Dünden bugüne teknoloji transferi

Abstract

Günümüzün ekonomik gerçekliğinde dünya ekonomisi eşitsiz bir noktada bulunmaktadır. Bazı ülkeler kalkınmış bazılarıysa kalkınmakta olan ülkeler ve yine bazılarıysa geri kalmış ülkeler olmak üzere üç ana sınıfa ayrıldıkları görülmekte. Ekonomik Kalkınma için gerekli olan pek çok ön koşulla birlikte sanayileşme ve teknoloji üretmek bir zorunluluk olarak günümüz gerçekliğini oluşturmakta. Asıl sorulması gereken soru bu eşitsiz dünyada teknoloji üretmeyen ülkelerin bu teknolojiyi nasıl transfer edebilecekleri ve kalkınma yolunda ilerleyebilecekleri sorusu olmakla birlikte bu soruyu çalışmanın çıkış noktası olarak ifade etmek yanlış olmaz. Bunun için öncelikle teknolojinin sanayileşme ve ekonomik kalkınmaya etkileri iyi analiz edilmelidir. Teknolojinin modern sanayileşmeyle birlikte ilk kez üretim biçimlerini nasıl şekillendirdiğinin analizi bu çalışmada incelenen temel noktalardan biridir. Devamında ise ilk deneyimleri yaşamamış ülkelerin dünyadaki bu üçlü katmandan nasıl üst seviyelere ulaşabilecekleri incelenmekte olup teknoloji transfer’inin yapılması için gerekli ön koşulların yanı sıra bu transferin hangi yollarla yapılabileceği araştırılmaktadır.. Patentleme, Lisanslama, Tersine Mühendislik vb. kanallar yoluyla yapılabilecek olan teknoloji transferi bütün bu yollar açısından değerlendirilmektedir. İncelenen ülke örnekleri bununla sınırlı kalmayıp, bu transferi gerçekleştirip başarılı olmuş ülkeler açısından da incelenmiş ve hangi kanalları kullandıkları ve bu kanallardan ne şekilde verim aldıkları araştırılmaktadır. Bu araştırma süresince elbette iktisat’ın sosyal bir bilim olduğu gerçeği göz ardı edilmeden ilişkili başka şartlar da hesaba katılmaktadır. İlişkili olan ve bu süreci olumlu ve olumsuz pek çok yönden etkileyen şartlar ise; bu ülkelerin beşeri şartları, siyasi yapıları, sosyolojik yapıları, kültürel ve tarilsel özellikleridir dolayısıyla çalışmada bu konulara da değinilmektedir. Kalkınma yolunda teknoloji transfer’inin yeri bütün bu koşullar göz önüne alınarak incelendiğinde teknoloji transferi için öncelikle bir ülke’nin ön koşullara sahip olması sonra teknoloji transferi süresince stratejik bir teknoloji politikası uygulaması gerekliliği görülmektedir. Bu noktada ise teknoloji transferi sürecinin Uluslararası Ekonomiyle olan ilşkisi incelenmekte ve farklı katmanlardaki ülkelerin dünya ticareti açısından konumlarına göre aldıkları pozisyonlara değinilmektedir. Teknoloji transferi sürecini etkileyen en önemli güncel konu olarak; Dünya Ticaret Örgütü’nün kuruluşu noktasına nasıl gelindiği ve bu noktada teknoloji transferini etkileyecek olan TRIPS ve Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşmasının teknoloji transferine etkileri incelenmektedir. Alınan bu kararlar doğrultusunda teknoloji transferi yaparak kalkınma amacını taşıyan ülkelerin kendi sanayi stratejilerini ne ölçüde uygulayabilecekleri araştırılmakta ve bu kararların etkileri üzerinde durulmaktadır. Söz konusu etkiler uluslararası istatistikler ve uluslararası ticarette ve patentlemede son yıllarda çıkan tablolar çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Under today’s reality, the world economy is in unequivalent levels in different parts of the world. It can be observed in three main categories as Developed Countries, Developing Countries and Undeveloped Countries. Alongwith many other necessities for economic development, industrialisation and technology have been arisen as the main key factors now. The real question to be asked is how this technology transfer to the countries who need to develop technologies will be realized in this unequal world, and how these countries will have a progress on the way to being developed. It will not be so wrong to say that this question is the main theme of this study. Firstly, the effects of technology to industrialization and economic development is subject to a correct study. Analysis showing how the technology along with modern industrialization shaped production forms initially will be one of the major subjects in this study. Subsequently, it has been analized to see how the countries which didn’t have their first experiences can reach upper levels of that triple economic structure of the world, and how the pre-conditions and ways of technology transfers would be realized. Technology transfer by means of patenting, licensing, reverse engineering, etc. has been evaluated in this terms. Surveyed countries have not been limited with these only, but also those others which were successfull with realization of the technology transfer are studied here to see what channels they have used and what size of efficiency is achieved. Without disconsidering the reality that Economy is a social science, other relevant conditions have also been considered. Those conditions effecting the process positively or negatively are the human sources, political and social structure, cultural and historical features, and these issues have also been addressed in this study. When the place of technology transfer on the way of development is examined, it can be seen that the country should have pre-conditions for technology transfer and should follow a strategic policy for technology. At this point, the relation of the process of technology transfer with international economy is examined, and the positions of the countries in different levels are addressed as per their location in world trade. As a most important actual issue effecting the process of technology transfer, the achievement of the establishment of World Trade Organisation and the effects of TRIPS and subsidies and Compensatory Measures agreement to technology transfer are examined. It is investigated how the countries aiming their development with technology transfer would practice their own strategy for industrialization in accordance with those decisions as well as the effects of them. Said effects are evaluated within the frame of international statistics and the tables which arisen at international trade and patenting during recent years.