Mustafa Orakçı'nın Levent isimli kitaplarının içerdiği değerler açısından incelenmesi

Abstract

Bu araştırma, Mustafa Orakçı’nın yazdığı Levent kitap serisinin çocukların değer algısı, duygusal gelişimi ve sosyal becerileri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, kitaplarda yer alan değerlerin neler olduğu, bu değerlerin ne sıklıkla işlendiği ve çocukların bu değerlere ilişkin algı ve tepkileri değerlendirilmiştir. Nitel araştırma desenine dayanan çalışmada, öğrenci görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formlar aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, çocukların kitaplarda genellikle mutluluk, eğlence ve heyecan gibi olumlu duyguların yanı sıra korku ve üzüntü gibi olumsuz duyguları da deneyimlediklerini; bu duygularla baş etme yolları geliştirdiklerini göstermektedir. Levent karakterinin mizahi yönü ve problem çözme becerileri, Mete karakterinin ise duygusal ve sıcak yapısı çocukların ilgisini çeken başlıca unsurlar olmuştur. Araştırma, Levent serisinin yalnızca eğlenceli bir okuma materyali olmakla kalmayıp aynı zamanda aile bütünlüğü, yardımseverlik, sorumluluk, merhamet ve saygı gibi temel değerlerin çocuklara aktarımında etkili bir araç olduğunu ortaya koymuştur. Doküman incelemesi yöntemiyle yapılan analizler sonucunda, seride en sık karşılaşılan değerin aile bütünlüğü (D2) olduğu tespit edilmiştir. Bu değer, özellikle aile üyeleri arasındaki dayanışma, sevgi, saygı ve birlikte zaman geçirme temaları üzerinden işlenmiştir. Özellikle “Levent Bayram Ziyaretinde”, “Levent ve Sevimli Kuzu” ve “Levent ve Korkuluk” adlı kitaplarda aile içi ilişkilerin ön planda olduğu, karakterlerin aile bağlarını koruma ve güçlendirme yönündeki davranışlarının vurgulandığı görülmüştür. Sayfa bazlı analizlerde, bu değerlerin karakterlerin tutumları, diyalogları ve olay örgüsü içerisinde nasıl örüldüğü ayrıntılı biçimde gösterilmiştir. Elde edilen bu bulgular doğrultusunda, çocuk edebiyatının değerler eğitimi süreçlerinde özellikle aile bütünlüğü temasının işlenişine dikkat edilerek hem içerik seçimi hem de sınıf içi uygulamalar açısından nasıl daha etkili kullanılabileceğine yönelik öneriler geliştirilmiştir.

This study aims to examine the effects of the Levent book series, written by Mustafa Orakçı, on children's value perception, emotional development, and social skills. The research evaluates which values are present in the books, how frequently these values are emphasized, and how children perceive and respond to them. Based on a qualitative research design, student views were collected through semi-structured forms and analyzed using content analysis. The findings indicate that children experience a range of emotions while reading the books, including positive emotions such as happiness, fun, and excitement, as well as negative ones like fear and sadness. Moreover, the children appear to develop coping strategies in response to these emotions. Levent’s humorous personality and problem-solving skills, along with Mete’s emotional and warm character, were among the elements that most captured the students’ interest. The study revealed that the Levent series serves not only as entertaining reading material but also as an effective tool for conveying core values such as family unity, helpfulness, responsibility, compassion, and respect. Through document analysis, it was found that the most frequently emphasized value in the series is family unity (D2). This value is particularly reflected in themes of solidarity, love, respect, and spending time together among family members. Notably, the books Levent Bayram Ziyaretinde, Levent ve Sevimli Kuzu, and Levent ve Korkuluk prominently feature family relationships. In these stories, the characters’ behaviors aimed at preserving and strengthening family bonds are strongly highlighted. Page-by-page analyses detail how these values are interwoven into characters’ attitudes, dialogues, and plot developments. In light of these findings, suggestions have been developed on how children’s literature—particularly when emphasizing the theme of family unity—can be more effectively utilized in both content selection and classroom practices for values education.