Psikolojik faktörlerin tükürük üzerine olan etkilerinin incelenmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı uyarılmamış tükürük akış hızı ve subjektif ağız kuruluğunun anksiyete, depresyon ve stres ile ilişkilerinin değerlendirilmesidir.

Yöntemler: Dört grup oluşturulmuştur. Birinci grup uyarılmamış tükürük akış hızı ≤0,1 ml/dak. olan ve subjektif ağız kuruluğu olan hastaları, ikinci grup uyarılmamış tükürük akış hızı ≥0,1 ml/dak. olan ve subjektif ağız kuruluğu olan hastaları, üçüncü grup uyarılmamış tükürük akış hızı ≤0,1 ml/dak. olan ve subjektif ağız kuruluğu olmayan hastaları içermektedir. Bu üç grup, uyarılmamış tükürük akış hızı ≥0,1 ml/dak. ve subjektif ağız kuruluğu olmayan hastaları içeren kontrol grubu (dördüncü grup) ile bağımsız olarak karşılaştırılmıştır. Çalışmaya dâhil edilen hastaların tümünün teşhis edilmiş hastalıkları ve kullanmakta oldukları ilaçlar kaydedilmiştir. Tükürük örneğinin alınmasından sonra, depresyon, anksiyete ve genel stres durumu değerlendirilmiştir. Uyarılmamış tükürük akış hızı 0,1 ml/dak.’dan az olduğunda hiposalivasyon olarak değerlendirilmiştir. “Ağzınızda genelde kuruluk hisseder misiniz?” sorusu subjektif ağız kuruluğunun göstergesi olarak sorulmuştur.

Bulgular: Çalışmada kullanılan tüm testlerin iç tutarlılık indekslerinin 0,70 in üzerinde olduğu görülmüştür. Depresyon (F:10,27 p=0,0001), anksiyete (F:3,79 p=0,013, F:3,90 p=0,011) ve stres testlerinin (F:3.88 p=0,012) gruplardaki dağılımında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. 1. Grup’un depresyon puanları 4. Grup’unkinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,0001). 2. Grup’un depresyon puanları 4. Grup’unkinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,001).

Sonuç: Psikolojik faktörlerin tükürük akış hızının azalmasında ve subjektif ağız kuruluğunun artmasında önemli rol oynadığı görülmüştür.