Görsel sanatlar dersinde 6. ve 7. sınıf öğrecileri için öznel yaklaşımın protre çalışmaları kullanılarak desteklenmesi ve değerlendirilmesi

Abstract

Hazırlanan bu tez çalışmasında, İlköğretim II. Kademe öğrencilerin öznelliğinin, Görsel Sanatlar Dersi kapsamında incelenmesi, bu konuda yapılabilecek olan ilave alternatif uygulamalarla desteklenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Uygulama konusu olarak “Portre Sanatı” seçilmiş olup, bu konular çeşitlendirilebilir ve böyle olması tezin amaçladığı başarıyı artırabilir. Tez içeriğinde öncelikle Aydınlanma döneminden başlayarak, dünyadaki önemli olayların ve gelişimlerin neticesinde oluşan felsefi ve sanatsal farklılıklar kısaca incelenmiştir. Bu değişimin bireysel ve toplumsal olarak öznellikle etkileşimi değerlendirilmiştir. Sonrasında bir sanat eserinin iki tarafındaki öznellik detaylı olarak incelenmiştir. Hem sanatçı hem de alımlayıcı öznellikleri, sanat tarihinden seçilen örneklerle çeşitlendirilmiş ve detaylı incelemeler yapılmıştır. Örnek olarak seçilen portrelere dair, uzmanlar ve sanat eleştirmenlerinin analiz ve yorumlarından faydalanılmış ve bunlara yer verilmiştir. Yapılan uygulamada, 12-13 yaş dönemi öğrencileri ile yaklaşık iki aylık süre boyunca (toplam 6 ders saati) bu konular işlenmiştir. Ders içeriği olarak portre sanatı, öznellik ve öznelliğin birey ve toplum hayatına etkileri üzerine, bilgilendirmeler ve açıklamalar yapılmış, öğrencilerin de katılımı ile örnek portreler tartışılmıştır. Bu interaktif çalışma ve analizlerin ardından, öğrencilerden serbest konulu portre çalışmaları yapmaları ve bunları değerlendirmeleri istenmiştir. Son olarak bu çalışmalar, daha önce yaptıkları portre çalışmaları ile karşılaştırılarak resimler arasındaki içsel ve öznel değişimler değerlendirilmiştir. Özellikle yapılan uygulama çalışmasının sonucunda, öğrenci öznelliğinin ön plana çıktığı gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra öğrencinin ruhsal durumu ve yetenekleri ile ilgili veriler de edinilebilmesi, sağlanan diğer faydalardır. 12-13 yaş, çocuğun gelişim süreçleri itibariyle öznelliğin geri plana itilmesinin başlaması sebebiyle, öznelliğin etkili bir şekilde desteklenebileceği son aşama sayılabilir. Hayatın her aşamasında, yaratıcılığın öneminin arttığı günümüzde, insanların farklı bakış açılarına, daha geniş ufuklara sahip olmasının sağlanmasına yönelik eğitimler okul öncesi dönemden başlamalıdır. Bu kadar ileri yaştaki öğrencilerle yapılan uygulamada dahi, böyle tatminkar sonuçlar alınmışken, sanat derslerindeki ve okul öncesi eğitimlerinde yapılacak bir takım düzenlemelerle bu tarz uygulamaların kapsamının genişletilmesinin ve sürecin tüm eğitim öğretim sürecine yayılmasının, başarı seviyesini yükselteceği aşikardır. Bu tez çalışmasında, öğrenci öznelliğinin geliştirilmesi ve üzerinde daha fazla durulması gerekliliği ve bunun da sanat dersleri ile desteklenebileceğinin gösterilmesi amaçlanmıştır.