İstanbul ili şartlarında hava kirliliğinden dolayı park ve yol kenarı ağaçlarının yapraklarında partiküler madde birikmesi

Abstract

İstanbul gibi büyük şehirlerde gerek iklim şartlarından gerek insan faaliyetlerinden ve bilhassa motorlu araç trafiğinden dolayı, birtakım küçük parçacık maddeler atmosfere yükselmekte ve ağaçların çeşitli kısımlarına bilhassa yapraklarına konmaktadır. Böylelikle park ve yol kenarı ağaçları sayesinde hava partikül maddelerden arınmış olmaktadır. Bu tez ile İstanbul'un trafiği yüklü belli bölgelerde çeşitli ağaç türlerinin yapraklarında biriken maddeler aylara ve mevsimlere göre tespit edilmiştir. Buna göre İstanbul'da özellikle bol miktarda bulunan yol kenarı ağaçlarından Çınar, Kavak, Akçaağaç ve At Kestanesi cinsleri seçildi. Deneme bölgesi olarak trafiğin en yoğun olduğu Fatih, Kadıköy, Eminönü ve Üsküdar bölgeleri tercih edildi. İlkbahar başlangıcında yaprakların açılmasından hemen sonra bu ağaç cinslerinin herbirinden üçer tane tesbit edildi ve bilhassa hava hareketi ve toza maruz bulunan alt dallarından her defasında elli kadar yaprak, yaprak sapları ile birlikte 15 günde bir toplandı. Yağmurlu günler özellikle tesbit edildi. Çünkü yağmur tozu yıkama fonksiyonu görüyordu. Toplanan numuneler tükenmez kalem ile belirli bir bölgesinden numaralandırıldı ve oda sıcaklığında, gölgede bir hafta kurumaya bırakıldı. Daha sonra laboratuvara getirilen numuneler kuru ağırlığa ulaşıncaya kadar etüvde tutuldu. Etüvden çıkarılan numuneler ayrı ayrı tartılarak numarasına göre kaydedildi. Tarttığımız her numune, içinde saf su bulunan beş kadar kaptan geçirilerek tuttuğu tozlardan arındırıldı. Tüm yaprak numuneleri ikinci defe etüv konularak yirmidört saat bekletildi. Ardından yapraklar kırılmadan ve ağırlıklarını değiştirecek her etkiden korunarak tekrar tartıldı ve numaralı yerine son ağırlığı kaydedildi. Yıkanmadan önceki ve sonraki ağırlık farkının tesbit edilmesiyle yapraklarla tutulan toz miktarı bulunmuş oldu. Çalışmalarımız neticesinde İstanbul'da tesbit ettiğimiz bu dört bölgeden yedi ay boyunca toplam 11.200 adet yaprak toplandı. Üzerinde çalıştığımız ağaç cinslerinde en fazla toz tutanın çınar ağacı, en az toz tutamın ise kavak ağacı olduğu görüldü. In big cities such as Istanbul particles, caused by climate conditions our human activities and specially by traffic, shifting up through the atmosphere and locate on trees, particularly to their leaves. Thus thanks to park and road trees the air becomes purified from particles. By this thesis the particles accumulated on different tree species were defined according to months and seasons. By the way the most common road trees of Istanbul were chosen: Acer, poplar, maple and aesculus hippocastanea. As trial region the most traffic-concentrated regions; Fatih, Kadıköy, Eminönü and Üsküdar were chosen. Just after the opening of the leaves in spring, three of each species were chosen and specially each time nearly fifty leaves collected biweekly from the lover branches which are subjected to air movement and dust. Rainy days were specially chosen since the dust washing function of the way. The collected samples were enumerated by pen from their certain regions and left for drying one week at shadow and under room temperature. Then the samples which were brought to laboratory and settled in over until reaching to dry mass. After took up from oven all samples weighted separately and recorded according to their numbers. Each sample we weighted purified from dust by passing through five distilled water baths. All samples were put in oven secondly and stayed twenty-four hours there. Then all leaves were weighted separately by saving from braking and all effects those may change their weights and recorded to its numbered places. The weight difference between pre-wash and post-wash phases reflects the dust content of leaves. As result of our studies, 11.200 leaves collected from these for regions in Istanbul. The most dust container specie of leave is found to be that of acer and the list one is found to be poplar.