Sağlık çalışanlarının işe hazır bulunuşluk durumlarının öz yeterlilik ve yaşam doyumu üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Araştırmanın amacı, sağlık hizmetlerinin sunulduğu hastanelerde işe hazır bulunuşluk durumlarını değerlendirmek ve çalışanların işe hazır bulunma düzeylerinin öz yeterlilik ve yaşam doyumu üzerindeki etkisini ortaya koymaktır.Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tanımlayıcı türde bir araştırmadır. Araştırma İstanbul ilinde yer alan sekiz özel hastanede çalışan 360 kişi ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak işe hazır bulunuşluk ölçeği, öz yeterlilik ölçeği, yaşam doyumu ölçeği ve sosyo demografik form kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada kullanılan ölçeklerden İşe hazır bulunuşluk (İHB) ölçeğinin cronbach alfa değeri: 0,89; yaşam doyum ölçeği için 0,85 ve öz yeterlilik ölçeği için ise 0,90 olarak bulunmuştur. İşe hazır bulunuşluk ölçeğinin toplam puan ortalaması ile yaşam doyumu (r=0,134) ve öz yeterlilik arasında (r=0,172) pozitif yönde çok zayıf ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: İHB ölçeği ve tüm alt boyutlarının hem yaşam doyumu hem de öz yeterlilik üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu görülmüştür. Sadece İHB’nin kişisel iş özellikleri alt boyutu ile yaşam doyumu arasında herhangi bir ilişki tespit edilmemiştir. IV.İÇİNDEKİLERI.TEZ ONAYIiII.BEYANiiIII.TEŞEKKÜRiiiIV.İÇİNDEKİLERivV.KISALTMALAR LİSTESİviiVI.TABLOLAR LİSTESİviiiVII.ŞEKİL LİSTESİix1.ÖZET12.ABSTRACT23.GİRİŞ VE AMAÇ34.GENEL BİLGİLER64.1.İşe Hazır Bulunuşluk64.1.1.İşe Hazır Bulunuşluğun Tanımı ve İlişkili Kavramlar64.1.2.İşe Hazır Bulunuşluğun Gelişimi84.1.3.İşe Hazır Bulunuşluğun Önemi114.1.4.İşe Hazır Bulunuşluğu Etkileyen Faktörler124.1.5.İşverenler Yönünden İşe Hazır Bulunuşluk144.1.6.Sağlık Çalışanlarında İşe Hazır Bulunuşluk174.1.7.İşe Hazır Bulunuşlukla İlgili Yapılan Çalışmalar204.2.ÖZ YETERLİLİK234.2.1.Öz Yeterlilik Kavramı234.2.2.Sosyal Bilişsel Teori ve Öz Yeterlilik (Social Cognitive Theory)254.2.3.Genel Öz Yeterlilik284.2.4.Öz Yeterlilik Kaynakları304.2.4.2.Dolaylı Deneyimler (Vicarious Experiences)314.2.4.3.Sözel İkna (Social Persuasion)314.2.4.4.Fiziksel ve duygusal durum (Physiological and emotional states)324.2.5.Öz Yeterliliğin Birey Üzerine Etkisi344.2.5.1.Bilişsel süreç (cognitive processes)344.2.5.2.Motivasyonel süreç (motivational processes)354.2.5.3.Duygusal süreç (affective processes)364.2.5.4.Seçim süreçleri (selection processes)374.2.6.Sağlık Hizmetlerinde Öz Yeterlilik374.3.YAŞAM DOYUMU414.3.1.Yaşam Doyumunun Tanımı ve Önemi414.3.2.Yaşam Doyumuna Etki Eden Faktörler434.3.2.1.Kişisel ve Demografik Faktörler434.3.2.2.İşle İlgili Faktörler454.3.2.3.Diğer İlişkili Faktörler464.3.3.Sağlık Çalışanlarında Yaşam Doyumu464.4.İŞE HAZIR BULUNUŞLUK, ÖZ YETERLİLİK VE YAŞAM DOYUMU İLİŞKİSİ495.ARAŞTIRMANIN GEREÇ VE YÖNTEMİ515.1.Araştırmanın Tipi515.2.Araştırmanın Yeri ve Zamanı515.3.Araştırmanın Evren ve Örneklemi515.4.Araştırmanın Modeli ve Hipotezleri545.5.Veri Toplama Araçları565.6.Veri toplama yöntemi585.7.Araştırmanın Etik Boyutu585.8.Verilerin Analizi585.9.İşe Hazır Bulunuşluk Ölçeği Doğrulayıcı Faktör Analizi595.10.Araştırmada Kullanılan Ölçeklerin Geçerlilik ve Güvenilirlik Analizleri655.11.Yaşam Doyumu Ölçeğine İlişkin Faktör Analizi665.11.1.Öz Yeterlilik Ölçeğine İlişkin Faktör Analizi665.12.Çalışmaya Dahil Edilme Kriterleri675.13.Çalışmadan Çıkarılma Kriterleri675.14.Araştırmanın Sınırlılıkları675.15.Araştırmanın Güçlü Yönleri676.BULGULAR686.1.Tanımlayıcı İstatistikler686.2.Korelasyon Analizleri716.2.1.Saçılım Grafikleri726.3.Regresyon Analizleri777.TARTIŞMA VE SONUÇ838.ÖNERİLER899.KAYNAKÇA9010.EKLER11011.ÖZGEÇMİŞ129Aim: The aim of the research is to assess the work readiness in hospitals where health services are provided and also assess the level of the work readiness of health workers and its effect on life satisfaction and self efficacy. Material and method: This study is a cross-sectional descriptive study. The study was conducted with 360 people working in eight private hospitals in the province of Istanbul. For data collection work readiness scale (WRS), self-efficacy scale, life satisfaction scale and socio demographic form were used tools in the study.Results: The cronbach alpha values were 0,89 for WRS; 0,85 for life satisfaction scale and 0,90 for self efficacy scale. There was a weak correlation between total score of work readiness scale and life satifaction scale (r=0,134) and also there was a weak correlation between WRS and self efficacy scale (r=0,172). Conclusion: The WRS scale and all its sub-scales were found to have significant effects on both life satisfaction and self-efficacy. Only personal work characterstic sub-scale had no any relationship among the life satisfaction and self efficacy.