Uluslararası Politik Ekonomi Açısından Dördüncü Sanayi- Endüstri Devrimi’nin Etkileri ve Türkiye

Abstract

18. yüzyılda buharlı makinaların icat edilmesi sonucunda ortaya çıkan Birinci Sanayi Devrimi ilebirlikte bilimsel çalışmaların hızlanması teknolojik gelişmelerinde hızlanmasına neden olmuştur.Bu durum ise 2000’li yıllara girilirken çeşitli aşamalardan geçen Sanayi Devrimlerinden sonuncusuolan Dördüncü Sanayi Devrimi’ni ortaya çıkarmıştır. Endüstri 4.0 olarak da adlandırılan bu dönemidiğer sanayi devrimlerinden ayıran en önemli özellik ise yaşanan teknolojik gelişmelerin çok dahahızlı ilerlemesidir. Ayrıca “Endüstri 4.0” ya da “Sanayi 4.0” dönemi olarak da adlandırılan DördüncüSanayi Devrimi; devletlerde, şirketlerde ve hatta toplumun tüm katmanlarında ciddi paradigmadeğişikliklerine neden olmaktadır. Üretim; çeşitli teknolojilerin etkileşimi ile yapılmakta ve üretimdeotomasyon sistemi her geçen gün gelişmektedir. Bu otomasyon “siber fiziksel sistemler”, “nesnelerininterneti” ve “hizmetlerin interneti” kavramları ile sağlanmakta ve bu durumun sonucunda üretimdeinsan emeğine olan ihtiyaç her geçen gün azalmaktadır. Üretimde giderek yaygınlaşan otomasyon ilebirlikte insan emeğine olan ihtiyacın giderek azalması ise uluslararası politik ekonomi çerçevesindedeğerlendirilmesi gereken bir konu olarak ortaya çıkmıştır. Çünkü ucuz işgücü sayesinde doğrudanyabancı sermaye yatırımlarını ülkelerine çeken doğu ülkelerinin bu yatırımların geri çekilmesidurumunda küresel ekonomi alanında ciddi sıkıntılar yaşaması ihtimalini ortaya çıkarmaktadır. AyrıcaEndüstri 4.0 uygulamalarını etkin bir şekilde uygulayan ülkelerin, küresel ekonomi alanında önemlirekabet avantajları elde ettiği ve bu avantajların yaşanan gelişmeler ile daha da artacağı görülmektedir.Batılı gelişmiş ülkelere göre görece olarak daha düşük işgücüne sahip olan ve Dünya’nın ilk on büyükekonomisine girmeyi hedefleyen Türkiye’nin de bu hedefini gerçekleştirebilmesi için Dördüncü SanayiDevrimi çağına ayak uydurması bir zorunluluk haline geldiği görülmektedir. Bu nedenle, bu çalışmadaEndüstri 4.0 çağı ve bu çağın küresel ekonomi ile Türkiye’ye olan etkileri incelenmiştir.18. yüzyılda buharlı makinaların icat edilmesi sonucunda ortaya çıkan Birinci Sanayi Devrimi ile birlikte bilimsel çalışmaların hızlanması teknolojik gelişmelerinde hızlanmasına neden olmuştur. Bu durum ise 2000’li yıllara girilirken çeşitli aşamalardan geçen Sanayi Devrimlerinden sonuncusu olan Dördüncü Sanayi Devrimi’ni ortaya çıkarmıştır. Endüstri 4.0 olarak da adlandırılan bu dönemi diğer sanayi devrimlerinden ayıran en önemli özellik ise yaşanan teknolojik gelişmelerin çok daha hızlı ilerlemesidir. Ayrıca “Endüstri 4.0” ya da “Sanayi 4.0” dönemi olarak da adlandırılan Dördüncü Sanayi Devrimi; devletlerde, şirketlerde ve hatta toplumun tüm katmanlarında ciddi paradigma değişikliklerine neden olmaktadır. Üretim; çeşitli teknolojilerin etkileşimi ile yapılmakta ve üretimde otomasyon sistemi her geçen gün gelişmektedir. Bu otomasyon “siber fiziksel sistemler”, “nesnelerin interneti” ve “hizmetlerin interneti” kavramları ile sağlanmakta ve bu durumun sonucunda üretimde insan emeğine olan ihtiyaç her geçen gün azalmaktadır. Üretimde giderek yaygınlaşan otomasyon ile birlikte insan emeğine olan ihtiyacın giderek azalması ise uluslararası politik ekonomi çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir konu olarak ortaya çıkmıştır. Çünkü ucuz işgücü sayesinde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını ülkelerine çeken doğu ülkelerinin bu yatırımların geri çekilmesi durumunda küresel ekonomi alanında ciddi sıkıntılar yaşaması ihtimalini ortaya çıkarmaktadır. Ayrıca Endüstri 4.0 uygulamalarını etkin bir şekilde uygulayan ülkelerin, küresel ekonomi alanında önemli rekabet avantajları elde ettiği ve bu avantajların yaşanan gelişmeler ile daha da artacağı görülmektedir. Batılı gelişmiş ülkelere göre görece olarak daha düşük işgücüne sahip olan ve Dünya’nın ilk on büyük ekonomisine girmeyi hedefleyen Türkiye’nin de bu hedefini gerçekleştirebilmesi için Dördüncü Sanayi Devrimi çağına ayak uydurması bir zorunluluk haline geldiği görülmektedir. Bu nedenle, bu çalışmada Endüstri 4.0 çağı ve bu çağın küresel ekonomi ile Türkiye’ye olan etkileri incelenmiştir.