Düzenli olarak hemodiyalize giren kronik böbrek yetmezliği hastaları ile düzensiz olarak acilden hemodiyalize giren kronik böbrek yetmezliği hastalarının ve normal populasyonun depresyon ve sosyal destek açısından değerlendirilmesi

Abstract

DÜZENLİ OLARAK HEMODİYALİZE GİREN KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARI İLE DÜZENSİZ OLARAK ACİLDEN HEMODİYALİZE GİREN KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARININ VE NORMAL POPULASYONUN DEPRESYON VE SOSYAL DESTEK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Adı ve Soyadı: Yakup SÜLEYMANOĞLU Danışman: Prof. Dr. Osman HAYRAN Program: Yüksek Lisans Halk Sağlığı

Çalışma, kronik böbrek yetmezliği bulunan, düzenli hemodiyalize giren hastalar ile ; servislerden düzensiz olarak hemodiyalize giren hastaların ve normal populasyonun depresyon ve sosyal destek açısından kıyaslanmasını sağlamak amacıyla planlandı. Haydarpaşa Numune Hastanesi dahiliye polikliniğine başvuran bedensel engelli olmayan 69 hasta, rasgele seçilerek birinci grup oluşturulmuştur. Haydarpaşa Numune Hastanesi ve Kartal Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde en az 3 aydır düzenli olarak hemodiyalize giren; hipertansiyon haricinde hastalığı ve bedensel engelli olmayan 51 hasta Gelişi Güzel yöntemle seçilerek ikinci grup oluşturulmuştur. Haydarpaşa Numune Hastanesi ve Kartal Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde acil hemodiyaliz endikasyonu konulan, herhangi bir hemodiyaliz programına kayıtlı olmayan ve bedensel engelli olmayan, en az 1 aydır düzensiz hemodiyalize giren 50 hasta gelişi güzel seçilerek üçüncü grup oluşturulmuştur. Hastalara Beck Depresyon Envanteri ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmıştır. İstatistiksel değerlendirmeler Tek Yönlü Varyans Analizi, Tukey Çoklu Karşılaştırma Testi, Bağımsız t Testi ve Ki Kare Testi kullanılarak yapılmıştır. Her üç grup da minör depresyon limitleri içinde olsa da , düzensiz olarak hemodiyalize girenlerin değerleri daha yüksektir. Back depresyon envanteri skorları ortalamaları kontrol grubunda 15,4 ± 8,3; düzenli hemodiyaliz grubunda 14,1 ±10,1 ; düzensiz hemodiyaliz grubunda 18,7 ±10,5'dir. Sosyal destek skalası ortalamaları kontrol grubunda 59,5 ±20,5 ; düzenli hemodiyaliz grubunda 58,8 ±17,5 ; düzensiz hemodiyaliz grubunda 61,3 ±18,4 bulunmuştur. Yani depresyon skorları ile sosyal destek puanları arasında anlamlı ilişki vardır. Depresyon arttıkça sosyal destek azalmakta ya da sosyal destek azaldıkça depresyon artmaktadır. Düzenli hemodiyalize giren kronik böbrek yetmezliği hastaları ortalama 3,7 ±3,1 yıldır ; düzensiz hemodiyalize giren kronik böbrek yetmezliği hastaları ortalama 1,4 ±2,3 yıldır hemodiyalize girmektedir. Yani düzenli hemodiyalize girenler , anlamlı ölçüde daha uzun zamandan beri hemodiyalize girmektedir. Devlet hastaneleri hemodiyaliz ünitelerinde yeterli makine ve yer olmadığından , yeşil kartlı pek çok hasta ; hemodiyaliz tedavisi görebilmek için sıra beklemek durumunda kalmaktadır. Devlet hastanelerine yeni hemodiyaliz makineleri satın alınması ve ek hemodiyaliz üniteleri yapılması gerekmektedir. ANALYSIS OF DEPRESSION AND SOCIAL SUPPORT AMONG PATIENTS WITH CRONIC RENAL FAILURE WHO UNDERGO HEMODIALYSIS REGULARLY AND PATIENTS WITH CHRONIC RENAL FAILURE WHO UNDERGO AMBULATORY HEMODIALYSIS IRREGULARLY, AND NORMAL POPULATION SUMMARY The study was planned to compare the patients with chronic renal failure who were undergoing dialysis irregularly from emergency room and the normal population of patiens with respect to depression and social support. 69 patients with no orthopedic disability who had applied to Haydarpaşa Numune Hospital's İnternal Medicine Polyclinic were randomly selected to from the 1st group. 51 patients who had been undergoing dialysis regularly at least for the last tree months in Haydarpaşa Numune and Kartal Education and Research Hospitals were randomly selected to from the 2nd group. 50 patients for whom emergency dialysis were indicated in Haydarpaşa Numune and Kartal Education and Research Hospitals who were not included in a hemodialysis program who did not have an orthopedic disability and who were undergoing irregular hemodialysis were randomly selected to from the 3rd group . The patients were applied Beck's Depression Inventory and Multi-dimensionally Percepted Social Support Scale. Statistical evulation were performed by using One Way Variance Analysis , Tukey Multiple Comparisons, Unparied t Test and Chi Square Test. All three groups were within the limits of minor depression. Even though , the patients who were undergoing dialysis, regularly had higher scores. The arithmetic means of the Back Depression Inventory Score were as follows ; 15,4 ±8,3 in the control group , 14,1 ±10,1 in the group where patients undergoing dialysis regularly and 18,7 ±10,5 in the group where patients were undergoing irregularly. The averages of the Social Support Score were 39,5 ±20,5 in the control group ; 58,8 ±17,5 in the regular group and 61,3 ±18,4 in the irregular group. There is a significant correlation between depression scores and social support scores sense that as the social support decreases, depression increases on vice versa. Patients in the regular group, were undergoing hemodialysis for 3,7 ±3,1 years while patients in the irregular group were undergoing hemodialysis for 1,4 ±2,3 years. Which implies that patients who were undergoing hemodilysis were undergoing dialysis for a longer period of time. As a result of in sufficient machinery supply and space. In the hemodialysis units of the state hospitals, many patient with green card have been waiting for their hemodialysis treatment turn. It can be said that there is an obvious necessity for the purchase of new machinery and additional hemodialysis units.