Grafik tasarım öğretiminde hümanistik ve teknik modele dayalı öğretim yöntemlerinin karşılaştırmalı uygulaması

Abstract

Grafik tasarımın kültürel öneminin, sektörel ve toplumsal etkinliğinin artması ile grafik tasarım sektöre yönelik tasarım yapan bir meslekten, araştırma, kuram, teori, metodoloji geliştiren bir disipline dönüşmüştür. Grafik tasarım öğretimi konusunda da bilimsel çalışmalara gereksinim doğmuştur. Bu araştırma, grafik tasarım lisans öğretiminde hümanistik ve teknik modele dayalı öğretim yöntemlerini karşılaştırarak, öğrencilerin yaratıcılıklarına, teknik bilgi ve becerilerine, tutum ve değerlerine etkilerini ortaya koymayı amaçlamıştır. Karşılaştırma, iki farklı öğretim yönteminin öğrencilerin yaratıcılık (akıcılık, esneklik, orijinallik), teknik bilgi ve beceri [anlam ve içeriğe uygunluk (semantik), grafik tasarım (sentaktik), teknik çözüm (pragmatik)] başarısına etkilerinin istatiksel karşılaştırılması, tutum ve davranış değişimlerinin tutum ölçekleri ile grafikler üzerinden yorumlanmasıyla yapılmıştır. Hümanistik modele dayalı yöntemlerin, grafik tasarımın güncel gereksinimlerine yönelik yaratıcılık, teknik bilgi ve beceri, tutum ve değer geliştirmede daha etkili olduğu saptanmıştır. Sonuç ve öneriler, üst düzey düşünme becerileri kazandırmak, öğretime karşı katılım, ilgi, merak, öğrenme isteği, sorgulama, yorumlama gibi olumlu tepkiler almak, orijinal sonuçlara ulaşmada bağımsız düşünebilen öğrenciler yetiştirilmesini sağlamak için etkin öğretim yöntemlerinin belirlenmesinde önemlidir. Araştırma, hem grafik tasarım öğretimi konusunda eğitimin kuramsal temellerine de dayanan ve iki modeli karşılaştıran yeni bir kaynak sağlayacak, hem de öğrencilerin geliştirmesi hedeflenen becerileri, tutum ve davranışları karşılayan öğretim yöntemlerini seçme konusunda yararlı olacaktır. Anahtar Sözcükler: Grafik tasarım eğitimi, öğretim yöntemi karşılaştırma, tasarımın değerlendirilmesi, akıcılık, esneklik, orijinallik, semantik, sentaktik, pragmatik, hümanistik, fikir fırtınası, kavramsallaştırma, buluş yoluyla öğretim, otonomi, üst düzey düşünme, transfer, yaratıcılık, analoji, problem çözme, eleştirel düşünme, gereksinimler hiyerarşisi, gestalt, akış, tasarım süreci, sahiplenme, derse katılım, öğrenci tutumu, kendini gerçekleştirme, teknik öğretim, sistematik öğretim, programlı öğretim, sunuş yoluyla öğretim, gösteri, teknoloji, başarı motivasyonu, grafik iletişim, mesaj, imge, görsel, sembol, fotoğraf, ambalaj, tipografi.

Along with the increasing prominence of graphic design in terms of culture, its growing effectiveness for industry and society, graphic design evolved from a vocation mostly designed for industrial needs to a discipline embracing scientific research, theories and methodologies. Thus, a tremendous need arose also for scientific research about graphic design teaching. This present research aimed to compare teaching methodologies based on humanistic and technical/ systemic curriculums for revealing their effects on creativity, technical knowledge and skills, attitudes and values of undergraduate graphic design students. The effects of teaching methodologies on students’ achievements in terms of creativity (fluency, flexibility, originality), technical knowledge and skills [coherence of content (semantic), graphic design (syntactic), technical execution (pragmatic)] were compared statistically; the changes of attitudes and behaviors were interpreted through the graphical representations of the attitude scales. Consequently, the methodologies based on humanistic curriculum are found to be more effective on meeting the contemporary needs about creativity, technical knowledge and skills, attitudes and behaviors. The conclusion is significant for determining the effective teaching methodologies which provoke high level thinking, participation, inquiry, curiosity, interest, desire for learning and for educating students who can think independently while reaching for original outcomes. This thesis will provide a source rooting from the field of both education and graphic design which compared teaching methodologies for graphic design education and will be valuable for cultivating the aimed skills and attitudes of graphic design students. Graphic design education, comparing teaching methodologies, design evaluation, fluency, flexibility, originality, semantic, syntactic, pragmatic, humanistic, brainstorming, conceptualization, discovery learning, autonomy, high level thinking, transfer, creativity, analogy, problem solving, critical thinking, hierarchy of needs, gestalt, flow, design process, appropriation, class participation, student attitudes, self-actualization, technical teaching, systemic teaching, programmed teaching, expository learning, demonstration, technology, achievement motivation, graphic communication, message, image, visualization, symbol, photo, packaging, typography.