Mısır’da aile planlaması

Abstract

Mısır’da uygulanan aile planlaması çalışması, yeni- Malthusçu bir söylem izinde, ülkenin kalkınma ve modernleşme pratiklerinin içinde irdelenen bir çalışmadır. Aile planlamasının etkisinin sadece modernliğe ve kalkınmaya etkisi ile sınırlı kalmadığı, az gelişmiş ülkelerdeki kadının statüsü ve özgürleşmesine de bir katkı sağlayacağı varsayımı, bu tezde ana izleğimdir. Bu tez çalışması şu dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümü; öncelikle modernleşme, kalkınma, yeni-malthusçuluk ve aile planlaması çerçevesinde kavramsal bir yapı oluşturulmuştur. İkinci bölümünde; Mısır’da uygulanan aile planlaması çalışmaları, Mısır’ın bu dönemdeki ekonomisi de gözetilerek, tarihsel bağlamda, sonuçları ile birlikte anlatılmıştır. Üçüncü bölümde; Mısır’da aile planlaması faaliyetlerini etkileyen ulusal ve uluslararası etkenler anlatılmıştır. Dördüncü bölümde; Mısır’da aile planlaması ve toplumsal cinsiyet ilişkisin, kadının aile planlaması uygulamaları ile nasıl bir değişim yaşadığı anlatılmıştır.

This study is on the pathways of neo-Malthusian discourse, investigates the family planning programs of Egypt through developmental and modernization practices-politics. In this thesis, my hypothesis is that, not only on development and modernization processes but on liberating Egyptian women and feminization and especially on the status of women, the family planning programs has contributed much. In order to elaborate this hypothesis, this study has four related chapters: In the first chapter, concepts of modernization, development, neo-Malthusianism and family planning have been elaborated. The second chapters, family planning programs adopted in Egypt have been investigated conclusively, in the historical framework with special emphasis on the economic development of Egypt. The third Chapter has focused on the notional and international currents which affected on the family planning programs in Egypt. Finally, in the fourth Chapter, as a conclusion, I have looked at how the relationship between the family planning and social gender has changed through the practices of the national family planning processes. NDEKİLER ÖNSÖZ ÖZET SUMMARY GİRİŞ................................................................................................................................................1 1. MODERNLEŞME, KALKINMA, YENİ-MALTHUSÇULUK VE AİLE PLANLAMASI.......4 1.1. Modernleşme ve Kalkınma…………………… ...........................................................4 1.2.Yeni Malthusçuluk.......................................................................................................11 1.3. Aile Planlaması............................................................................................................19 1.3.1. Günümüzde Aile Planlaması........................................................................21 2. MISIR’DA AİLE PLANLAMASI …………………………………………………………..24 2.1. Mısır’da Aile Planlamasının Önemi………………………………………................24 2.2. Mısır’da Ekonomik Değişim ......................................................................................27 2.3. Mısır’da Aile Planlaması Tarihi..................................................................................29 2.3.1. Mısır’da 1980 Öncesi Aile Planlaması Uygulamaları……………………..29 2.3.1.1.. Mısır’da Nüfus Probleminin Tanımlanması…………………….30 2.3.1.2. Mısır’da Aile Planlamasının Başlaması………………………....31 2.3.1.3. 1967 Savaşı ve Aile Planlamasının Geri Plana İtilmesi………...33 2.3.1.4. Sedat Dönemi Aile Planlaması…………………………………..34 2.3.2. 1980 Sonrası Aile Planlaması Uygulamaları………………………….....35 2.3.2.1. Hüsnü Mübarek Dönemde Aile Planlaması…………………....35 2.3.2.2.1980 Sonrası Aile Planlaması Politikalarının Oluşumunda Dış Etkenler…………………………………………………. 36 2.4. Mısır’da Aile Planlaması Uygulamalarının Değerlendirilmesi………………..…..38 2.4.1. Mısır’da Uygulanan Aile Planlaması Çalışmalarının Sonuçları (1960- 1998)………………………………………………………………… 38 2.4.2. Mısır’da Doğum Oranlarındaki Değişim (1960-1998)……………….….. 39 3. MISIR’DA AİLE PLANLAMASI FALİYETLERİNİ ETKİLEYEN ULUSAL VE ULUSLARARASI ETKENLER...................................................................................................43 3.1. İslam ve Aile Planlaması............................................................................................43 3.1.1 Mısır’da Aile Planlamasına Dinsel Destek ve Muhalefet…………………47 3.2. Aile Planlaması ve Uluslararası Örgütler……………………………………..…..…52 3.2.1. Mısır’da Aile Planlaması Faaliyetlerinde Devlet ve Uluslararası Örgütlerin İlişkisi………………………………………………………………….52 3.2.1.1. Mısır’da Aile Planlaması ve Uluslararası Örgütler……………...54 4. MISIR’DA AİLE PLANLAMASI VE TOPLUMSAL CİNSİYET .........................................59 4.1. Mısır’da Aile Planlaması Sürecinde Bireyin Değişimi……………………………59. 4.1.2. Aile Planlaması Eğitim Merkezleri…………………….…………………61 4.2. Mısır’da Aile Planlaması ve Kadın............................................................................64 4.2.1 Kadının Beden Sıvıları ve Akıntıları…………………...…..………………66 4.2.2. Doğurganlık ve Kısırlık………………………………..…..………………67 4.2.3. Geleneksel İyileştiriciler …………………………..………………………73 4.2.4. Cinsel bilgiler…………………………………………………….………..75 4..2.5. Mısır’da Aile Planlamasının Kadınlar Üzerine Etkileri ……....................79. 4.2.5.1.Öz değer ve Kişisel Özerklik.........................................................80. 4.2.5.2. Ekonomik etkinlikler……………………………………………82 4.2.5.3. Eğitim………………. ........................... ……………………..…83 4.2.5.4. Aile ilişkileri..................................................................................84 4.2.5.5. Kamu hayatına katılım…………………………………………...85 4.2.5.6. Psikolojik sağlık............................................................................85 4.3. Mısır’da Aile Planlaması ve Erkek ...........................................................................89 5. SONUÇ …………………………………………………………………………………….…99 6.KAYNAKÇA............................................................................................................................102 7.EKLER......................................................................................................................................113 7.1 Resimler………………………………………………………………………..……114 7.2 Grafikler……………………………………………………………………………..116