Geçiş ekonomilerinde vergi politikası: Azerbaycan örneği

Abstract

Vergi politikası, kamu maliyesinin amaçlarının gerçekleştirilmesi bakımından önemli bir araçtır. Bu bakımdan geçiş ekonomilerinde uygulanan vergi politikaları tabi oldukları ekonomik, siyasal, sosyal ve hukuki faktörlerin zaman içinde gösterdikleri değişim ve gelişime bağlı olarak, toplumsal beklentiler ve hükümet politikalarındaki amaç ve önceliklere göre belirlenmektedir. Sosyalist düzen sonrası piyasa ekonomisine geçiş sürecinde yapılan ekonomik reformların uygulanan vergi politikası ile uyumlu olması geçiş sürecinin başarısını etkilemektedir. Nitekim, geçiş sürecindeki ekonomik yapılanmanın yer ve zaman bakımından uygun vergi politikaları ile desteklenmesi ekonomik dönüşümü hızlandırması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, geçiş ekonomilerinden Azerbaycan'ın ekonomik, sosyal ve mali şartlarına uygun vergi politikasının temel unsurlarının belirlenmesidir. Bu kapsamda, Azerbaycan'da mevcut vergi sisteminin genel görünümü, yürürlükteki mevzuatı, ekonomik yapıya uyumu analiz edilmektedir. Bu çalışmadan elde edilen netice: vergi politikasının ekonomik gelişmeyi hızlandıracak şekilde, her ülkenin ekonomik, sosyo-kültürel, idari ve mali yapısının gözetilerek belirlenmesidir. Vergi politikası fiili koşullar, uygun yer ve zamana göre değişen büyüme kalıbına ve rekabet koşullarına göre düzenlenmelidir. Vergilerin gerçek uygulamaları ölçüsünde değerli olduklarının bilinmesi gerekmektedir.

Tax policy one of important means to materialize targets of public finance. Point of this view tax politics which applicate on transition economies designate according changing and progress of economics, political, social factors dependent on tax politics and social expectation, aim and priority of government politics. After socialist regularity on transition process to the market economi the harmony between economic reforms and tax politics effect to the success of this process. As a matter of fact that the economic done stand by available tax politics point of place and time on this period is important to speed up the economic transformation. The aim of this thesis to determine main components of available tax system from one of transition economics which appropriate to Azerbaijan's economic, financial, social conditions. On this context we'll analysis the harmony of this system to the general view of current tax system, current law and economic construction of the country. The result which we cought with this work: the correct way is to designate tax policy according economic, social-cultural, local and financial construction that to speed up economic progress. Tax policy should be arranged as actual conditions, as a changing progress on matrix and available place and time. We mustn't forget that taxes are valuable regarding the real application.