Özel tüketim vergisi (excise tax) ve ekonomik etkileri (Avrupa Birliği ülkelerindeki uygulama ve Türkiye örneği)

Abstract

Bu tezin amacı; Tüketim vergileri içinde önemli bir yeri olan özel tüketim vergilerini teorik ve uygulama sonuçları açısından değerlendirmektir. İlk iki bölümde, teorik boyut da mikro analiz yapılmaktadır. Özel Tüketim Vergileri adalet ve etkinlik açısından incelenmiş, uygulama bakımından önemli sayılabilecek sonuçlar ortaya konulmuştur. Üçüncü ve dördüncü bölümde özel tüketim vergisinin Avrupa Birliği ülkelerindeki uygulamasını, Türk Özel Tüketim Vergileriyle karşılaştırarak ortaya çıkabilecek sorunlar hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, tüketim vergilerinin diğer bir kolu olan KDV ve ÖTV arasında uygulama farklılıkları ve benzer tarafları açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. 1985 yılında uygulamaya konulan Katma Değer Vergisi kadar önemli bir reform niteliği taşıdığı ifade edilen Türk Özel Tüketim Vergisi Kanunu çeşitli açılardan eleştirel bir gözle bakılarak incelenmiş ve Avrupa Birliği adaylık sürecindeki önemi vurgulanmıştır.

The aim of this thesis is to evaluate excise tax, as an important part of consumption taxes, in theoretical and practical aspects. In the first two parts, a micro analysis is carried out in theory. Excise taxes are investigated in justice and efficiency aspects, important conclusions are drawn in its practical aspects. In the third and fourth parts, the practice of excise tax in European Union countries is compared with Turkish Excise Taxes, and possible problems are evaluated. In addition, the differences and the similarities between the practical aspects of Value added tax, as part of consumption taxes, and the practical aspects of the excise taxes are investigated. Turkish excise tax is evaluated in many critical ways, which is also considered as important as value added tax started in 1985, and the emphasis is given to its importance towards European Union candidacy.