‘‘Palyatif Bakım Ünitesindeki Bakım Vericilerde Mandala Programının Distres, Anksiyete veDepresyon Üzerine Etkisi’’

Abstract

Araştırma Hastanesi Giriş: Terminal dönem kanser hastasına bakım veren bakım vericiler uzun süre hastanede yatmaya bağlı emosyonel sorunlar yaşayabilmektedir. Bu çalışma palyatif bakım ünitesindeki bakım vericilerde mandala programının distres, anskiyete ve depresyon üzerine etkisini belirlemek amacıyla planlanan yarı deneysel araştırmadır. Yöntem: Tek gruplu ön test-son test tasarım olarak planlanan çalışma İstanbul’da bir eğitim araştırma hastanesinin palyatif bakım ünitesinde 6 Şubat-5 Mart 2020 tarihleri arasında toplam 11 bakım verici ile yürütülmüştür. Veriler, “Bakım Verici Tanılama Formuˮ, Distres Termometresi, Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği’’ ile toplanmıştır. Bakım vericiler haftanın bir günü, beş hafta boyunca, iki saat süren Mandala Programına katılmışlardır. Program içeriği Mandala Meditasyon Yoga eğitmeni tarafından palyatif bakım ünitesinde ki bakım vericilere yönelik meditasyon ağırlıklı olarak oluşturulmuştur. Programa başlamadan önce ve program bitiminde hastaların distres, depresyon ve anksiyete düzeyleri ölçülmüştür. Bulgular: Bakım verenlerin yaş ortalaması 48.72±11.42 olup, %90.9’u kadın, %36.4 ilkokul mezunu,%72.7’si evli, %63.6’sı ev hanımı ve bakım verenlerin %54.5’i hastanın eşiydi. Bakım verenlerin hepsi kendilerinden başka primer bakım verenlerinin olmadığını belirtti. Bakım verenlerin %45.5’inin bakım verme süresi 5 yıl ve üzeri idi, %81.8’i günde 8 saat ve üzeri bakım vermekteydi. Bakım verenlerin programa başlamadan önce distres puanı 5.83±3.06; programın bitiminde ise 3.25±2.89 bulundu. Program öncesine göre program sonrası distres puanları anlamlı derecede azaldı (Z: -2.203; p: 0.028). Programa başlamadan önce bakım vericilerin depresyon puanı 16.33±10.19; programın bitiminde ise 7.83±7.03 bulundu. Program öncesine göre program sonrası depresyon puanları anlamlı derecede azaldı (Z: -2.491; p: 0.013). Program öncesi bakım vericilerin anksiyete puanı 13.41±9.22; programın bitiminde 8.00±7.10 olarak bulundu Program öncesine göre program sonrası anksiyete puanları anlamlı derecede azaldı (Z: 2.005; p: 0.045). Sonuç: Mandala programı palyatif bakım ünitesinde bakım vericilerin distres, depresyon ve anskiyete düzeylerinin azaltılmasında etkilidir. ANAHTAR KELİMELER: bakım verici, mandala, palyatif bakım