Göbek bakımında kullanılan farklı dezenfektanların kolonizasyon, enfeksiyon ve göbek düşme süresi üzerine etkileri

Abstract

Göbek Bakımında Kullanılan Farklı Dezenfektanların Kolonizasyon, Enfeksiyon ve Göbek DüĢme Süresine Etkileri, Amaç: Omfalit, geliĢmekte olan ülkelerde önemli bir sorun olarak devam etmektedir. Omfalitin önlenmesinde ideal göbek bakımının ne olduğu konusunda, literatürde halen kesin bir fikir birliği yoktur. Göbek bakımında önerilen değiĢik uygulamaların ülkemiz Ģartlarında geçerliliği ve etkinliği yeterince bilinmemektedir. ÇalıĢmamızın amacı, günümüzde yaygın olarak uygulanmakta olan altı farklı göbek bakım stratejisinin göbek düĢme zamanı, kolonizasyon ve enfeksiyon oranı üzerine olan etkisini araĢtırmaktır. Gereç ve Yöntem: AraĢtırmaya Aralık 2008-Haziran 2010 yılları arasında Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniğinde doğan, 37. gebelik haftasından büyük ve 2500 gram üzerinde olan sağlıklı term yenidoğanlar alındı. Bebekler randomize olarak önceden belirlenen altı farklı göbek bakımı uygulamasından birine dahil edildi (birinci grup; kuru bakım, 2., 3. ve 4. gruplar sırasıyla; doğumhanede tek doz % 70 alkol, % 4 klorheksidin ve %10 povidon-iyodin, 5. ve 6. gruplar sırasıyla doğumhanede ve anne yanında taburcu olana kadar % 70 alkol, % 4 klorheksidin). Göbek bağına antiseptik solüsyon kullanılmaması, kuru göbek bakımı olarak adlandırılmıĢtır. Göbek; akıntı, kızarıklık ve ĢiĢlik yönünden doğumda, 1., 2. günde, 5-7. günlerde aynı doktor tarafından değerlendirildi. Göbekleri 7. günde düĢmeyen bebeklerin aileleri, takip eden haftalarda telefonla aranarak göbek düĢme zamanları kaydedildi. Bebek hastaneden taburcu olmadan (24. günde) ve sonrasında (5-7. günde) göbek bağından sürüntü örnekleri alındı. Olgulara omfalit tan göre konuldu. ÇalıĢmaya uyum göstermeyen olgular kötü senaryo testi ile değerlendirildi. AraĢtırmanın istatistiksel analizinde SPSS 17.0 kullanıldı. Bulgular: AraĢtırma dönemi süresince hastanemizde doğan 829 canlı bebekten çalıĢma kriterlerine uyan 581 bebek, randomize edilerek çalıĢmaya alındı. AltmıĢ yedi bebek farklı nedenlerle yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatırılması nedeniyle çalıĢma dıĢı bırakılırken, 514 (261 kız, 253 erkek) olgu takibe alındı. Dörtyüz yirmibir olgu çalıĢmaya tam uyum gösterirken 93 olgu verilen bakıma uyum göstermedi veya takipten çıktı. Grupların demografik özellikleri karĢılaĢtırıldığında, doğum Ģekli dıĢında belirgin bir fark bulunmadı. Doğumda tek doz % 70 alkol uygulanan grupta (grup 2) sezaryen doğum oranı anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0.049). Göbek düĢme zamanı bakımından tüm grupları karĢılaĢtırdığımızda, kuru göbek bakımında bu süre (6.40 ± 1.36 gün) anlamlı olarak kısa bulundu (p<0,001). Alınan ilk göbek sürüntü kültürlerinde normal deri florası ve toplam erken bakteriyel kolonizasyon, % 4 klorheksidin uygulanan gruplarda (grup 3 ve 6) istatistiksel olarak anlamlı oranda düĢük bulundu (p<0.001). Doğumda tek doz % 4 klorheksidin uygulanan grupta (grup 3) gram pozitif bakterilerle erken kolonizasyon yine diğer gruplardan anlamlı olarak düĢük saptandı (p=0.017). Geç bakteriyel kolonizasyon açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Omfalit, sekiz hastada (% 1.9) saptandı. Uygulanan göbek bakımları arasında omfalit açısından anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.375). Randomize edildikt Sonuç: ÇalıĢmamızda, kuru göbek bakımı uygulanan grupta göbek düĢme zamanının en kısa olduğu saptanmıĢtır. Göbek bağını en geç düĢüren, klorheksidin ile bakım uygulanan gruplar olmuĢtur. ÇalıĢmaya alınan 421 olgunun sekiz tanesine (% 1,9) omfalit tanısı konulmuĢtur. Omfalitli olguların, farklı göbek bakım gruplarındaki dağılım shortest for group one (6.40 ±1.36 day) and the longest for group 3 and group 6 (9.57 ± 3.12 day and 9.58 ± 4.07 day, respectively) (p<0.001). Cord colonization in the first swab cultures was significantly lower in the third and sixth groups (p< 0.001), while there was no significant difference for the second swab cultures between the groups. The first swab cultures showed that gram positive bacterial colonization was significantly lower in the 4% chlorhexidine group that was performed in the delivery room. Omphalitis was detected in eight patients (1.9 %) and there was no significant difference between the groups (p=0.375). During the follow up 93 babies were excluded due to lost follow up or noncompliance to the assigned study group. These infants were changed to alcohol or povidon-iodine by the parents or doctors. The distribution of the noncompliant group among the study groups were not significantly different. Worst scenario test was performed at the noncompliant group. Omphalitis was still not significantly different among the study groups (p=0.958). Multiple regression analysis showed no significant in effect of mode of delivery or maternal education on the time to umbilical cord separation, bacterial colonization and incidence of umbilical cord infection (p>0.05). Conclusion: In this study, the mean time of cord separation was significantly shorter (6.40±1.36 days) in dry cord care in comparison to other treatment groups. Hovewer the cord separation time was relatively longer in the chlorhexidine application groups. In our study, early bacterial colonization was lower in the chlorhexidine groups. The first swab cultures showed that gram positive bacterial colonization was significantly lower in the 4% chlorhexidine group that was performed in the delivery room. Eight patients developed omphalitis (1.9 %). The rate of omphalitis was not significantly different in the six cord care group. We conclude that dry cord care can be used safely in our practice. Key words: Newborn, cord care, colonization, omphalitis