Start-up firmalarının değerlemesi ve start-up yatırımlarının başarısını etkileyen unsurlar

Abstract

Start-up işletmeleri yenilenebilir veya ölçeklenebilir iş modelleri olarak tanımlanabilir. Bu işletmeler için gerçekleştirilen tanımlar incelendiğinde yenilikçi, esnek ve hızlı büyüme kavramları özellikle vurgulanmaktadır. Sahip oldukları iş modelleri sayesinde hızlı büyüme ve yatırım alma potansiyeli olan start-up’ların, potansiyellerini kullanmaları durumunda makro düzeyde de etkileri bulunmaktadır. Start-up’lar gerçekleştirdikleri üretim ile başta ekonomik büyüme olmak üzere makroekonomik verileri olumlu yönde etkileyebilmektedir. Bunun yanında start-up’ların girişimcilik ekosistemine sağladığı katkı ve piyasalara kazandırdıkları yeni iş modelleri de ekonomiler açısından önem taşımaktadır. Start-up’ların işletme düzeyinde ve makroekonomik düzeyde sahip oldukları potansiyellerin yanında yönetmesi gereken riskleri de mevcuttur. Start-up’lar hayat döngüsünün henüz başında, güçlü bir finansal yapıya sahip olmayan ve iş modellerinin başarısı konusunda belirsizliğe sahip firmalardır. Dolayısıyla bu firmaların tarihi verileri oldukça kısıtlı olmakla birlikte negatif nakit akımları bulunmaktadır. Ayrıca önemli düzeyde başarısızlık riskine sahip bu işletmelerin karşılaştırılabileceği benzer özellikte işletmeler de bulunmamaktadır. Start-up’ların doğru bir şekilde değerlenmesi ile start-up yatırımlarının başarılarını etkileyen unsurların ortaya konması, bu işletmelerin sahip oldukları riskleri doğru bir şekilde yönetebilmeleri ve bu firmalara gerçekleştirilecek yatırımların etkinliği açısından önemlidir. Bu tez ile yerli literatüre start-up değerlemesi konusunda modern yöntemlerin ele alındığı bir çalışma kazandırmanın ötesinde, yöntemlerle ilgili vaka analizlerinin sunulması ile araştırmacı ve uygulayıcılar için rehber niteliğinde bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Yerli literatürde start-up yatırımlarının başarısını istatistiki yöntemlerle ele alan bir çalışma mevcut değildir. Bu tezin bir diğer önemli katkısı yerli literatürde ilk olma özelliği gösterecek bir analiz gerçekleştirilerek Türkiye’deki start-up’ların başarısı üzerindeki unsurların analiz edilmesidir.Start-ups can be defined as renewable or scalable business models. According to business literature, these companies are innovative, flexible, and fast-growing initiatives. Start-ups play a crucial role in driving innovation, job creation, and economic growth in a country. Start-ups are significant job generators in any economy, hiring individuals with diverse skill sets. As these businesses expand, they create even more employment opportunities, thereby reducing unemployment rates while also contributing to overall economic growth. Besides, start-ups may contribute to competitiveness, efficiency, and output surplus in the market. Despite their economic potential, startups have risks. Starting a new business venture, such as a startup, necessitates a substantial amount of capital and is fraught with uncertainty. startups have a high failure rate, often due to factors such as poor market timing, lack of product-market fit, or competition. In addition, there are no enterprises with similar characteristics to which these enterprises can be compared. Accurate valuation of start-ups and the factors affecting the success of start-up investments are important for the efficiency management of the risks of these businesses and the effectiveness of the investments to be made in these companies. This thesis not only provides a study on modern methods of start-up valuation to the domestic literature, but also provides a guide for researchers and practitioners by presenting case studies related to the methods. There is no study in the domestic literature that addresses the success of start-up investments with statistical methods. Another important contribution of this thesis is to analyze the factors on the success of start-ups in Turkey.