Muayenehanesi olan doktorların gerçek gelirini saptamaya yönelik bir çalışma: Şişli örneği

Abstract

Zaman içinde devletin toplumsal rolünün artması, en sağlam kamu finansmanı aracı olan vergilerin kamu gelir kaynakları içindeki ağırlığının artmasıyla sonuçlanmıştır. Karmaşık vergi sistemi, yüksek vergi oranları ve cezaların etkinsizliği mükelleflerin vergi uyumunu olumsuz etkilemektedir. Gelirlerinde azalışa neden olan vergilere karşı mükellefler tepki göstererek vergi ödememe yoluna gitmektedirler. Vergi ödememe yasalara uygun olarak yapılabileceği gibi, uygun olmayan yollarla da yapılmaktadırlar. Vergi matrahını düşük göstermek ya da hiç beyan etmemek, yasadaki boşluklardan faydalanarak yapılırsa vergiden kaçınma, yasa dışı yöntemlere başvurularak yapılırsa vergi kaçakçılığı olarak nitelendirilmektedir. Bu çalışma çerçevesinde gerçekleştirilen muayenehane ziyaretlerinin bir sonucu olarak Şişli bölgesinde çalışan doktorların gerçek gelirleri tahmin edilmeye çalışılmış ve tahmin edilen gelirleri ile vergi beyanında yer alan gelirleri karşılaştırılmıştır. Bu yolla ziyaret edilen muayenehanelerde herhangi bir vergi kayıp ve kaçağı olup olmadığı ve böyle bir kaçak varsa bunun ne boyutta olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. İlk üç bölümde literatür taranarak vergi kaçakçılığı konusu geniş bir perspektiften ele alınmıştır. Dördüncü bölümde gerçekleştirilen uygulamalı çalışmanın verileri analiz edilmiştir. Sonuç kısmında çalışmanın bulguları özetlenmiş ve bu bulguların ne anlam ifade ettiği kısaca yorumlanmıştır. Vergi Kaçakçılığı, Vergi Kaybı, Kayıt Dışı EkonomiOver time, the state has become the main actor in the social arena. By implication this has resulted taxes in the increase in weight since they are the most robust public revenue sources. Complicated taxing system, high taxation rates, and ineffective penalties have negative effects on the tax-paying public. As a reaction to the decrease in their income due to taxing, taxpayers have a tendency to evade taxes. Tax evading might be performed both legally and illegally. Defraudation of the revenue or not even making a tax declaration is termed as ‘tax avoidance’ if it is done by legal means, and as ‘tax evasion’ if it is done illegal means. With this study, a survey is conducted as an attempt to estimate the real income of doctors having a consulting office in Şisli, and this estimation is compared with the income declared. It is aimed with this survey to determine whether there is a taxing avoidance or evasion among the sample consulting offices. The study consists of five parts. In the first three chapters, a literature survey about tax evasion is done through a broad perspective. In the fourth chapter the results of the field study is analyzed. In the final chapter the results of this field study is summarized and a discussion is made about how they can be interpreted. Key Words: Tax Evasion, Tax Loss, Informal Economy