Ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalık düzeyleri ile öz-yeterlik algı düzeyleri arasındaki ilişki (Bahçelievler ilçesi örneği)

Abstract

Yapılan araştırmanın amacı; ortaokul 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin üst bilişsel farkındalık düzeyleri ile öz-yeterlik algı düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu doğrultuda; öğrencilerin üst bilişsel farkındalık düzeyi ve öz-yeterlik algı düzeyleri cinsiyet, sınıf, okul türü, ailenin algılanan gelir durumu, anne-babanın eğitim durumu değişkenleri ile ilişkilendirilmiştir. İlişkisel tarama modeli yöntemi ile hazırlanan araştırmanın örneklemini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Bahçelievler ilçesinde devlet ve özel ortaokulların arasından tesadüfi oransız küme yöntemiyle seçilen 4’ü devlet 2’si özel 6 okulda eğitim gören 430 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada; Sperling, Howard, Miller ve Murphy (2002) tarafından geliştirilen Türkçe uyarlaması Karakelle ve Saraç tarafından yapılan Üst Bilişsel Farkındalık Ölceği, Cayoun, Francis, Kasselis ve Skilbeck (2012) tarafından geliştirilen Türkçe uyarlaması Atalay, Aydın, Bulan, Taylan, Özgülük, (2017) tarafından yapılan “Bilinçli Farkındalık Temelli Öz-yeterlik Ölçeği-Yenilenmiş” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Uygulanan form ve ölçeklere ait cevap kâğıtlarının genel kontrolleri yapılarak eksik ya da birden fazla seçeneğin işaretlendiği formlar değerlendirme dışı bırakılmış ve 83 öğrencinin uyguladığı ölçeklerin verisi araştırmanın güvenirliği için analiz kapsamına alınmamıştır. Sonuç olarak yapılan araştırmada 343 öğrencinin verisi analiz kapsamına alınmış olup bu veriler istatistik analiz edilmiştir. Öğrencilerin üst bilişsel farkındalık düzeyinde cinsiyet değişkenine göre kız öğrencilerin lehine bir farklılık saptanırken öz-yeterlik algı düzeyinde cinsiyet değişkenine göre erkek öğrencilerin lehine farklılık saptanmıştır. Üst bilişsel farkındalık ve öz-yeterlik algı düzeylerinde sınıf, okul türü, ailenin algılanan gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık saptanamamıştır. Öğrencilerin üst bilişsel farkındalık düzeyinde anne-baba eğitim durumu değişkenine göre anne eğitim düzeyi; üniversite mezunu olanlar ile anne eğitim düzeyi okur yazar olmayanlar arasında anne eğitim düzeyi üniversite mezunu olanların lehine; baba eğitim durumu değişkenine göre ise baba eğitim düzeyi üniversite mezunu olanlar ile baba eğitim düzeyi ortaokul mezunu olanlar arasında anlamlı farklılık baba eğitim düzeyi üniversite mezunu olanların lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Öğrencilerin öz-yeterlik algı düzeylerinde ise anne-baba eğitim durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Araştırmanın temel problemi olan öğrencilerin üst bilişsel farkındalık düzeyleri ile öz-yeterlik algı düzeyleri arasındaki ilişki düzeyinde ise pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

THE RELATİONSHİP BETWEEN METACOGNİTİVE AWARENESS LEVELS AND SELF-EFFİCACY PERCEPTİON LEVELS OF SECONDARY SCHOOL STUDENTS (SAMPLE FOR BAHÇELİEVLER COUNTY)ABSTRACTThe main purpose of the present study is to investigate the relationship between the metacognitive awareness levels and self-efficacy perception levels of the secondary school students who are labeled as 6th, 7th and 8th grade students. To this end, the metacognitive awareness levels and self-efficacy perception levels are associated with the factors such as gender, grade level, school type (i.e., state, private), income level, perceived socio-economical state and educational background of the parents. Participants of the study, which has been prepared with the Relational Screening Model Method, is made up of 430 students from 4 state and 2 private schools in Bahçelievler, İstanbul regarding 2017-2018 academic year. The participants have been selected via using the random unproportional group method. As for the data collection tools, “Metacognitive Awareness Scale”, which has been formerly adapted by Sperling, Howard, Miller and Murphy (2002) and translated into Turkish by Karakelle and Saraç, “Mindfulness-Based Self Efficacy Scale Revised”, which has been adapted by Cayoun, Francis, Kasselis and Skilbeck (2012) and translated into Turkish by Atalay, Aydın, Bulan, Taylan, Özgülük (2017), and “Personal Information Form” have been utilized in this study. After checking all of the forms and answer sheets with regards to the scales; the forms, which are missing or have been handed in by choosing two options, are left out considering the data analysis. Likewise, 83 students have been excluded for the reliability of the survey. Consequently, data of the 343 participants have been covered within the scope of the study and these have been analyzed via a statistical analysis program. For the metacognitive awareness level of the students, considering the gender factor, a discrepancy on behalf of the female students has been determined; whereas for the perceived self-efficacy level, considering the gender factor, a discrepancy on behalf of the male students has been determined. On the other hand, for the metacognitive awareness level and the perceived self-efficacy level of the students, considering the grade level, school type, perceived socio-economical state and educational background of the parent factors, a significant difference has not been detected. Nevertheless, for the metacognitive awareness level, considering the educational background of the mother factor, between the having a bachelor’s degree and being illiterate, a significant difference on behalf of the mothers with bachelor’s degree has been detected; whereas considering the educational background of the father factor, between the having a bachelor’s degree and being a secondary school graduate, a significant difference on behalf of fathers with bachelor’s degree has been detected. However, for the self-efficacy level, regarding the educational background of the parent factor, a significant difference has not been detected. All in all, a positive low correlation between the metacognitive awareness levels and the self-efficacy levels, which are the main foci of the survey, has been identified.