Okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin teknoloji kullanımına yönelik tutumları ile çocukların problemli medya kullanımı ve iletişim becerilerinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin teknoloji kullanımına yönelik tutumları ile çocukların problemli medya kullanımını ve iletişim becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel tarama modellerinden ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu kolay ulaşılabilirlik esasına göre belirlenmiş, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında, İstanbul Beykoz, Ataşehir, Fatih ve Bağcılar ilçelerindeki resmi bağımsız anaokullarında ve resmi anasınıflarında eğitim alan 5-6 yaş grubu çocuklar ve ebeveynleri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan “Kişisel Bilgi Formu”, Furuncu (2019) tarafından uyarlaması yapılan “Problemli Medya Kullanım Ölçeği”, Önder, Dağal ve Şallı (2015) tarafından geliştirilen “5-6 Yaş Çocukları için İletişim Becerileri Ölçeği” ve Kalkan, Kılıç ve Duran Yılmaz (2022) tarafından geliştirilen “Teknoloji Kullanımında Ebeveyn Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada, çocukların ve ebeveynlerin çeşitli demografik özelliklerine göre dağılımlarını belirlemek üzere betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Ayrıca, araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkilerin belirlenebilmesi için ANOVA, Bağımsız Gruplar T Testi, Basit Doğrusal Regresyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çocukların iletişim becerileri ile problemli medya kullanım düzeyleri arasında negatif yönde; teknoloji kullanımına dair ebeveyn tutumları ölçeği bilgi ve davranışsal tutum alt boyutu puanları ile problemli medya kullanımı puanları arasında pozitif yönde; teknoloji kullanımına dair ebeveyn tutumları ölçeği ilişkisel tutum alt boyutu puanları ile problemli medya kullanımı puanları arasında negatif yönde; ebeveynlerin teknoloji kullanımına yönelik tutumları ölçeği bilgi alt boyutu ve davranışsal tutum alt boyutu puanları ile çocukların iletişim becerileri negatif yönde anlamlı ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Çocukların problemli medya kullanımı düzeylerinin, çocuk ekran süresi, anne eğitim durumu, baba yaşı ve ebeveyn ekran süresi değişkenlerine göre; iletişim becerileri ölçeği toplam puanı ve tüm alt boyutları; yaş kardeş sayısı, anne ve eğitim durumu değişkenlerine göre; ebeveynlerin teknoloji kullanımına yönelik tutumları ilişkisel tutum alt boyutunun anne ve baba eğitim durumuna göre anlamlı olarak farklılaşmakta olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulguları ışığında; ebeveynlere, öğretmenlere ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.This study aims to examine the attitudes of parents of preschool children toward technology use, as well as their children's problematic media use and communication skills. The research was conducted using a correlational survey model, one of the quantitative survey models. The study group was determined based on the principle of easy accessibility and consisted of 5-6-year-old children and their parents who were enrolled in public independent kindergartens and public nursery schools in the districts of Beykoz, Ataşehir, Fatih, and Bağcılar in Istanbul during the 2023-2024 academic year. The data collection tools used were: the “Personal Information Form” prepared by the researcher, the “Problematic Media Use Scale” adapted by Furuncu (2019), the “Communication Skills Scale for 5-6 Year Old Children” developed by Önder, Dağal, and Şallı (2015), and the “Parental Attitude Scale on Technology Use” developed by Kalkan, Kılıç, and Duran Yılmaz (2022) were used as data collection tools. In the study, descriptive statistics were used to determine the distribution of children and parents according to various demographic characteristics. In addition, ANOVA, Independent Groups T Test, Simple Linear Regression Analysis, and Multiple Linear Regression Analysis were used to determine the relationships between the variables of the study. The results of the study showed that there was a negative correlation between children's communication skills and their levels of problematic media use; a positive correlation between the information and behavioral attitude subscale scores of the parental attitudes toward technology use scale and problematic media use scores; a negative correlation between the relational attitude subscale scores of the parental attitudes toward technology use scale and problematic media use scores; the knowledge subscale and behavioral attitude subscale scores of the parental attitudes toward technology use scale were found to be negatively and significantly related to children's communication skills. It was found that children's levels of problematic media use differed significantly according to the variables of children's screen time, mother's educational status, father's age, and parents' screen time; the total score and all subdimensions of the communication skills scale differed significantly according to the variables of age, number of siblings, and mother's educational status; and the relational attitude subdimension of parents' attitudes toward technology use differed significantly according to the educational status of the mother and father. Recommendations were made to parents, teachers, and researchers based on the research findings.