Öğretmenlerin okul ortamında sigara içilmesi ve öğrencilerin sigara kullanımı konusuna yaklaşımları

Abstract

Bu araştırmayla, İstanbul’da ilk ve ortaöğretim kurumlarındaki öğretmenlerin sigara alışkanlıklarının ve okulda sigara içilmesi konusundaki düşüncelerinin ve davranışlarının betimlenmesi amaçlanmıştır. Veriler, İstanbul İli, Zeytinburnu, Fatih, Eyüp, Maltepe, Kartal, Çengelköy ilçelerinden seçilen 13 ilköğretim kurumu ve 12 lise olmak üzere toplam 25 okulda görev yapan 255’i kadın ve 199’u erkek olmak üzere toplam 454 öğretmene anket uygulanarak elde edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, %41.2’si sigara kullanmaktadır. Sigara kullanımı cinsiyete göre değişmemektedir. Fagerstrom Tolerans Anketi sonuçlarına göre, sigara içen öğretmenlerin %9.1’i çok yüksek ve %38.2’si ise çok düşük düzeyde nikotin bağımlısıdır. Tüm öğretmenlerin %25.2’si okul sınırları içerisinde sigara içilmemesi gerektiği görüşündedir. Bu oran sigara içmeyen öğretmenler arasında %34.2’dir. Bu oranın düşüklüğü öğretmenlerin çoğunluğunun sigara kullanımını olağan ve kabul edilebilir bir davranış olarak gördüğünü ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin okulda sigara içen bir öğrenciyi gördüklerinde ne yapacaklarına ilişkin en sık verdikleri cevaplar, rehberlik servisine göndermek (%61.6), sigaranın zararlarını anlatmak (%57.6) ve çocukların ve gençlerin sigara içmemeleri gerektiğini söylemektir (%43.1). Gençlerin ve çocukların sigara içmemesi gerektiği düşüncesinin bu kadar yaygın olması sigaranın bir bağımlılık değil de bir yetişkinlik davranışı olduğu algısının öğretmenler arasında yaygın olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, öğretmenlerin sigara kullanma oranlığının yüksekliği kadar, sigara konusunu algılama biçimlerinin de önemli bir sorun olduğu saptanmıştır.