Karaciğer ve safra rahatsızlıklarında kullanılan tıbbi bitkilerin antioksidan aktiviteleri üzerinde farmakognozik araştırmalar

Abstract

1. ÖZET Karaciğer ve safra rahatsızlıklarında uzun yıllardır tıbbi bitkiler tedavi ve hastalıklardan korunmak amacıyla kullanılmaktadır. Bu çalışmada karaciğer ve safra rahatsızlıklarında fitoterapötik olarak kullanılan bitkiler tespit edilip, ilk aşamada botanik tayinleri ardından fitokimyasal ön denemeleri yapılmış, kimyasal içerik bilgileri araştırılmıştır. Çalışmamız kapsamında Silybum marianum, Helichrysum graveolens, Taraxacum pseudobrachyglossum, Cynara scolymus, Fumaria officinalis, Glycine max, Foeniculum vulgare, Fraxinus angustifolia subs. angustifolia, Ocimum basilicum, Juglans regia, Arum italicum, Avena sativa, Curcuma longa, Raphanus sativus (beyaz, kırmızı ve siyah yumrulu) bitkileri kullanılmıştır. Elde edilen literatür bilgisi ışığında uygun ekstraksiyon yöntemleri seçilerek, bitkilerin ekstraksiyonları yapılmıştır. Bitkilerden hazırlanan ekstrelere ve infüzyonlara antioksidan potansiyellerini saptamak amacıyla DPPH (1,1-difenil-2-pikrilhidrazil), indirgeme gücü (Reducing Power), hidrojen peroksit temizleme yeteneğinin ölçülmesi, metal şelatlama aktivitesinin ölçülmesi yöntemleri ve antioksidan aktiviteden sorumlu olduğu düşünülen fenolik bileşik içeriğini belirlemek için Folin-Ciocalteu yöntemi uygulanmış ve İTK (İnce Tabaka Kromatografisi) yöntemiyle çeşitli standart maddeler ve değişik belirteçler yardımıyla ekstrelerin içerdikleri maddelerin kontrolleri yapılmıştır. Yapılan deneylerde tez kapsamındaki tıbbi bitkilerin antioksidan aktivitelerinin dikkate değer bir biçimde yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuçlar göstermektedir ki karaciğer ve safra rahatsızlıklarında kulanılan bitkilerin ekstrelerinin/ infüzyonlarının antioksidan aktivitelerinin yüksek olmaları, normal hücrelerde oksidatif yıkımın engellenebileceğini desteklemektedir. Sonuç olarak karaciğer ve safra rahatsızlıklarında kulanılan tıbbi bitkilerin, vücudun savunma sistemine büyük destek olduğu ve bu bitkilerin tedavide kullanımlarının karaciğer ve safra rahatsızlıkları dışında, antioksidan etkileri yönünden de birçok rahatsızlık ve hastalığın başlangıcında önleyici olarak da önemli rol oynayacağı ve ilerideki araştırmalara bir ışık tutacağını göstermektedir. 2.

PHARMACOGNOSTIC INVESTIGATIONS ON THE ANTIOXIDANT ACTIVITIES OF MEDICINAL PLANTS CONCERNING LIVER AND GALL-BLADDER SICKNESSES Medicinal plants have been used for liver and gall-bladder sicknesses for years both as protectives and therapeutical means. Our aim in this work was to choose herbs which are good for liver and gall-bladder sicknesses and to determine them botanically and make their phytochemical preliminary investigations and thus prove their chemical contents. We have used Silybum marianum, Helichrysum graveolens, Taraxacum pseudobrachyglossum, Cynara scolymus, Fumaria officinalis, Glycine max, Foeniculum vulgare, Fraxinus angustifolia subs. angustifolia, Ocimum basilicum, Juglans regia, Arum italicum, Avena sativa, Curcuma longa, Raphanus sativus (white, red and black tuber) for this work. The extractions of these herbs were made, according to literature data. For measuring the DPPH (Free Radical Scavenging Ability), reducing power, scavenging of hydrogen peroxide, metal chelating activity methods and measuring the contents of phenolic compounds which are thought to be a means for the antioxidant activity, the Folin-Ciocalteu method was applied to the extracts and infusions, prepared from the plants. TLC and standard compounds and various revelators were used to control the contents of the extracts. The results we obtained from the medicinal herbs we used, show that their antioxidant activities are significantly high. These high results also indicate that the extracts and the infusions obtained from the plants used for liver and gall-bladder sicknesses, inhibit the oxidative destruction of normal cells. As a result, we believe that the medicinal plants used in liver and gall-bladder sicknesses are a very good support for the immune system of the body and what’s more, these plants, because of their antioxidant activities can be, of great importance and can be used as protectives at the beginning of many other sicknesses and thus play a great role for future investigations.