Türkiye’de kamu bankalarının yeniden yapılandırılması ve yapılandırma sonrası performanslarının analizi

Abstract

TÜRKİYE'DE KAMU BANKALARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE YAPILANDIRMA SONRASI PERFORMANSLARININ ANALİZİ Dünya ekonomisinde 1929 yılında yaşanan büyük buhran sonrası sermaye yetersizliği ve sanayileşme ile kalkınmayı sağlayacak finansal fonların ve bu fonları üretecek fon kurumlarının yeterince bulunmaması nedeniyle devletin ekonomideki payının daha fazla olmasını gerektiren ekonomik teorilerin de savunduğu ekonomik yaklaşımlar sonucu devletin ekonomiye müdahalesi yanında pek çok iktisadi ve finansal kurumların devlet tarafından kurulmaya başladığı görülmüştür. Bu yaklaşım çerçevesinde sanayileşmenin ve kalkınmanın ihtiyaç duyduğu fonları yaratmak ve bu fonların kalkınmada öncelikli sektörlere tahsisini sağlamak için kamu bankalarının da yapılandığı görülmektedir. Uzun yıllar bu amaçla çalışan kamu bankaları özellikle özel sektör tarafından karşılanamayan fonları üreterek kalkınmada başarılı performans sağlamışlar. Ancak bu dönem içersinde hızla gelişen özel sektör bankacılığı karşısında ve de 1980 sonrası liberal ekonominin ve kapitalizmin giderek güç kazanması karşısında yerlerini özel sektör bankacılığına bırakmaya başlamışlardır. Daha sonra politik yaklaşımlar sonucu bu bankaların giderek kuruluş amaçları dışında faaliyetlerde bulunmaları ve piyasa ilkeleri doğrultusundan uzaklaşarak fon kullandırma özelliğini yitirmeye başlamaları zarar eden kuruluşlar haline gelmelerine yol açmıştır. Bu nedenle bu bankaların yeniden verimli ve kar edebilir hale gelmeleri için son otuz yıldır özelleştirme ve yeniden yapılandırma yöntemleri ile güçlendirilmelerine ve sistem içinde yararlı bir rol oynayan kuruluşlar olmalarına çalışılmaktadır.

RESTRUCTURING OF PUBLIC SECTOR BANKS IN TURKEY AND THE ANALYSIS OF THEIR PERFORMANCE AFTER RESTRUCTURING After great depression occured in 1929, it has been traced that the lack of capital and insufficient number and amount of financial institutions and financial funds that would create the environment for industrilization and development and with the results of economic approaches supported by the economic theories that uphold states intervention in the economy paved the way for the states to be more in economy. As well as the intervention to the economy, the states also established many financial and economic institutions. Under this approach, it has been observed that the state banks have also been restructured so that the needed funds for the industrialization and development could be obtained and allocation of this funds to the priority development sectors could be provided. The state banks have achieved a good performance in development by saving the funds that were unable to be met by the private banks for ages. On the other hand, since Liberal Economy and Capitalism gained power after 1980 and private banks which were more agressively developed in the mean time, those state banks shifted their market position. Later on, those banks turned out to be banks that produced loses since they have started to operate contrary to their establishment purposes, left the market principles and lost their abilities on granting loans as a result of political approaches, Therefore, it has been working to make those banks to strenghtened and efficient institutions playing a beneficial role in the system with the methods of privatization and restructuring for the last 30 years.