1961-1971 yılları arasında Türkiye’de kürtçülük

Abstract

1938-1960 yılları arasında Kürtçülük duraklama dönemine girdi. Çeşitli tarihlerde çıkarılanİskan Kanunları ile isyanlarda parmağı olan ağa, şeyh ve seyit lakaplı dönemin nüfuz sahibişahısları batı illerine nakledildi ve isyan bölgelerindeki sıkı askeri tedbirlerle bölgede sükunetsağlandı; ama komşu ülkelerdeki gelişmeler Türkiye’yi etkilemeye başladı. Irak’ta 14 Temmuz1958 tarihinde General Abdülkerim Kasım darbesi yapıldıktan sonra Molla Mustafa BarzaniIrak’a geri döndü ve bu durum Iraklı Kürtleri olduğu kadar Türkiye’de Kürtçülük faaliyetlerdebulunanları da cesaretlendirdi. 1961 yılında kurulan ve sosyalist düşünceleri benimseyen Türkiyeİşçi Partisi (TİP) ve 1965 yılında kurulan Fikir Kulüpleri Federasyonunun (FKF) içerisinde birçokDoğu ve Güneydoğu kökenli kişiler mevcut olup Marksist Leninist çizgisinde Kürtçülükfaaliyetlerinde bulunmuşlardır. Türkiye’de yaşayan Iraklı Kürt öğrencilerin desteğiyle 1963yılında kurulan Türkiye Kürt Öğrenci Derneği (Türkiye Kürt Talebe Cemiyeti), Barzanihareketinin Türkiye’de illegal olarak 1965 yılında kurduğu Türkiye Kürdistan Demokrat Partisi(TKDP), 1967 yılında yapılan Doğu Mitingleri ve Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO),ayrılıkçı Kürt siyasal hareketlerinin merkezi konumunda olmuştur. Bu çalışmada 1961-1971yılları arası ayrılıkçı Kürt siyasal hareketleri ele alınacaktır.

Between the years 1938-1960, the Kurdish period entered a period of pause. With the Laws_x000D_ on Resettlement enacted on various dates, people who had an influence in the rebellion was_x000D_ transferred to the western provinces of the period, and the calmness in the region was ensured by_x000D_ strict military measures in the rebellion areas. However, incidents in neighboring countries began_x000D_ to influence Turkey. Molla Mustafa Barzani returned to Iraq after the attack on General_x000D_ Abdulkerim on July 14, 1958 and this fact encouraged the people who carried out Kurdism_x000D_ activities in Turkey as much as the Kurdish people in Iraq. Turkish Labour Party (TIP), adopting_x000D_ the socialist ideas, was founded in 1961. Idea Club Federation (FKP) was founded in 1965. In_x000D_ both of these organizations, people of East and Southeast origin were found who followed the_x000D_ Kurdism activities with a Marxist-Leninist motive. Kurdish Students Association of Turkey_x000D_ established in 1963, Kurdistan Democratic Party of Turkey (TKDP) founded in 1965, and Eastern_x000D_ Meetings and Revolutionary Eastern Culture Centers (DDKO) organized in 1967 were at the_x000D_ center of separatist Kurdish political movements. In this study, separatist Kurdish political_x000D_ movements between 1961-1971 will be discussed.