Sanat temalı matematik etkinlikleri ile öğretimin öğrencilerin matematik başarılarına ve sanata yönelik tutumlarına etkisi

Abstract

Bu araştırmada çeşitli sanat temalı matematik etkinlikleri ile gerçekleştirilen matematik öğretiminin öğrenci matematik başarısına ve sanata yönelik tutumuna etkisini incelemek ve öğrencilerin gerçekleştirilen öğretim süreci hakkındaki görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bunların yanı sıra bir sanat dalı ile ilgilenme, enstrüman çalma ve sanatsal etkinlikler ile ilgilenme değişkenlerinin öğrencilerin matematik başarısı ve sanata yönelik tutumları üzerinde bir etkisi olup olmadığını belirlemek de araştırmanın amaçları içerisinde bulunmaktadır. Karma yöntem ve yarı deneysel araştırma modeline uygun olarak düzenlenen çalışmada; sanat ile zenginleştirilmiş matematik öğretiminin öğrencilerin matematik başarısı ve sanata yönelik tutumları üzerine etkisini incelemek, öğrencilerin sanata yönelik tutumları ile matematik başarıları arasındaki ilişkiyi, bazı demografik özellikler açısından öğrencilerin matematik başarıları ve sanat yönelik tutumlarını ve öğrencilerin öğretim süreci hakkındaki görüşlerini belirlemek araştırmanın alt sorularını oluşturmaktadır.Araştırmanın örneklemi, 2017-2018 eğitim öğretim yılı içerisinde İstanbul ili Pendik ilçesinde bir devlet ortaokulunda 5. sınıfta öğrenim görmekte olan 52 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın evrenini ise 5. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır.Araştırma verileri; “Matematik Başarı Testi”, “Sanata Karşı Tutum Ölçeği (SKTÖ)”, “ Demografik Bilgi Formu” ve “Yansıtıcı Öğrenci Günlükleri” yardımı ile toplanmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerle ilgili yapılan analizler, Shapiro normallik testi, yüzde-frekans hesaplamasının yanı sıra parametrik bağımlı/ bağımsız örneklem t ve ANOVA testleri ve parametrik olmayan Mann Whitney U, Wilcoxon İşaret ve Kruskal Wallis H testleri ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır:Sanat ile zenginleştirilmiş matematik öğretimi alan deney grubundaki öğrencilerin deney öncesi ve sonrası matematik başarıları puanları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Deney grubundaki öğrencilerin deneyden sonraki sanata yönelik tutumları ile matematik başarıları arasında ilişki olduğu görülmüştür. Herhangi bir sanat dalı ile ilgilenme değişkeni açısından, öğrencilerin matematik başarıları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir.Meb ders kitabına uygun olarak gerçekleştirilen öğretimi alan kontrol grubundaki öğrencilerin deney öncesi ve sonrası matematik başarı puanları arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Benzer şekilde deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin deney öncesi ve sonrası sanata yönelik tutumlarında da istatiksel olarak fark elde edilmemiştir. Kontrol grubundaki öğrencilerin deneyden sonraki sanata yönelik tutumları ile matematik başarıları arasında ilişki olmadığı görülmüştür. Herhangi bir sanat dalı ile ilgilenme değişkeni açısından, öğrencilerin matematik sanata yönelik tutumları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Herhangi bir enstrüman çalma değişkeni açısından öğrencilerin matematik başarıları ve sanata yönelik tutumları arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Öğrencilerin sanatsal faaliyetlere katılma ilgisinin öğrencilerin matematik başarısı ve sanata yönelik tutumları üzerinde etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.İÇİNDEKİLERONAYiÖZGEÇMİŞiiiÖNSÖZivÖZETvABSTRACTviiİÇİNDEKİLER…………………………………………………………………………ixTABLOLAR LİSTESİxiiiRESİMLER LİSTESİxviiGRAFİKLER LİSTESİxviiiKISALTMA VE SEMBOLLERxixBÖLÜM I: GİRİŞ11.1. Problem:11.2. Amaç:21.3. Önem:31.4. Sınırlılıklar:41.5. Sayıltılar (Varsayımlar):41.6. Tanımlar:5BÖLÜM II: ALAN YAZIN62.1. MATEMATİK-SANAT İLİŞKİSİ62.1.1. Altın Oran62.2.2. Simetri82.2.3. Müzik82.2. MATEMATİK ÖĞRETİMİ92.2.1. Matematik Öğretiminde Çağdaş Yaklaşımlar92.2.1.1. Oluşturmacı (Yapılandırmacı) Öğretim92.2.1.2. Çoklu Zekâ Kuramı102.2.1.3. Proje Tabanlı Öğrenme (PTÖ)102.2.1.4. İşbirliğine Dayalı Öğretim112.2.1.5. Yansıtıcı Düşünme112.2.2. Sanat ile Matematik Öğretimi12BÖLÜM III: İLGİLİ ARAŞTIRMALAR163.1. Sanat Temalı Matematik Etkinlikleri ile Öğretim Hakkında Yapılmış Çalışmalar163.1.1. Müzik ile Zenginleştirilmiş Matematik Öğretimi173.1.2. Matematik Öğretimi ve Drama Hakkında203.1.3. Matematik Öğretimi ve Görsel Sanatlar Hakkında253.2. Sanata Yönelik Tutum ile İlgili Yapılan Çalışmalar28BÖLÜM IV: YÖNTEM314.1. Araştırma Modeli314.2. Örneklem314.2.1. Örneklem Profili324.3. Veri Toplama Araçları344.3.1 Matematik Başarı Sınavı344.3.2. Sanata Karşı Tutum Ölçeği (SKTÖ)354.3.3. Demografik Bilgi Formu364.3.4. Yansıtıcı Öğrenci Günlükleri364.4. Uygulama Süreci374.5. Araştırmacının Rolü384.6. Verilerin Analizi38BÖLÜM V: BULGULAR405.1. Birinci Alt Probleme Ait Bulgular405.1.1. Matematik başarısı ön test puanlarının incelenmesi405.1.2. Sanat temalı matematik etkinlikleri ile öğretimin matematik başarısı üzerine etkisinin incelenmesi415.1.3. Meb ders kitabına uygun olarak gerçekleştirilen öğretimin matematik başarısı üzerine etkisinin incelenmesi425.1.4. Matematik başarısı son test puanlarının incelenmesi435.2. İkinci Alt Probleme Ait Bulgular445.2.1. SKTÖ ön test puanlarının incelenmesi445.2.2. Sanat temalı matematik etkinlikleri ile öğretimin öğrencilerin sanata yönelik tutumları üzerine etkisinin incelenmesi455.2.3. Meb ders kitabına uygun olarak gerçekleştirilen öğretimin öğrencilerin sanata yönelik tutumları üzerine etkisinin incelenmesi465.2.4. SKTÖ son test puanlarının incelenmesi465.3. Üçüncü Alt Probleme Ait Bulgular475.4. Dördüncü Alt Probleme Ait Bulgular485.4.1. İlgilenilen Sanat Dalları495.4.1.1. Sanat dalı ilgilenme değişkeninin öğrencilerin matematik başarıları üzerine etkisinin incelenmesi505.4.1.2. Sanat dalı ilgilenme değişkeninin öğrencilerin sanata yönelik tutumları üzerine etkisinin incelenmesi515.4.2. Çalınan Enstrüman Türü525.4.2.1. Enstrüman çalma değişkeninin öğrencilerin matematik başarıları üzerine etkisinin incelenmesi545.4.2.2. Enstrüman çalma değişkeninin öğrencilerin sanata yönelik tutumları üzerine etkisinin incelenmesi555.4.3. Sanatsal Etkinlikler ile İlgilenme575.4.3.1. Sanatsal etkinliklere katılma isteği değişkeninin öğrencilerin matematik başarıları üzerine etkisinin incelenmesi585.4.3.2. Sanatsal etkinliklere katılma isteği değişkeninin öğrencilerin sanata yönelik tutumları üzerine etkisinin incelenmesi605.5. Beşinci Alt Probleme Ait Bulgular615.5.1. Günlüklerden Elde Edilen Bulgular615.5.1.1. Öğrencilerin ders hakkındaki görüşleri615.5.1.2. Öğrencilerin dersin öğreticilik seviyesi hakkındaki görüşleri635.5.1.3. Öğrencilerin en çok ilgisini çeken bölüm hakkındaki görüşleri655.5.1.4. Öğrencilerin dersin katkısı hakkındaki görüşleri675.5.1.5. Öğrencilerin dersi önceki dersler ile kıyaslaması hakkındaki görüşleri705.5.2. Araştırmacı Gözlemlerinden Elde Edilen Bulgular725.5.2.1. Yaratıcılık açısından sürecin değerlendirilmesi725.5.2.2. Derse katılım açısından sürecin değerlendirilmesi74BÖLÜM VI: SONUÇ766.1. Yargı766.2. Tartışma816.3. Öneriler846.3.1. Araştırmacılara Yönelik Öneriler846.3.2. Uygulayıcılara Yönelik Öneriler846.3.3. Ders Kitabı Yazarlarına Yönelik Öneriler85KAYNAKLAR86EKLER94EK 1. Sanata Karşı Tutum Ölçeği İzni94EK 2. Veli İzin Belgesi95EK 3. Sanata Karşı Tutum Ölçeği96EK 4. Demografik Bilgi Formu97EK 5. Yansıtıcı Günlük Formu 199Yansıtıcı Günlük Formu 2100EK 6. Başarı Testleri101EK 7. Etkinlik Planları109ABSTRACTIn this study, it is aimed to examine the effect of mathematics teaching performed with various art themed mathematics activities on student mathematics achievement and attitude towards art and to determine students' views on teaching process. In addition, it is also aimed to determine whether the variables of dealing with an art branch, playing instruments and dealing with artistic activities have an effect on students' mathematics achievement and attitudes towards art. Mixed method and quasi-experimental research model was organized in accordance with the study; To investigate the effect of mathematics teaching enriched with art on students 'mathematics achievement and attitudes towards art, to determine the relationship between students' attitudes towards art and mathematics achievements, some demographic characteristics of students 'mathematics achievements and attitudes towards art and to determine students' views about teaching process.The sample of the study consisted of 52 students attending 5th grade in a state secondary school in Pendik district of Istanbul in 2017-2018 academic year. The universe of the study consists of 5th grade students.Research data were collected with the help of “Math Achievement Test”, “Attitude Scale for Art”, “Demographic Information Form” and “Reflective Student Diaries”.Analysis of the data obtained from the study was carried out with Shapiro normality test, percentage-frequency calculation, parametric dependent / independent sample t and ANOVA tests, and nonparametric Mann Whitney U, Wilcoxon Sign and Kruskal Wallis H tests.The findings of the study are as follows:A significant difference was found between the mathematics achievement scores of the students in the experimental group who were enriched with art teaching mathematics before and after the experiment. It was observed that there was a relationship between the attitudes of the students in the experimental group towards the art after the experiment and their mathematics achievement. Significant differences were found between the mathematics achievement of the students in terms of being interested in any branch of art.There was no significant difference between pre and post-experiment mathematics achievement scores of the students in the control group who were teaching in accordance with the Meb textbook. Similarly, there was no statistical difference in the attitudes of the students in the experimental and control groups towards the art before and after the experiment. There was no relationship between the attitudes of the students in the control group towards the art after the experiment and their mathematics achievement. Significant differences were found between the attitudes of students towards mathematics and art in terms of being interested in any art branch. No significant difference was found between students' mathematics achievement and their attitudes towards art in terms of playing any instrument. It was determined that students 'interest in participating in artistic activities had no effect on students' mathematics achievement and attitudes towards art.