Ceza hukukunda kastı engelleyen hata

Abstract

Bu tezde ceza hukukunda kastı engelleyen hata halleri ele alınmaktadır. Çalışma üçbölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Alman ve Türk hukukunda hata türleri ve hatatürlerini birbirinden ayırmaya yarayan kıstaslar tarihi gelişim bağlamında ele alınmaktadır.İkinci bölümde kastı engelleyen hatanın suç genel teorisinde en çok ilişkili olduğu iki konuolan suç tipi ve kast, konunun gerektirdiği ölçüde ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde ise kastıengelleyen hata türleri olarak suç tipinin unsurlarında hata ve nitelikli unsurlarda hataincelenmektedir. Hukuka uygunluk sebeplerinin maddi şartlarında hata Alman cezahukukunda ağırlıklı olarak, kastı engelleyen hata olarak ele alınmaktayken; Türk hukukundakidurum öğretiye ve kanundaki düzenlemeye göre farklılık arz etmektedir. Bu sebeple hukukauygunluk sebeplerinin maddi şartlarında hata bahsine de değinilmektedir. Bu bölümde ayrıcahata bahsiyle bağlantılı olan elverişsiz teşebbüs ve mefruz suç konularının yanı sıra çifte hatakurumuna ve diğer hata türleri başlığı altında kastın kapsamında olmayan unsurlarda hatabahsine yer verilmiştir.

This dissertation deals with mens rea-eliminating mistake in criminal law. The study iscomposed of three chapters. The first chapter handles types of mistakes and criteria todistinguish between the types of mistakes in both German and Turkish criminal law. Thesecond chapter handles legal definition of crime and mens rea (guilty mind), the two topics ofgeneral theory of crime that have the closest relationships with mens rea-eliminating mistake.The third chapter examines mistake in material elements of crime and mistake in aggravatingcircumstances as types of mens rea-eliminating mistakes. Mistake in material elements of ajustification defence is generally regarded as a mens rea-eliminating mistake in Germancriminal law; yet its legal position is controversial in Turkish criminal law. For this reason,mistake in material elements of a justification defence is also stated in this study. Additionaly,the topics of impossible attempt, hypothetical crime, double-mistake (in one case) and underthe title of other types of mistakes, mistakes in the elements out of the mens rea’s scope arestated in the study.