Publication: İslam hukukunda hirabe (eşkiyalık)suçu
Abstract
Klasik kaynaklarımızda hirabe adıyla anılan suç tipi, yine klasik literatür ve dini metinlerde 'yeryüzünde fesat çıkarma' denilen ve anarşi, terör, eşkiyalık, yol kesme vb. ilgili suçları içeren geniş kapsamlı bir suçtur. Hirabe ayetin denilen ayet-i kerimede hirabe suçu ile fesat çıkarma suçu suç ve ceza bakımından birbirinden ayrılmayarak tek bir suç gibi ortaya konulmuştur. Bu şekilde ayet-i kerime umumi anlamda gelmiş olup bu umumi anlamı tahsis eden bir delil söz konusu olmadığı için ayet bu umumu anlamıyla ele alınmalıdır. Hirabe suçunun sadece yol kesme cürümü ile sınırlı olduğunu düşünen islam hukukçuları hirabenin sözlük anlamını esas almışlar ve bundan dolayı bu suç tipinin kapsamını dar tutarak onu sadece mala ve cana yönelik tecavüzlerle sınırlamışlardır. İslam hukukçularının hirabe suçunun oluşması için şart koştukları bir çok husus hırsızlık suçunun oluşumunda gerekli görülen şartlarla aynıdır. Bu yüzden bazı fakihler hirabeye, büyük hırsızlık: es-serikatu'l-kubra adını vermeyi uygun bulmuşlardır. Oysa bu yaklaşım tez metninde de belirttiğimiz gibi sağlıklı değildir. Hirabe suçunun oluşması için hirabe fiilinin açıktan yapılması şartını koşan doktrinler suikast yoluyla öldürmeyi, yiyecek ve içeceğe uyutucu ve uyuşturucu karıştırarak, çocuk vb.'ni kandırarak malını elinden almak gibi suçları hirabe suçu kapsamında değerlendirmemektedir. Hirabede suç fiilin açıktan yapılması şartı koşmayan doktrinlerde ise yukarıdaki suçlar da hirabe içinde değerlendirilmektedir. Zira tüm bu suçlarda fail güç kullanmaktadır ve mağdurun bir başkasından yardım görme ihtimali yoktur. Suçun açıktan işlenmesi unsurunun bulunmadığı bu suçlardaki mağdura yönelik tecavüz genellikle bir grup, daha doğrusu çeteler tarafından işlenmektedir. Bunun anlamı bu suçların cürüm işlemek için oluşturulan bir teşekkül ve örgüt yoluyla işlendiğidir. Bu örgütlerin gizli yollarla işlediği suçlar, işlediği suçların ve örgütün toplum tarafından tanınması yoluyla açıktan işlenmiş suçlar olarak değerlendirilebilir. Bu şekilde suikast, adam kaçırma, soygun, tahrib vb. suçları işleyen örgüt toplum tarafından tanınmış olmaktadır. Bazen de bu örgütler yaydıkları bildirilerle kendi varlıklarını duyurmaktadır. Tüm bu sebeplerden dolayı, suçluların kimliği ve yerleri bilinmese de suçun açıktan işlenmiş olması şartı yerine gelmiş olmaktadır. Bu görüş günümüz şartları açısından makul ve kabul edilebilir bir görüş özelliğindedir. Hirabah (Brigandage) Crime in Islamic Law
Hirabah (brigandage) is a word used by the classical law books in order to describe the crimes of highway robbery, terrorism, and anarchy. Hence it is a comprehensive word describing all sorts of terrorist acts. The Quranic verse describing the crime of hirabah also used this word with a general meaning without much detail. Therefore the legal judgement of the verse should be understood in a way that covers all these areas. On the other hand the Muslim jurists understood the word with its dictionary meaning and understood it as only highway robbery. Most of the conditions for the brigandage crime are same with the conditions of the theft. As a result some jurists called this crime as grave theft. However, this approach as indicated in the thesis is not a correct way of classifying this crime. Another point of discussion between the jurists concerning the classification of the brigandage crime is whether the robbery and killing is done openly or covertly. For those who think that hirabah is done openly crimes such as assassination, stealing someone's money through using drugs and cheating someone is not considered as hirabah. On the other hand the second group thinks that any crime in which terror is involved and the victim was unable to receive any help from the security forces (such as being on the mountains and remote areas) makes this crime under the classification of hirabah. On the other hand if a crime is committed trough gangs in a premeditated way it is also considered as an open hirabah even though it has been perpetrated secretly since there is an organization behind the crime. Sometimes such organizations spread news about their existence but even they do not do so they are known in the media through their abductions, assassinations, robbery and other violent crimes. Hence these facts make their crimes as openly perpetrated crimes. This view is very much in accordance with the modern conditions and more applicable than the other views. Fekri Shaban
Hirabah (brigandage) is a word used by the classical law books in order to describe the crimes of highway robbery, terrorism, and anarchy. Hence it is a comprehensive word describing all sorts of terrorist acts. The Quranic verse describing the crime of hirabah also used this word with a general meaning without much detail. Therefore the legal judgement of the verse should be understood in a way that covers all these areas. On the other hand the Muslim jurists understood the word with its dictionary meaning and understood it as only highway robbery. Most of the conditions for the brigandage crime are same with the conditions of the theft. As a result some jurists called this crime as grave theft. However, this approach as indicated in the thesis is not a correct way of classifying this crime. Another point of discussion between the jurists concerning the classification of the brigandage crime is whether the robbery and killing is done openly or covertly. For those who think that hirabah is done openly crimes such as assassination, stealing someone's money through using drugs and cheating someone is not considered as hirabah. On the other hand the second group thinks that any crime in which terror is involved and the victim was unable to receive any help from the security forces (such as being on the mountains and remote areas) makes this crime under the classification of hirabah. On the other hand if a crime is committed trough gangs in a premeditated way it is also considered as an open hirabah even though it has been perpetrated secretly since there is an organization behind the crime. Sometimes such organizations spread news about their existence but even they do not do so they are known in the media through their abductions, assassinations, robbery and other violent crimes. Hence these facts make their crimes as openly perpetrated crimes. This view is very much in accordance with the modern conditions and more applicable than the other views. Fekri Shaban