Osmanlı döneminde kürt basını

Abstract

Kürt Basınının hangi şartlarda ve nasıl ortaya çıktığını inceleyen bu çalışmaDA, gazeteciliğin tarihsel arka planı ile birlikte Osmanlı toplumunda Kürtler ve Kürtlerin basım faaliyetleri ile ilişkilerine değinilerek Kürt basını ele alınmıştır. Gazeteciliğin ana vatanı olan Batıdaki örnekleri dikkate alındığında modern toplum yapılanmasında yasama, yürütme ve yargıdan sonra en önemli güç olarak 4. kuvvet olarak nitelendirilen basın, hem siyasal hem sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik hem de düşünce tarihi açısından modernleşme tecrübesini anlamak açısından önemli bir tarihi kaynaktır. Gazeteciliğin doğuş süreci ve temel kavramları ile birlikte Osmanlı döneminde Kürtçe basın yayın faaliyetleri, gazete ve dergi kategorilerinde ulaşılabilen kaynaklar çerçevesinde kronolojik sıra gözetilerek değerlendirmeye alınmıştır. Bu çalışmada, İlk Kürtçe gazetenin yayına başladığı 1898 yılından başlayarak Cumhuriyetin kuruluş sürecine kadar yani Osmanlı devletinin yıkılış süreci içerisinde Kürtçe basın yayın faaliyetleri ele alınmaya çalışılmıştır. Sadece basılı ürünler olarak süreli yayınlar ele alınmıştır.

This study examines Kurdish press activities, how and under what kind of conditions it happened, with the general background information about Kurds and Kurdish press during Ottomans. If we take the examples from the west, the cradle of Journalism, Journalism becames fourth power after legislation, execution, and judgment in modern community. Journalism is an important historical source to understand the socio-cultural, socio-economic events and history of thought during modernization experience. In this research, with the available sources, the start of the journalism and basic concepts, Kurdish press activities during Ottoman era are chronologically listed. This study has the information from 1898 when the first Kurdish newspapers started to publish, until the foundation of republic. In other words this information belongs the area called “Collapse of Ottomans” and only periodical publications are examined.