Şehirlerde yaşanabilirlik modelinin sürdürülebilirlik, dayanıklılık ve akıllı şehir boyutlarına göre değerlendirilmesi

Abstract

Bu tez, sürdürülebilirlik, dayanıklılık ve akıllı şehir boyutlarını dikkate alan yeni bir yaşanabilirlik endeksi oluşturmaya odaklanmıştır. Dirençli Şehir, Sürdürülebilir Şehir ve Akıllı Şehir endeksleri, kentsel yaşamın farklı yönlerini değerlendirmek için bir çerçeve sağlayarak yaşanabilirlik endeksinin oluşturulmasını etkileyebilir. Bu endeksler, insanların şehirlerdeki günlük yaşamlarını etkileyen çok çeşitli faktörleri hesaba katan kapsamlı bir yaşanabilirlik endeksi geliştirmek için bir başlangıç noktası sağlamaktadır. Yeni endeks, deprem, sel, fırtına gibi afet faktörlerini de dahil ederek şehirlerin yaşanabilirliğine ilişkin daha güvenilir bir ölçüm sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ayrıca Covid-19 gibi salgınlar, kişi başına düşen yeşil alan, şehirlerin yoğunluğu, maddi destek, iş-yaşam dengesi, şehrin yönetimi gibi güncel ve sorunlu konulara odaklanılmıştır. Yeni göstergelerin ağırlıklandırılması amacıyla farklı alanlardan uzmanların desteğiyle anket gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler sistematik ve tutarlı bir yöntem olan Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHP) kullanılarak tamamlanmıştır. Oluşan mevcut endeks ile altı farklı şehir karşılaştırılmıştır. Melbourne bu şehirler arasında en yaşanabilir şehir olarak gözlemlenmiştir. Tez, temel olarak üç kategori altına dahil edilen yaşanabilirliğe etkisi olacak yeni bir yaşanabilirlik endeksi önermektedir: İstikrar, Çevre ve Kültür. Yeni yaşanabilirlik endeksinin, şehir sakinlerinin yaşam kalitesini etkileyebilecek çok çeşitli faktörleri dikkate alarak şehirlerin yaşanabilirliğine ilişkin daha kapsamlı ve güvenilir bir ölçüm sağlaması beklenmektedir. Yeni endeksin politika yapıcılar, şehir planlamacıları ve araştırmacılar için şehirlerin yaşanabilirliğini değerlendirme ve iyileştirme alanlarını belirleme konusunda faydalı olması beklenmektedir. Tasarlanan yaşanabilirlik endeksinin amacı, şehir sakinlerinin günlük yaşamlarını etkileyebilecek çok çeşitli faktörleri dikkate alarak şehirlerdeki yaşam kalitesine ilişkin daha güvenilir bir ölçüm sağlamaktır.

The thesis titled Assessment of City Liveability Model Based on Sustainability, Resiliency and Smart City Dimensions focuses on creating a new liveability index that considers sustainability, resiliency, and smart city dimensions. The Resilient City, Sustainable City, and Smart City indices can affect the creation of a liveability index by providing a framework for assessing different aspects of urban life. These indices can provide a starting point for developing a comprehensive liveability index that considers a wide range of factors that affect people's daily lives in cities. The new index is developed to provide a more reliable measure of the liveability of cities by incorporating factors disasters such as earthquake, flood, storms. The survey was conducted with the support of experts from different fields to weight the new indicators, and the resulting data were completed using the Analytical Hierarchy Process (AHP), which is a systematic and consistent method. With the results six different cities were compared using the current index. Melbourne has become the most liveable city among these cities. The new liveability index is expected to provide a more comprehensive and reliable measure of the liveability of cities, considering a wide range of factors that can affect the quality of life of residents. The new index is expected to be useful for policymakers, urban planners, and researchers in assessing the liveability of cities and identifying areas for improvement. Ultimately, the goal of a liveability index is to provide a more reliable measure of the quality of life in cities, considering a wide range of factors that can affect residents' daily lives.