Örnek işletmeler bazında Türk hazır giyim sanayinin yapısı, ihracatı ve geleceği

Abstract

Tekstil ve hazır giyim sektörü ülkemiz ekonomisinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Sektörün Türkiye ekonomisinin lokomatif sektörü olma durumu cumhuriyetle beraber başlamış ve günümüze kadar gelişmesini sürdürmüştür. Tekstil ve hazır giyim sektörü hem sağladığı istihdam ve hemde katma değeri ile ülkemizin vazgeçilmez bir sektörüdür. Tekstil ve hazır giyim sektörünün Türkiye'nin toplam ihracatındaki payı %32 civarındadır. Ancak bu sektör tekstil ve hazır giyim olarak ikiye ayrılmaktadır. Tek başına hazır giyim sektörünün ihracatımızdaki payı %20'dir. Ayrıca sektör toplam istihdamın %11'ini karşılamakatadır. Sadece bu yönleriyle bile hazır giyim sektörü, Türkiye ekonomisinde vazgeçilmez yere sahiptir. Bu çalışmada; hazır giyim ihracatında başarılı olmuş ve İSO (İstanbul Sanayi Odası)'nun ilk 500 sıralamasına girmiş işletmeler örnek alınarak Türk Hazır Giyim sanayinin işletmeler bazında yapısını ele almak ana amaç olarak seçilmiştir. İşletmelerin yapılarını ve ihracat durumlarını belirlemek için soru formu oluşturulmuştur. Bu form İSO sıralamasına girmiş 32 işletmenin tamamına gönderilmiş ve 17 işletmeden cevapların alınması sağlanmıştır. Cevaplanan soru formlarının değerlendirilmesi sonucu; hazır giyim işletmelerinin büyük bir çoğunluğunun kurumsallaşmayı tamamladıkları, mali yapılarının güçlü olduğu, fabrikasyon üretim yaptıkları, tam kapasite çalıştıkları, ana ihracat pazarlarının sırasıyla Almanya, İngiltere, Fransa, Hollanda, İtalya ve ABD olduğu, koleksiyon geliştirmede başarılı oldukları, yeni teknolojileri kullandıkları, rakipleri hakkında yeterli bilgiye sahip oldukları, sektörün yan sanayisinin gelişmiş olduğu, büyük çoğunluğunun geleceğe umutla baktığı, ayrıca ekonomik kriz ve sektördeki daralmalara karşı güçlü oldukları, üretimde verimliliklerini arttırmaya çalıştıkları, ihracat yaparken aracı işletme kullandıkları, işletmelerin büyük kısmının yatırım yapmayı düşündüğü, işletmelerin büyük çoğunluğunun Serbest Ticaret Anlaşmasın'ndan etkilenmeyeceği sonuçları elde edilmiştir. Fakat aynı zamanda yeni ürün üretmek, var olan ürünleri geliştirmek için işletmelerin nitelikli elemanlara ihtiyaçları olduğu, kalite ve verimliliğin yeterli duyarlılıkta ele alınmadığı, AR-GE faaliyetlerine yeterli önemin verilmediği, reklam unsurunun yeterince kullanılmadığı, satış sonrası müşteri memnuniyetinin yeterince göz önünde bulundurulmadığı, markalaşma faaliyetlerinin oldukça yavaş ilerlediği, işçilik maliyetlerinin yükseldiği, işletmelerin yarısına yakın kısmının fason işçilik yapmakta olduğu, firmaların pazar çeşitliliği yaratmakta zorluk çektikleri, ağırlıklı olarak özkaynakların kullanılıp, kredi ile finansman kullanılmamasından ötürü büyümenin özkaynak olanaklarıyla, kısıtlı şekilde karşılanıyor olduğu, ihracat departmanlarının tam anlamıyla profesyonel olarak işlemediği, işletmelerin ithalatta çeşitlilik ve rekabetten tam anlamıyla istifade edemediği, işletmelerin bilişim teknolojisini kendi sektörlerine entegre edemedikleri ve bunu kullanamadıkları, çok büyük bir hızla büyüyen ve pek çok sektörün gelişiminin önünü açan e-ticaretin işletmeler tarafından öneminin yeterince kavranamadığı ve bu konuda somut bir ilerleme kaydedilmediği anlaşılmıştır. Sonuç olarak hazır giyim sektörünün bir ara dönemde olduğu ve geçiş dönemi sıkıntılarını yaşadığı, alınacak tedbirlerle bu dönemin aşılabileceği ortaya çıkmıştır. Turkish Textile and apparel industry has very important position in our economy. The importance of this industry in economy began with the republic and has continued its development. Textile and apparel industry is very important for our country because of providing employment and added value. The export ratio of textile and apparel industry in Turkey's total export is 32 %. But this industry divides in two groups as textile and apparel. Only apparel industry's share is 20 % in our export. Also apparel industry covers 12 % of total employment. Even with these aspects, apparel industry is in the important situation in our economy. The aim of this study is evaluate the structure of Turkish apparel industry in terms of firms which are succesfull in apparel export and participated in first 500 firms of ISO (İstanbul Chamber of Industry). In order to determine the structure and export situation of firms, a question form was prepared. The form was sent to all 32 firms which participated in ISO list and 17 firms replied. After evaluatig the forms these results were obtained almast all of the firms completed the institu tionality, have strong financal structure, firms fabricate mass production, work full capacity, main export markets of the firms are Germany, UK, France, Holland, Italy and USA, succesfull in collection development, use new tecnologies, have enough information about their rivals, sub sector of the industry is developed, almast all of the firms are optimistic about the future, they can resist to economic crisis, they are studying on improving their productivity, they work with consultant agents, most of the firms are thinking about investment and almost all of the firms are not affected from free trade agreement. But also firms need qualitied employees to manufacture new products and improve their products. In addition these results were obtained quality, productivity research and develogment ignored by the firms, firms are not benefitted from the advertisement factor efficiently getting trademark activities progress slowly, work manship costs increase, firms can not create market variety easily, development of the firms covered by the equity instead of credit, export department are not operated in professionalism, firms do not benefit from the competition and variety in import, firms can not integrate the computerizing to their industry, importance of e- commerce are not understood by the firms and was not obtained important progress on this subject. As a result, it is obtained that apparel industry is in the passing period and experience this term's distress. This period will be overcome by taking precautions.