nuclear fusion and micronuclei.