Doğu Anadolu Gözlemevine (DAG) Yönelik İlk Kozmik Işın Dedektörünün Kurulması ve Test Ölçümleri

Abstract

Bu çalısmada, Atatürk Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü ile Astrofizik Arastırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) bünyesinde kurulan kozmik ısın (müon) dedektörünün kurulum asamaları ve yapılan ilk ölçüm sonuçları sunulmaktadır. Bu kapsamda ilk düzenli ölçümler, 21- 30 Mayıs 2022 tarihleri arasında 10 gün boyunca, Erzurum Atatürk Üniversitesi kampüsünde kurulu olan ATA50 Teleskobu yanında açık havada yapılmıstır. Dedektörün sintilatörleri zenite bakacak sekilde (0) yerlestirilmistir. Alınan veriler, Python ve ROOT programları ile analiz edilmistir. Çalısmada Uçus Süresi Metodu (Time of Flight/TOF) kullanılmıstır. 1885 metre rakıma sahip Erzurum Atatürk Üniversitesi Kampüsü ATA50 Teleskobu yerleskesinin kozmik müon akısı 0.0239 cm−2s−1sr−1 olarak elde edilmistir. Ölçülen akı, literatürden alınan farklı irtifalardaki akı degerleri ile karsılastırılmıstır. Böylece, Dogu Anadolu Gözlemevi (DAG) için sürekli kozmik ısın ölçümleri yapacak bir istasyon kurulumunun ilk asaması tamamlanmıstır.

In this study, the installation stages of the cosmic muon measurement detector was established and developed within the Atatürk University Department of Astronomy and Space Sciences and the Astrophysics Research and Application Center (ATASAM), and the first measurement results are presented. The measurements were obtained between 21-30 May 2022 by taking data from the ATA50 Observatory in Erzurum Atatürk University Campus. The detectors’ scintillator plates are placed perpendicular to the zenith (0). The received data were analyzed with Python and ROOT programs. The results are shown on the histogram and figures. Moreover, cosmic muon flux of the Atatürk University campus at an altitude of 1885 meters is obtained. The flux value of the region was compared with the flux values at different altitudes taken from the literature. Thus, the first studies of a station that will make continuous cosmic ray measurements for the Eastern Anatolia Observatory (DAG) have been completed.