Bireysel emeklilik sistemi ve fonlarının performans değerlendirmesi

Abstract

TABLO LİSTESİ.......................................................................................................ııı ŞEKİL LİSTESİ.........................................................................................................ıv I. GİRİŞ..................................................................................................................1 II. SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ 2.1. Sosyal Güvenlik Kavramı......................................................................................2 2.2. Sosyal Güvenlik Sistemi ve Özellikleri.................................................................3 2.3. Dünyada Sosyal Güvenlik Sisteminin Gelişimi.....................................................4 2.4. Sosyal Güvenlik Sisteminin Türkiye’deki Gelişimi..............................................7 2.5. Türk Sosyal Güvenlik Sistemi...............................................................................8 2.5.1. Sosyal Güvenlik Sisteminin Kurumsal Yapısı...........................................8 2.5.1.1. Sosyal Sigorta Kurumları............................................................10 2.5.1.2. Kamu Sosyal Güvenlik Kurumları..............................................11 2.5.1.3. Tamamlayıcı Sosyal Güvenlik Kurumları..................................12 2.5.2. Sosyal Güvenlik Sisteminin Sorunları......................................................13 2.5.2.1. Kaynak Yetersizliği.....................................................................13 2.5.2.2. Finansmanla ilgili sorunlar..........................................................14 2.5.2.3. Örgütlenme, Yönetim ve Altyapıyla İlgili Sorunlar....................18 2.5.3. Sosyal Güvenlik Sisteminde Reform........................................................18 2.5.3.1. Genel Sağlık Sigortası Reformu..................................................19 2.5.3.2. Primsiz Ödemeler ve Sosyal Yardımlar Reformu.......................20 2.5.3.3. Emeklilik Sigortası Reformu.......................................................20 2.5.3.4. Kurumsal Yapılanma Reformu....................................................21 2.5.4. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu..............................22 III. BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ 3.1. Bireysel Emeklilik Sisteminin Tanımı..............................................................28 3.2. Bireysel Emeklilik Sisteminin Özellikleri.........................................................31 3.3. Bireysel Emeklilik Sistemi’nin Finansmanı......................................................33 3.4. Bireysel Emeklilik Sistemi’nin İşleyişi ve Taraflar..........................................36 3.4.1. Katılımcı.................................................................................................39 3.4.2. Portföy Yönetim Şirketi.........................................................................39 3.4.3. Emeklilik Şirketi....................................................................................40 3.4.4. Takasbank..............................................................................................40 3.4.5. Sermaye Piyasası Kurulu......................................................................41 3.4.6. Hazine Müsteşarlığı...............................................................................43 3.4.7. Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu.....................................................44 3.4.8. Emeklilik Gözetim Merkezi..................................................................44 3.4.9. Bireysel Emeklilik Aracıları..................................................................45 3.5. Bireysel Emeklilik Sözleşmesi..........................................................................46 3.5.1. Bireysel Emeklilik Sözleşmesi Kavramı ve İçeriği...............................46 3.5.2. Bireysel Emeklilik Sözleşmesinin Kurulması ve Yürürlüğe Girmesi....49 3.5.3. Bireysel Emeklilik Sözleşmesinde Taraflar...........................................50 3.5.4. Bireysel Emeklilik Sözleşmesi Taraflarının Hak ve Yükümlülükleri....51 3.5.4.1. Katkı Payına İlişkin Hak ve Yükümlülükler.............................51 3.5.4.2. Birikimlere İlişkin Hak ve Yükümlülükler...............................53 3.5.4.3. Emekliliğe İlişkin Hak ve Yükümlülükler................................56 3.5.5. Bireysel Emeklilik Sözleşmesinde Red ve Cayma...............................57 3.6. Bireysel Emeklilik Şirketleri..............................................................................58 3.6.1. Bireysel Emeklilik Şirketlerinin Temel Nitelikleri ve Kuruluşu............58 3.6.2. Bireysel Emeklilik Şirketlerinin Mali Yapısı.........................................61 3.6.3. Bireysel Emeklilik Şirketlerinin Denetimi.............................................62 IV. BİREYSEL EMEKLİLİK YATIRIM FONLARI 4.1. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonları Kavramı.......................................................64 4.2. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonlarının Kuruluşu ve Faaliyete Geçme................65 4.3. Bireysel EmeklilikYatırım Fonlarının Örgüt Yapısı............................................66 4.4. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonlarının Türleri....................................................68 4.4.1. Gelir Amaçlı Fonlar...................................................................................69 4.4.2. Büyüme Amaçlı Fonlar.............................................................................71 4.4.3. Para Piyasası Fonları.................................................................................72 4.4.4. Kıymetli Madenler Fonları.......................................................................72 4.4.5. İhtisaslaşmış Fonlar...................................................................................72 4.4.6. Diğer Fonlar..............................................................................................73 4.5. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonlarının Yönetimi...............................................74 4.5.1. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonu Portföyünün Yönetimi ve İlkeleri.......74 4.5.2. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonları Portföyündeki Varlıkların Saklanması................................................................................................77 4.5.3. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonu Portföyündeki Varlıkların Değerlemesi..............................................................................................79 4.5.4. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonlarının Birleştirilmesi ve Devri..............79 4.6. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonlarının Makroekonomik Fonksiyonları.............80 4.6.1. Tasarrufların Artırılması..........................................................................80 4.6.2. Finansal Piyasaların Gelişimi...................................................................83 4.6.3. Özelleştirme Sürecinin Etkinleştirilmesi.................................................84 4.6.4. Emek Piyasasının Yeniden Düzenlenmesi..............................................85 4.7. Dünya’da ve Türkiye’de Bireysel Emeklilik Yatırım Fonları.............................86 4.7.1. Dünya’da Bireysel Emeklilik Yatırım Fonları...........................................86 4.7.2. Türkiye’de Bireysel Emeklilik Yatırım Fonları.........................................92 V. BİREYSEL EMEKLİLİK YATIRIM FONLARINDA PERFORMANS DEĞERLENDİRME 5.1. Bireysel Emeklilik Yatırım Fonlarında Performans Değerlendirmenin Amacı.96 5.2. Performans Değerlendirmede Getiri ve Riskin Hesaplanması...........................98 5.2.1. Getirinin Hesaplanması...........................................................................98 5.2.2. Riskin Hesaplanması..............................................................................100 5.3. Performans Değerleme Yöntemleri..................................................................104 5.3.1 Standart Sapmayı Esas alan Yöntemler..................................................105 5.3.1.1. Sharpe Oranı...............................................................................105 5.3.1.2. Modigliani Yöntemi....................................................................107 5.3.2. Sistematik Riski Esas Alan yöntemler....................................................108 5.3.2.1. Treynor Endeksi.........................................................................108 5.3.2.2. Jensen Ölçütü.............................................................................109 5.3.2.3. Değerleme Oranı........................................................................110 VI. PERFORMANS DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİN BİREYSEL EMEKLİLİK YATIRIM FONLARINA UYGULANMASI 6.1. Uygulamanın Amacı..........................................................................................112 6.2. Uygulamanın Kapsamı ve Dönemi....................................................................112 6.3. Uygulamanın Yöntemi......................................................................................113 6.3.1. Emeklilik Yatırım Fonlarının Aylık Getirileri.........................................114 6.3.2. Risksiz Getiri Oranı.................................................................................114 6.3.3. Karşılaştırma Ölçütü................................................................................114 6.3.4. Standart Sapma.......................................................................................116 6.3.5. Beta Katsayısı..........................................................................................116 6.3.6. Sistematik Olmayan Risk.........................................................................116 6.4. Türkiye’deki Emeklilik Yatırım Fonlarına İlişkin Performans Sonuçları.........116 6.4.1. Standart Sapmayı Esas alan Yöntemlere Göre Performans Sonuçları.....117 6.4.2. Betayı Esas alan Yöntemlere Göre Performans Sonuçları....................121 6.4.2.1. Treynor İndeksine Göre Performans Sonuçları..........................122 6.4.2.2. Jensen Ölçütüne Göre Performans Sonuçları.............................125 6.4.2.3. Değerleme Oranına Göre Performans Sonuçları........................130 6.4.2.4. Emeklilik Yatırım Fonlarının Performans Sonuçlarının Genel Değerlendirmesi.............................................................133 VII. SONUÇ............................................................................................................139 KAYNAKÇA...........................................................................................................141