İslâm, Hristiyan ve Musevi ilahilerinde gül, haç ve davud yıldızı sembolleri

Abstract

Sembol ve Sembolizm edebiyat, din, sosyoloji, sanat vb. alanlarda çeşitli akademik yayınlara, araştırma ve kitaplara konu olmuştur. Fakat İlahi dinlerin müziğinde yapılan tezler sınırlı olup, son yıllarda artmaya başladığı görülmektedir. Semboller” “Dinde Sembolizm” “Müzikte Sembolizm” genel başlığı altında; kitap, makale, tez vb. kaynaklara literatür değerlendirmesinde rastlanmışfakat üç semavi dinin müzikal formu ilahi güftelerinde sembol ve sembolizmi birleştiren bir teze Türkçe kaynaklarda ulaşılamamıştır. Çalışmamız bir literatür değerlendirme çalışması olup sembol ve sembolizmin tanımı ve anlamı ile giriş yapılarak, İslâm, Hristiyan, Musevi Din anlayışı ve inancında, üç semavi din musîkisinin ilahi formu repertuarı güftelerinde, seçilen “Gül, Haç ve Davut Yıldızı” sembolleri araştırılacaktır. Mistisizmin dili olarak anılan oysa din dilinde kutsalla ilişki kurmada önemli etkin olan sembolizm, bu üç sembol üzerinden anlamlandırılacaktır. Hristiyan Dini musîkisinde İlgili kaynakların Türkçe çevirileri bulunduğundan, İstanbul’da yaşayan Ortodoks Ermeni ve Süryani ilahi repertuarındaki güfteler alınıp, dil sorunu açısından Rum Ortodoks ilahi repertuarı kapsam dışı bırakılmıştır. İstanbul’daki Sefarad Yahudilerinin ilahileri olan “Maftirim” repertuarı güfteleri taranarak “Davut Yıldızı” sembolü olanlar tespit edilememiş, araştırmak için yasak nedeniyle Sinagoglara girilemediğinden ilgili kişiye ulaşılamayarak sembol olan Maftirim gösterilememiştir. Bu tezde kullanılacak yöntemin ana hatları, nitel bir araştırmayla, tarama modeline uygun doküman analizi tekniğiyle yapılmış ve repertuar tarama sonucu nicel araştırma da kullanılmıştır. Kişisel görüşme modeli de dini sembolü içeren ilahiler için üç Semavi Dinin temsilcilerinden ulaşabildiklerimizle karşılıklı görüşmelerde kullanılmıştır. Tez konumu genel bakış açısıyla” müzikal form olan ilahilere giydirilmiş dini semboller” ya da “dinler dünyasına sembolizm ufkundan bakmak” şeklinde düşünebiliriz. Dinlerin temel unsurlarından olan, dış dünya ile insan arasında köprü, soyut ve somut olguların, anlatılamayan zihindeki ifade ve çağrışımların aktarma yolu diyebileceğiniz “semboller” in neredeyse bütün inanç sistemlerinde karşımıza çıkabilme olasılığı vardır.

Symbols and Symbolism have been the subject matter of many academic publications, researches and books about literature, religion, sociology, art, and various scholarly fields. However, the number of academic studies and theses on the music of divine religions are limited although there has been an increase in recent years. Throughout the literature review in the field , books, articles and theses with such names as. ” Symbols”, “Symbolism in Religion”, “Symbolism in Music” were encountered , but no thesis that combines symbols and symbolism in the lyrics of “hymns”- which is the musical form of the religious music in the three monotheistic religions- , has been found in the resources published in Turkish. In my thesis, first of all, the definition and meaning of Symbol and Symbolism will be introduced, and then , the symbols of Rose, Cross and Star of David selected in the lyrics of the “hymn” musical form within the repertoire of the music of the three monotheistic religions in the understanding and belief of Islam, Christianity, and Judaism will be searched. Symbolism, which is known as the language of mysticism, but which is in fact an important tool in establishing a relationship with the sacred in the language of religion, will be interpreted through these three symbols. Since there are Turkish translations of the relevant sources in Christian religious music, the lyrics in the repertoire of the hymns of the Orthodox, Armenian and Syriac community living in Istanbul have been selected for research, however the Greek Orthodox hymn repertoire was excluded from this research due to language problems.