Türk iş hukukunda çalışma süreleri ve fazla çalışma

Abstract

TÜRK İŞ HUKUKUNDA ÇALIŞMA SÜRELERİ VE FAZLA ÇALIŞMATeknolojik gelişmeler, küreselleşme ve ekonomik krizler, çalışma hayatına esnek üretim ve esnek teknoloji kavramlarının dahil olmasını sağlamıştır. Bunun sonucunda Avrupa ülkelerinde doğan ve sonrasında tüm dünyaya hızla yayılan esnekleşme prensibi Türk İş Hukukuna 4857 sayılı kanun ile girmiştir. Fazla çalışmadan bahsedilebilmesi için özellikle sınırlı bir çalışma süresinin varlığı gerekmekte olup bu husus da bizzat işçinin sağlığı ve güvenliğini kapsamaktadır.1475 sayılı Kanunun katı düzenlemesinin aksine esnek çalışma uygulamalarını içeren 4857 sayılı Kanun fazla çalışmanın yanında fazla sürelerle çalışma, kısa çalışma, telafi çalışması, kısmi süreli çalışma gibi yeni kavramlar getirerek haftalık çalışma süresinin haftanın çalışılan günlerine farklı şekilde dağıtılması, yoğunlaştırılmış iş haftası ve denkleştirme imkânı da getirilmiştir. Avrupa birliği yönergeleri ile uyumlu hale getirilmeye çalışan mevzuata ve uygulamaya ilişkin olan çalışmamızda işçinin işverenin emrinde bulunduğu çalışma süresi içerisinde çalışma süreleri, esneklik prensibi ve fazla çalışma uygulamaları açıklamaya çalışılmıştır.İÇİNDEKİLERSayfaÖNSÖZiiÖZETiiiABSTRACTivİÇİNDEKİLERvKISALTMALARxGİRİŞ1Konunun Sunulması ve Sınırlandırılması4BİRİNCİ BÖLÜMÇALIŞMA İLİŞKİLERİNİN TEMELİ1.İŞ HUKUKUNDA İŞ AKDİNE GENEL BAKIŞ71.1. İş Akdinin Tanımı ve Unsurları81.1.1. Bağımlılık Unsuru91.1.2. Ücret Unsuru101.1.3. İş Görme Unsuru111.2. İş Akdinin Kurulması ve Hükümleri131.3. İş Akdinin Türlerine Genel Bakış151.3.1. Belirli ve Belirsiz Süreli İş Akdi ile Çalışma151.3.2. Sürekli ve Süreksiz İş Akdi ile Çalışma181.3.3. Deneme Süreli İş Akdi ile Çalışma191.3.4. Tam Süreli Çalışma201.3.5. Gece Çalışması211.3.6. Kısa Çalışma231.3.7. Mevsimlik ve Kampanya Çalışmaları262. BASIN İŞ HUKUKUNDA İŞ AKDİNE GENEL BAKIŞ272.1. Basın İş Akdinin Kapsamı272.2. Basın İş Akdinin Tanımı ve Özellikleri282.3. Basın İş Akdinin Unsurları302.3.1. Bağımlılık Unsuru302.3.2. Ücret Unsuru312.3.3. İş Görme Unsuru323. DENİZ İŞ HUKUKUNDA İŞ AKDİNE GENEL BAKIŞ323.1. Deniz İş Akdinin Tanımı ve Özellikleri323.2. Deniz İş Akdinin Unsurları34İKİNCİ BÖLÜMİŞİN DÜZENLENMESİ1. ÇALIŞMA SÜRELERİ361.1. Çalışma Süresi Kavramı361.2. Çalışma Sürelerinin Dağılımı381.2.1. Çalışma Süresinin Günlere Eşit Dağılımı401.2.2. Çalışma Süresinin Günlere Farklı Dağılımı401.2.2.1. Her Hafta 45 Saat Çalışma411.2.2.2. Haftalık Ortalama 45 Saat Çalışma411.3. Normal Çalışma Süresi421.3.1. Günlük ve Haftalık İş Sürelerine Bölünebilen ve Denkleştirmenin Uygulanmadığı İşlerde431.3.2. Denkleştirme Esasının Uygulandığı Hallerde441.3.3. Günlük ve Haftalık İş Sürelerine Bölünemeyen İşlerde451.4. Haftalık ve Günlük Çalışma Süreleri461.4.1. Haftalık Çalışma Süresi461.4.1.1. Haftalık Çalışma Süresinde Azami Sınır461.4.2. Günlük Çalışma Süresi471.5. Fiili ve Çalışılmış Gibi Sayılan (Farazi) Çalışma Süreleri471.5.1. Fiili Çalışma Süresi471.5.2. Çalışılmış Gibi Sayılan (Farazi) Çalışma Süresi481.5.2.1. Yasal Farazi Çalışma Süreleri501.5.2.1.1. Çalışma Yerine Ulaşma ve Çıkma İçin Gerekli Süreler501.5.2.1.2. Başka Yerde Çalıştırılmak Üzere Yolda Geçen Süreler501.5.2.1.3. İşverenin Emrine Hazır Olarak İşyerinde Boşta Geçirilen Süreler511.5.2.1.4. İşverenin Evinde veya Bürosunda Yahut İşverenle İlgili Bir Amaçla İşçinin Meşguliyeti Esnasında Geçen Süreler511.5.2.1.5. Emzirme İzninde Geçen Süreler511.5.2.1.6. Araçta Geçen Süreler511.5.2.2. Akdi Farazi Çalışma Süreleri522. ESNEK ÇALIŞMA SÜRELERİ532.1. Esneklik Kavramı532.2. Çalışma Sürelerine Esneklik Sağlayan Düzenlemeler582.3. Esnek Çalışma Türleri592.3.1. Kısmi Süreli Çalışma592.3.1.1. Çağrı Üzerine Çalışma622.3.1.2. Kayan İş Süreleri622.3.1.3. İş Paylaşımı (Job Sharing)632.3.2. Telafi Çalışması652.3.3. Uzaktan (Tele) Çalışma672.3.4. Evden Çalışma692.3.5. Geçici İş İlişkisi722.3.6. Crowdwork Modeli Çalışma762.3.7. Platform Modeli Çalışma78ÜÇÜNCÜ BÖLÜMFAZLA ÇALIŞMA1. FAZLA ÇALIŞMA UYGULAMASI801.1. Tarihsel Gelişim Süreci802. FAZLA ÇALIŞMA VE FAZLA SÜRELERLE ÇALIŞMA832.1. Fazla Çalışma Kavramı842.2. Denkleştirme Uygulaması ve Fazla Çalışma862.3. Fazla Çalışmanın Sınırları872.4. Fazla Çalışma Türleri892.4.1. Olağan Fazla Çalışma892.4.2. Zorunlu Nedenle Fazla Çalışma892.4.3. Olağanüstü Nedenle Fazla Çalışma912.5. Fazla Sürelerle Çalışma Kavramı923. FAZLA ÇALIŞMANIN VE FAZLA SÜRELERLE ÇALIŞMANIN KOŞULLARI933.1. Fazla Çalışmanın Koşulları933.1.1. İşverenin Talepte Bulunması943.1.2. İşçinin Onayının Bulunması943.1.3. Fazla Çalışma Süresinin Aşılmaması963.2. Denkleştirme Uygulaması984. FAZLA ÇALIŞMA YAPTIRILAMAYACAK İŞLER VE İŞÇİLER1015. FAZLA ÇALIŞMANIN KARŞILIĞININ ÖDENMESİ1025.1. Fazla Çalışmada Ücretlendirme1035.2. Fazla Çalışma Karşılığının Zamlı Olarak Ödenmesi1045.3. Fazla Çalışma Karşılığı Serbest Zaman Uygulaması1076. FAZLA ÇALIŞMANIN İSPATI1096.1. İspat Yükü1106.2. İspat Araçları1126.2.1. İkrar1146.2.2. Senet1146.2.2.1. Makbuz1156.2.2.2. Ücret Hesap Pusulası1156.2.2.3. Bordrolar1166.2.3. Keşif1166.2.4. Bilirkişi Raporu1176.2.5. Tanık1186.2.6. Yemin1217. FAZLA ÇALIŞMADA FAİZ VE ZAMANAŞIMI1237.1. Zamanaşımı1237.2. Faiz123DÖRDÜNCÜ BÖLÜMDİĞER İŞ KANUNLARI AÇISINDAN ÇALIŞMA SÜRELERİ VE FAZLA ÇALIŞMA1. BASIN İŞ KANUNUNDA ÇALIŞMA SÜRELERİ1251.1. Genel Olarak1251.2. Basın İş Hukukunun Gerekliliği1271.3. Basın İş Hukukunun Ülkemizdeki Gelişimi1281.4. Basın İş Kanunu Açısından Normal Çalışma Süresi1291.5. Basın İş Kanunu Açısından Denkleştirme1311.6. Basın İş Kanunu Açısından Fazla Çalışma1311.6.1. Günlük Çalışma Süresini Aşan Fazla Çalışma1331.6.2. Ulusal Bayram ve Genel Tatillerde Yapılan Fazla Çalışma1341.6.3. Hafta Tatilinde Yapılan Fazla Çalışma1351.6.4. Fazla Çalışma Karşılığında Ödenecek Ücret1351.6.5. Fazla Çalışmanın İspatı1362. DENİZ İŞ KANUNUNDA ÇALIŞMA SÜRELERİ1372.1. Genel Olarak1372.2. Deniz İş Hukukunun Kaynakları1392.3. Deniz İş Kanunu Açısından Normal Çalışma Süresi1412.4. Deniz İş Kanunu Açısından Fazla Çalışma1432.5. Fazla çalışmanın Belgelenmesi1452.6. Deniz İş Hukuku’nda Fazla Çalışma Sürelerinin Belirlenmesi1462.7. Deniz İş Hukuku’nda Fazla Çalışmanın İspatı1472.8. Deniz İş Hukuku’nda Fazla Çalışma Ücreti148SONUÇ150KAYNAKÇA159

WORKING HOURS AND OVERTIME WORK IN TURKISH LABOUR LAWTechnological developments, globalization and economic crises have provided the working life with the inclusion of the concepts of flexible production and flexible technology. As a result of that, the principle of flexibility which was born in European countries and spread rapidly all over the world entered into Turkish Labor Law with the number 4857. In order to be able to talk about overwork, a particularly limited working time is required, which includes the health and safety of the worker himself. Contrary to the strict regulation of Law No. 1475, Law No. 4857, which includes flexible working practices, introduces new concepts such as overtime work, short work, compensation work, part time work, and distributes weekly working time to the working days of the week, concentrated work week and equalization opportunity was introduced. In our study, which aims to harmonize with the European Union directives, we have tried to explain working hours, the principle of flexibility and overtime practices during the working period of the employer.