Isparta ilinde soğuk hava depolarının kuruluşu, gelişimi ve gelişime etki eden faktörler

Abstract

Isparta ili Türkiye’de soğuk hava depolarının yoğunluk kazandığı illerin başında gelmektedir. Bunun en önemli sebebi Isparta’nın coğrafi özelliklerinin başta elma, kiraz, erik olmak üzere birçok çeşit meyvenin yetiştirilmesine uygun olmasıdır. Özellikle elma ekonomik anlamda depolamaya çok uygun bir meyvedir. Nitekim Isparta ilinde soğuk hava depolarının yoğunluk kazanmasında elmanın bol miktarda yetişiyor olmasının etkisi büyüktür. Aynı şekilde yeni ve modern depoların kurulması da elmacılık faaliyetinin gelişmesinde etkili olmuştur. Bilindiği üzere yetiştirilen ürünün soğuk hava depolarında uzun süre depolanabilir olması bu ürünün ticari değerini arttırmaktadır. Ürünün ticari değerinin artması, özellikle meyvecilik tarımı yapan kır nüfusunun ekonomik gelir düzeyini yükseltmekte, bu yolla soğuk hava depoları kırsal kalkınmada etkili bir faktör olmaktadır. Bu çalışmada öncelikle soğuk hava deposu kavramı, dünyada ve Türkiye’de soğuk hava depoculuğunun gelişimi üzerinde durulmuştur. Daha sonra Isparta ilinde ilk soğuk hava deposunun inşasından günümüze kadar geçen süreçte depoculuğun gelişimi, soğuk hava depolarının il bazında dağılışı ve bu dağılışa etki eden faktörler irdelenmiştir. Soğuk hava depoları ile ilgili mevcut bilgiler eksik ve yetersizdir. Bu bağlamda Isparta ili genelinde sağlıklı veriler oluşturulmuş ve bundan sonra yapılacak araştırmalara bir kapı aralanmıştır. Soğuk hava depolarının kırsal kalkınmaya kırsal refaha etkileri bu çalışmanın bir sonraki aşaması olarak görülmektedir.

Isparta is one of the leading provinces in Turkey where cold stores are dense. The most important reason for this is that the geographical features of Isparta are suitable to grow several kinds of fruit such as apple, cherry and plum. Especially, apple is economically a suitable fruit to store in cold stores. Thus, apple cultivation in Isparta is very effective on becoming dense of cold stores in Isparta Province. And also, building new and modern cold stores in Isparta is effective on development of apple growth activities. It is known that storability of a fruit in cold stores for a long time increases the commercial value of it. Increasing value of a fruit especially raises the income of rural settler dealing with orcharding activities and therefore, cold stores become an effective factor for rural development. In this study the concept of cold store, development of cold storing in Turkey and the worldare basically emphasized. And then the development process of cold storing in Isparta Province from beginning of storing activity until now in Isparta Province, distribution of cold stores and effective factors on this distribution are analyzed. The available knowledge about the cold stores in Isparta Province are not satisfactory for researchers. Thus, with the help of this study, the concrete data about cold stores in Isparta are collected and also this study is a basic step for next studies about cold stores in Isparta. It is regarded that effect of cold stores on orcharding activities and rural development are next stage of this study.