Türkiye’de medya ve demokrasi : seçim barajlarının medyada temsili

Abstract

Günümüzde modern demokrasilerde temsili demokrasi uygulanmaktadır. Demokrasinin vazgeçilmez unsuru olan seçimler, yurttaşların siyasi temsili ve katılımını gerçekleştirir. Seçimler ülkemizde ‘temsilde adalet’ ve ‘siyasal istikrar’ unsurlarına dayanmaktadır. Uygulanan nispi temsil sisteminin ana işlevi ise temsilde adaleti sağlamaktır. Demokratik seçimler için tartışmalı ve önemli bir konu olan seçim barajları, ülkemizde 1980 askeri darbesinden sonra 10 Haziran 1983’teki 2839 sayılı kanunla yürürlüğe girmiştir. Türkiye’deki 39 yıldır süregelen yüzde 10 seçim barajı, dünyadaki demokrasi uygulamalarında görülen en yüksek seçim barajı oranıdır. Siyasi istikrarı sağlama amaçlı getirilen seçim barajları, ülkemizde demokrasi açısından sorgulama konusu olmaktadır. Her seçim dönemi, Anayasa değişikliği, demokrasi açılımlarında tartışma konusu haline gelen ülke ve yerel idarelerdeki seçim barajları, medya-demokrasi ilişkisinde temsil bağlamında bir araştırmayı da önemli hale getirmektedir. Sıklıkla siyasi gündemin medya gündemini belirlediği ülkemizde, bu konuda güçlü bir kamuoyunun oluşamayışında medyanın temsilini araştırmak ve değerlendirmek, demokratik rolünü irdelemek bu araştırma için temel amaçtır. Yurttaş bilincinin demokratik seviyesinin düşük olduğu noktasındaki bakış açıları, kanıksanmış siyasi kültürün demokratik kültürü inşa edememesi gibi etkenler izleğinde, seçim barajları konusunun, dış etkenler olarak niteleyeceğimiz AB’ne giriş süreci dışında, çoğunlukla siyasi partilerin pazarlıklarına ya da beklentilerine bırakıldığı bilinmektedir. Bu bağlamda, medyanın demokrasilerde dördüncü güç olarak tanımlanmasını sağlayacak bilgilendirme, aydınlatma ve denetim rolünü sorgulamak ve gündeme yansıyan seçim barajlarının medya temsilini araştırmak, ülkemizin demokratik evrilmesine katkıda bulunmak için zorunlu olmaktadır. Araştırma kapsamında,Türkiye’nin siyasi elitleri, medya elitleri, sivil toplum ve akademinin medyadaki temsili ve görüşleri incelenmiş, değerlendirilerek özgün bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.

In today's modern democracies, representative democracy is practiced. Elections, which are indispensable elements of democracy, realize the political representation and participation of citizens. Elections in our country are based on the elements of ‘justice in representation’ and ‘political stability’.The main function of the proportional representation system being implemented is to provide justice in representation.Election thresholds, which are a controversial and important issue for democratic elections, came into force with law no. 2839 on 10 June 1983 after the 1980 military coup in Turkey. The 10% electoral threshold in Turkey, which has been ongoing for 39 years, is the highest election threshold rate seen in democracy practices in the world. Election thresholds, which have been implemented to ensure political stability, are a matter of questioning in terms of democracy in Turkey. In every election period, the constitutional amendment, and the election thresholds in country and local administrations/ local governments that have become the subject of debate in democracy initiatives, entail a research that is important in the context of representation in the media-democracy relationship.In our country, where the political agenda often determines the media agenda, researching and evaluating the representation of the media and examining its democratic role in the absence of a strong public opinion on this issue are the main objectives of this research. It is known that the issue of electoral thresholds is mostly left to the bargaining or expectations of political parties, except for the EU accession process, which we can describe as external factors, following factors such as the point of view of the low democratic level of civic consciousness and the inability of the political culture to build a democratic culture. In this context,in order to contribute to the democratic evolution of our country, it is imperative to question the role of information, enlightenment and control that will enable the media to be defined as the fourth estate in democracies, and to investigate the media representation of election thresholds that are reflected in the agenda. Within the scope of the research, the representation and views of Turkey's political elites, media elites, civil society and academia in the media were examined and evaluated, and an original result was tried to be reached.