Cezanın amacı ve adli para cezası

Abstract

Tarih boyunca insanların topluluk halinde yaşayabilmesi ve toplumun her ferdinin huzurlu ve güvenli bir hayat sürebilmesi için birtakım kuralların konulması gerekmiştir. Toplumsal uzlaşı ve toplu yaşam ceza hukuku olmaksızın düşünülemeyeceğinden her toplumda ve zamanda ceza hukukuna ilişkin adımlar atılmış, düzenlemeler yapılmıştır. Farklı kültürlerin ve bakış açılarının varlığı ceza kavramına ve cezalandırmanın amacına ilişkin farklı yaklaşımları beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda cezanın ve cezalandırmanın esas gayesinin ne olduğu sorusuna verilen cevaplar farklı ceza teorilerinin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Toplumsal ve tarihi gelişmelerle cezaya bakış açısı değişmiş ve cezanın yönelmesi gereken esas değerin ne olduğu tartışılmıştır. Suç işleyen kimseye işlediği suç karşısında bir yaptırım uygulanması fikri herkesçe kabul edilmişse de verilecek cezanın mahiyeti konusunda pek çok fikir ortaya atılmış ve bunu takiben pek çok uygulama söz konusu olmuştur. Bu bağlamda ceza kimi zaman suçlunun hayatına kimi zaman vücut bütünlüğüne kimi zaman hürriyetine ve kimi zaman da malvarlığına ilişkin olmuştur. Malvarlığına ilişkin cezalar 19. yüzyıl itibariyle yaygın olarak uygulanmaya ve hatta bazı ceza hukuku sistemlerinin temelini oluşturmaya başlamıştır. Adli para cezası hürriyeti bağlayıcı cezaların sakıncalarını giderme iddiasıyla hapis cezalarına alternatif olarak ortaya çıkmışsa da gelinen nokta da başlı başına bir ceza karakteri taşımaktadır. Cezanın amacı ve cezalandırma teorileri ile adli para cezasını ayrı ayrı ele alan kaynak ve çalışmalar mevcut olsa da yapılan literatür taramasında iki konuyu birlikte değerlendiren çalışmaların olmadığı görülmüştür. Haliyle bu çalışmanın özgün değeri adli para cezasının, cezanın amacı bağlamında değerlendirilmesiyle gerek teoride gerek uygulamada var olan eksikliklerin giderilmesi yoluna ışık tutmaktır.

Throughout history, certain rules have been required for people to live together in safety and peace. Community life is unthinkable without criminal law. For this reason, criminal regulations have been errected every where, all the time. Different cultures and perspectives have given rise to different ideas about punishment and its purpose. Ideas about the goal of punishment and punishment itself let to formation of different theories. As a result of social and historic developments, the perspective on punishment has changed. It has since been discussed how to inflict legal damage to the offender. The idea of imposing punishment on the perpetrator is accepted by everyone. However, various ideas have been put forward about the nature of punishment and many differing practices have emerged. Sometimes the punishment was directed to the life of the offender, sometimes to his bodily integrity, sometimes to his freedom and sometimes to his property. Penalties related to assets began to be applied widely as of the 19th century. It has even formed the basis of some criminal law systems. Although there are sources and studies that deal with the purpose of punishment and judicial fine separately, it has been seen that there are no studies evaluating the two issues together in the literature. As a matter of fact, the original value of this study is to shed light on the need to eliminate the shortcomigs in the legal system of the judicial fine as of the characteristics and purpose of the penalty, both in theory and in practice.